Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /var/www/uzumbaba.com/public_html/forum/Sources/Subs.php on line 3889
Divan Edebiyat? - Edebiyat -

* Anl?k üyeleraras? ileti

Sohbet kutusu bulunamadı.

* Kullan?c? bilgisi

 
 
Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

* ?u an aktif olanlar

  • Nokta Ziyaretçi: 31
  • Nokta Gizli: 0
  • Nokta Üye: 0

Çevrimiçi kullanıcı bulunmuyor.

* ?statistikler

  • stats Toplam Üye: 28
  • stats Toplam İleti: 657
  • stats Toplam Konu: 288
  • stats Toplam Kategori: 11
  • stats Toplam Bölüm: 58
  • stats En Çok Çevrimiçi: 2029

* Son ?letiler/Konular

Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[12 Mayıs 2020, 17:01:31]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[19 Mart 2019, 00:44:57]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 02:07:46]


Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 01:55:14]


Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[29 Mayıs 2014, 23:48:15]

* Yönetim

uzumbaba admin uzumbaba
Yönetici

* En Popüler Bölümler

* ?nternette ara

internette Arama

Gönderen Konu: Divan Edebiyat?  (Okunma sayısı 14756 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Divan Edebiyat?
« : 05 Temmuz 2009, 18:19:37 »
D?VAN EDEB?YATININ TAR?HÇES?

Divan debiyat?, Türklerin, 13 ve 19’uncu yüzy?llar aras?nda Anadolu’da yaratt?klar? ?slam kültürünün ortak özeliklerini yans?tan, geni? ölçüde Arap ve Fars edebiyat?n?n etkisini ta??yan yaz?l? edebiyat türüdür. Ancak divan edebiyat?, Türklerin ?slam dinini kabul ettikleri ilk dönemlerden ba?layarak Orta Asya ile Azerbaycan’da ortaya ç?kan ve ayn? nitelikleri ta??yan divan edebiyat? ile kar??t?r?lmamal?d?r. Divan edebiyat? tan?m? tümüyle Anadolu’ya özgüdür.

Tarihsel süreçte dind??? ve dini tasavvuf olmak üzere iki kolda geli?ti. ?iir ve düzyaz? alan?ndaki en eski örnekler 13. yüzy?ldan kalm??t?r.

Divan edebiyat?nda ba?lang?c?ndan beri ?iir, düz yaz?dan daha önde gitmi? ve daha geli?mi?tir. Bunun belki de en önemli nedeni, ?iirin sanatç?n?n yarat?c?l???n? ortaya koymas?na daha uygun olmas?d?r. Divan ?iiri, söz ve anlat?m sanatlar?n? kullanarak, yeni manzumlar bularak okuyucusunu daha kolay etkiler. Düz yaz? dal?nda ise a??r basan, öne ç?kan özellik “ö?retici” olmakt?r. Bu nedenle anlam gözard? edilir ve belagat önem kazan?r.

Divan edebiyat? yazarlar?n?n beslendikleri kaynaklar, ba?ta dinsel inançlar, yani ?slami inançlar olmak üzere ?slami ilimler, ?slam tarihinin olaylar?, tasavvuf, Hint-?ran kökenli söylenceler, peygamber k?ssalar?, evliya menk?beleri, ça??n bilimleri, günlük olaylar, gelenek ve görenekler, terimler, deyimler, atasözleri ile zenginle?en bir dildir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #1 : 05 Temmuz 2009, 18:20:01 »
Divan Edebiyat?n?n Önemli ?air ve Yazarlar?

HOCA DEHHAN?: 13. yüzy?lda ya?am??t?r. Din d??? konularda ?iir yazan ilk divan ?airidir. Divan? vard?r.
 

MEVLANA: XIII.yüzy?lda ya?am??t?r. Birkaç Türkçe beyit d???nda, tüm ?iirlerini Farsça ile yazan ünlü tasavvuf ?airidir. O?lu Sultan Veled de tasavvufi konular? i?leyen bir ?air olarak bilinir. Mesnevi, Divan-? Kebir, Mektubat, tan?nm?? eserleridir.


 
AL? ??R NEVÂ?: Ça?atay lehçesinin en güzel örneklerini veren ?air 15. yüzy?lda ya?am??t?r. Muhakemetü”l-Lugateyn adl? eserinde Türkçe“nin Farsça“dan daha üstün bir dil oldu?unu savunmu?tur. Hamsesi vard?r. Anadolu d???nda Türkçe ?iir yazan ilk ?airdir.



?EYH?: 15. yüzy?lda ya?am??t?r. “Harnâme” adl? eseri edebiyat?m?zda ilk fabl türü eser olarak bilinmektedir. Mesnevi alan?nda ba?ar?l? olmu?tur.

 

SÜLEYMAN ÇELEB?: 15. yüzy?lda ya?am??t?r. Hz. Muhammed için yazd??? Vesilet-ün-Necat (mevlit) adl? mesnevisiyle tan?nm?? bir ?airdir. (?slam edebiyat?nda Hz. Muhammed”in hayat?n? anlatan eserlere S?YER denir).

 

FUZÛL?: Fuzuli 16. yüzy?l?n en güçlü ?airlerindendir. Arapca, Farsça, Türkçe divan? olan tek ?airdir. Eserlerini Azeri lehçesiyle yazm??t?r. Divan edebiyat?n?n en lirik ?airi olarak kabul edilmektedir. Ona göre ya?am?n anlam? ac? çekmekle özde?tir. Platonik bir a?k aray??? vard?r. Din d??? konularda yazmakla birlikte tasavvuftan da etkilendi?i bilinmektedir. Kendisine ba?lanan maa?? almas?nda güçlük ç?karan memurlar? ?ikayet etmek için yazd??? “?ikayetnâme” adl? mektubu edebiyat?m?zdaki en ünlü yergilerden biridir. Divanlar?ndan ba?ka bir naat olan “Su” kasidesi, Leyla vü Mecnun mesnevisi, Peygamber ailesini anlatt??? Hadikat-üs-Süeda”s? ?ah ?smail ile II:Bayezid”i kar??la?t?rd??? Beng ü Bâde”si ve t?p bilgisini sergiledi?i S?hhat ve Maraz”? en tan?nm?? eserleridir.

 

BÂK?: Baki,16. yüzy?l ?airlerindendir. Döneminde “?airler sultan?” olarak tan?nm?? ve sarat?n bütün olanaklar?ndan yararlanm??t?r. ?yi bir medrese e?itimi gördü?ü bilinmektedir. Dünya nimetlerinin hepsinden yararlanma anlay???ndad?r. Kanuni”nin ölümü üzerine yazd??? mersiyesi çok tan?nm??t?r. Divan? vard?r.

NÂB?: 17. yüzy?l ?airlerindendir. Divan edebiyat?nda didaktik ?iirler yazmas?yla bir yenilik olarak kabul edilmektedir. Din, töreler ve sosyal ya?amla ilgili ö?ütler verir. Nâbi”nin Divan“?ndan ba?ka Hayriye, Hayrâbâd adl? iki didaktik eseri, gezi notlar?n? içine alan Tuhfet-ül Harameyn”i ve Mün?eat adl? eserleri vard?r.

 

NEF?: Nefi , 17. yüzy?l ?airlerindendir. Edebiyat?m?zdaki en ünlü kaside ?airi olarak bilinir. Övgülerindeki ve yergilerindeki a??r?l?klar?yla ünlüdür. Yazd??? hicviyelerindeki a??r?l?k bo?durulmas?na neden olmu?tur. Hayal gücü çok zengin olan Nefi”nin somut benzetmelerden yararlanmas? da belirgin bir özelli?idir. Türkçe ve Farsça divan? olan Nefi”nin ayr?ca hicviyelerini toplad??? Siham?-? Kaza adl? bir eseri de vard?r.

 

NED?M: 18.yüzy?l ?airlerinden olan Nedim, Lale Devri”nin ?airi olarak bilinir. Eserlerinde a?k, içki, zevk ve sefay? i?ler. “Mahallile?me ak?m?”n?n önderi olan ?airin Halk edebiyat?ndan da etkilendi?i bilinmektedir. ?iirlerinde halk?n a?z?ndan al?nma deyimler oldu?u gibi, halk?n konu?ma diline de oldukça yakla?m??t?r. Samimi ve içten bir söyleyi?i olan Nedim, ?ark?lar?yla tan?nm??t?r. Divan ?iirindeki kli?eleri (mazmunlar?) bir ölçüde y?km?? olan ?airin Divan“? vard?r.

 

?EYH GAL?P: Divan edebiyat?n?n 18.yüzy?lda ya?am?? son büyük ?airidir. Galatasaray Mevlevihanesinde ?eyhlik yapm??t?r. Nabi”nin “Hayrâbâd”?na nazire olarak ve Mevlânâ”n?n mesnevisinden etkilenerek yazd??? “Hüsn-ü A?k” adl? me?hur mesnevisinde, tasvvuf konusundaki dü?üncelerini ortaya koyar. Bu eserinde allegorik (sembolik) bir anlat?m kullanan ?air hayal gücünden ve masal ögelerinden de yararlanm??t?r.

 
EVL?YA ÇELEB?: (17.yy) Edebiyat?m?zda gezi türünün ilk örneklerini veren yazar, usta bir gözlemcidir. Elli y?ll?k bir süre içinde gezdi?i yerleri konu?ma diline yak?n bir dille anlatm??t?r. Anlat?m?nda abart?l? olmakla birlikte, Divan nesrinin kal?plar?n? da k?rm??t?r. 10 ciltlik “Seyahatnâme” adl? eseri çok tan?nm??t?r.

 

NOT: Divan edebiyat?n?n nesir yazar? olarak tan?nan di?er önemli yazarlar? ?unlard?r:

 

S?NAN PA?A: (15.yy) Tazarrunâme adl? süslü nesri ile tan?n?r.

 

MERC?MEK AHMET: (15.yy) Farsça“dan çevirdi?i Kabusnâme adl? eseriyle tan?n?r.

 

NA?MÂ: (17.yy) Kendi ad?yla an?lan (”Naima Tarihi”) adl? tarih eserinin yazar?d?r.

 
KAT?P ÇELEB?: (17.yy) Bat?l?lar?n Hac? Kalfa dedikleri yazar ve dü?ünürdür. Arapca, Farsça, Frans?zca, Latine bilen yazar?n tarih, co?rafya, matematik konular?nda yaz?lm?? eserleri vard?r.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #2 : 05 Temmuz 2009, 18:20:16 »
Divan Edebiyat?n?n Genel Özellikleri

Divan edebiyat? Türklerin ?slâm dinini benimsemesinden sonra ortaya ç?kan yaz?l? edebiyatt?r. Arap ve Fars edebiyat?n?n etkisi alt?nda geli?mi?tir. Bu etki, Arapca ve Farsça sözcüklerin Türkçe’ye girmesinin yan? s?ra, bu dillerin anlat?m biçimlerinin benimsenmesiyle de kendini gösterir. Bu edebiyata Divan edebiyat? denmesinin nedeni, ?âirlerin ?iirlerini divan denen el yazmas? kitaplarda toplam?? olmalar?d?r.

?slâm dininin benimsenmesinden sonra, Kur’an’?n Arapca olmas?ndan dolay? pek çok toplumun kültür dili de?i?ime u?rad?. ?ranl?lar 9. yüzy?lda edebiyat ürünlerini, Yeni Farsça diye adland?r?lan bir dille vermeye ba?lad?lar. ?ran edebiyat?n?n bu ürünlerinden Türk edebiyat? büyük ölçüde etkilenmi?tir.

Öte yandan Anadolu’da kurulan Türk devletleri, resmi yaz??ma dili olarak Arapca ve Farsça’y? kulland?lar. Bu durum edebiyat dilinin de?i?mesine de yol açt?. Özellikle saray çevresindeki ?airler ve yazarlar, yap?tlar?n? Arapca ve Farsça yazmaya ba?lad?lar. Osmanl? Devleti döneminde Arapca ve Farsça‘n?n yo?un etkisinde kalm?? olan Osmanl?ca dili divan edebiyat?nda kullan?lan ana dildir.

1. Naz?m birimi genellikle beyittir ve cümle beyitte tamamlan?r. Beyit, cümleye egemendir.
2. Naz?m ölçüsü “aruz“dur.
3. Dili Arapca, Farsça, Türkçe kar???m? olan Osmanl?ca”d?r.
4. ?iirlerde tam ve zengin uyak kullan?lm??t?r.
5. ?iirlerin konuyu içeren ba?l?klar? olmad??? için naz?m biçimlerine göre adland?r?lm??lard?r.
6. Kli?e bir edebiyatt?r. Duygu ve dü?ünceler de?i?mez sözlerle (Mazmun) anlat?l?r.
7. Anlat?lan ?ey de?il, anlat?? biçimi ön plandad?r.
8. Soyut bir edebiyatt?r. ?nsan ve do?a gerçekte oldu?undan farkl? ele al?nm??t?r.
9. Ayd?n zümrenin edebiyat?d?r. Medrese kültürü hakimdir. Genellikle saraya ve çevresine seslenir.
10. Sanatlara bolca yer verilmi?, sanat yapmak amaç durumuna gelmi?tir.
11. Ulusal bir edebiyat olmay?p dinin etkisiyle ?ekillenmi?tir. Arap ve ?ran edebiyat?n?n etkisi çok fazlad?r.
12. ?iirde daha çok a?k, sevgili, içki, din ve kadercilik gibi konular i?lenmi?tir.
13. Naz?m ön planda tutulmu?, nesre pek az yer verilmi?tir.
14. Nesir alan?nda tezkireler (edebiyat tarihi görevini gören biyografik eser), mün?eatlar (mektuplar), tarihler, dini metinler ve nasihatnamelere de rastlanmaktad?r. Bunlarda da sanat yapma amac? ön plandad?r.
15. 13.yüzy?lda geli?meye ba?lam?? 16. ve 17. yüzy?llarda en olgun dönemini ya?am??, 19.yüzy?l?n sonlar?na kadar sürmü?tür.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #3 : 05 Temmuz 2009, 18:20:32 »
D?VAN EDEB?YATINDA NAZIM B?R?M?

Naz?m sözlük anlam?yla “s?ra”, “düzen” demektir. Ama Divan edebiyat?nda naz?m dendi?inde ?iir anla??l?r. Divan edebiyat?, daha çok ?iir türünde örnekler içerir ve düzyaz? eserler azd?r. Divan ?iiri, kurallar?n? Arap ve ?ran edebiyat?ndan alan aruz ölçüsüyle yaz?lm??t?r. Bunun yan?nda Nedim ve ?eyh Galip gibi baz? ?airlerde hece ölçüsüyle yaz?lm?? ?iirlere de rastlamak mümkündür. Divan ?iirinde daha çok Kur’an, Muhammed’in sözleri olan hadisler, peygamber ve kutsal ki?ilere ili?kin öyküler, tasavvufun ortaya att??? sorular, ünlü bir ?ran efsanesini konu alan ?ehname gibi konular i?lenmi?tir. Bu ?iirlerde Türk kültürüne ili?kin ögelerden de yararlan?lm??t?r.


Divan ?airi bu konular?, aruz ölçüleri içinde ve çok yayg?n biçimiyle beyitlerle yazm??t?r. Tek sat?rdan olu?an dize ya da m?sra, genelde ?iirin en küçük birimidir. Divan ?iirinde ise en küçük birim beyitten, yani iki m?sradan olu?ur. Sözcük olarak beyit “ev” anlam?na gelir. M?sra’ ise, çift kanatl? bir kap?n?n kanatlar?ndan her birine verilen add?r.


Aruz ölçüsünde aç?k ve kapal? heceler çe?itli kal?plarda, kendilerine özgü bir düzen içinde s?ralan?r. ?airler eserlerini yazarken seçtikleri kal?ba mutlaka uymak zorundad?r. Aruz, esas olarak hecelerin uzunlu?u ve k?sal??? temeline dayanan bir ?iir ölçüsüdür. ?lk kez Arap dilcisi Fatih Erduran taraf?ndan kullan?lm??t?r. Türklerin ?slamiyet’i kabul etmelerinden sonra medrese kültürü ile yeti?en ?airlerin Farsça’y? edebiyat dili olarak benimsemeleri, aruzun Türk edebiyat?na da girmesini sa?lam??t?r.

Aruz ölçüsü naz?m ?ekillerine göre de?i?ik kal?plarda kullan?l?r. Örne?in Rubâi naz?m ?ekli ahreb ve ahrem ad? verilen belli aruz kal?plar?yla yaz?labilir. Rubai’de m?sralar; a+a+b+a ?eklinde kafiyelidir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #4 : 05 Temmuz 2009, 18:20:48 »
Divan Edebiyat?'n?n tarihsel geli?imi


Divan edebiyat?n?n ilk örnekleri 13. yüzy?lda ortaya ç?kt?. Bu edebiyat?n ilk ürünlerini veren Mevlana Celaleddin Rumi bütün yap?tlar?n? Farsça yazd?. Ayn? yüzy?l?n bir ba?ka büyük ?airi Hoca Dehhani'ydi. Horasan'dan gelip Konya'ya yerle?en Dehhani, özellikle ?ranl? ?air Firdevsi’nin etkisinde ?iirler kaleme ald?. 14. yüzy?lda Konya, Ni?de, Kastamonu, Sinop, Sivas, K?r?ehir, ?znik, Bursa gibi kültür merkezlerinde ?airler ve yazarlar Divan edebiyat?n?n yeni örneklerini verdiler. Bunlar?n ço?u kahramanl?k hikâyeleri, ö?retici, e?itici ve dinsel yap?tlard?. Bu arada ?ran edebiyat?n?n konular? da Türk edebiyat?na girmeye ba?lad?. Mesud bin Ahmed ile ye?eni ?zzeddin'in 1350'de yazd?klar? Süheyl ü Nevbahar, ?eyho?lu Mustafa'n?n 1387'de yazd??? Hur?idname, Süleyman Çelebi'nin (1351-1422) Vesiletü'n-Necât ba?l???n? ta??makla birlikte Mevlid ad?yla bilinen ünlü yap?t?, ?ran edebiyat?n?n etkisiyle yaz?lm??t?r.

Divan edebiyat?, özellikle ?iir alan?nda en parlak dönemini 16. yüzy?lda ya?ad?. Bâkî ve Fuzuli Divan ?iirinin en iyi örneklerini verdiler. 17. yüzy?la girildi?inde Divan edebiyat?n?n ula?t??? düzey, ?ran edebiyat?n?nkinden geri de?ildi. Divan ?airleri, ?iirlerinde fahriye denen ve kendilerini övdükleri bölümlerde ?iir ustal???n?n doru?una ç?km??lard?. Ö?retici ?iirleriyle tan?nan Nabi ve bir yergi ustas? olan Nef'i bu yüzy?l?n ünlü ?airleriydi.

Divan edebiyat?, en özgün ?airlerinden olan Nedim’in ve ?eyh Galib'in ard?ndan, 18. yüzy?lda bir duraklama dönemine girdi. Daha sonraki ?airler özellikle bu iki ?airi taklit ettiler ve özgün yap?tlar ortaya koyamad?lar. 19. yüzy?lda Divan edebiyat? art?k gözden dü?mü? ve ele?tiri konusu olmu?tu. ?lk ele?tiriyi getiren Nam?k Kemal'di. Tanzimat'la birlikte Türk edebiyat?nda Bat? etkisinde yeni biçimler, konular denenmeye ba?land?. Divan edebiyat? böylece önemini yitirmekle birilikte, Tevfik Fikret, Mehmet Âkif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatl?, Türk edebiyat?n?n aruz ölçüsüyle son ?iirlerini yazd?lar, denilirse de zaman?m?zda da bu vezni kullanabilen ?âirler vard?r.

Arûzun az kullan?l?yor olmas?, zorlu?undand?r. Yoksa ba?ka ölçülerle veya ölçüsüz yaz?lan ?iirlerdeki lirizm ve âhenk âruzla yaz?lan ?iirlerin yerini tutamaz.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #5 : 05 Temmuz 2009, 18:21:05 »
Divan Edebiyat?nda Nesir

Divan edebiyat?nda üç tür düzyaz? biçimi vard?r. Yal?n düzyaz?, süslü düzyaz? ve orta düzyaz?. Yal?n düzyaz?da halk?n konu?tu?u dil kullan?lm??, halk kitaplar?, halk öyküleri, Kur’an tefsirleri, hadis aç?klamalar? bu türde yaz?lm??t?r.

Süslü düzyaz?da hüner ve marifet göstermek amaçlanm??t?r. Bu türe genellikle medrese ö?renimi görmü?, Osmanl?ca’y? iyi bilen yazarlar yönelmi?tir. Çok uzun cümlelerin, bol söz ve anlam oyunlar?n?n göze çarpt??? bu türün en belirgin örneklerini Veysi ve Nergisi vermi?tir. Süslü düzyaz?da çok ürün verilmi? bir alan da tezkire’dir. Bu türün ilk klasik örne?ini, 16. yüzy?lda A??k Çelebi yazm?? ve tezkire gelene?i 19. yüzy?lda Fatih Efendi’ye de?in sürmü?tür.

Orta düzyaz? ise, divan edebiyat?n?n hemen hemen bütün klasik yazarlar?n?n yazd??? bir türdür. Belirgin özellikleri, söz ve anlam oyunlar?ndan, hüner ve marifet göstermekten kaç?n?lm?? ve içeri?in ön planda tutulmu? olmas?d?r. Özellikle tarih, gezi, co?rafya ve din kitaplar? bu türde yaz?ld?.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #6 : 05 Temmuz 2009, 18:21:20 »
Divan ?iiri'nin konular? ve özellikleri

A?k temas?,divan ?iirinin merkezini olu?turur.Divan edebiyat? eserlerinde a?k-a??k-ma?uk kal?b? her daim bulunur. A?k uzla??msald?r; yani temel özellikleri hiç de?i?mez. Mesela bütün a?klar tek yanl?d?r, a??k hep sever, ac? çeker, hiçbir kar??l?k görmez, her zaman ondan ayr? kal???n? dile getirir; ayr?ca rakipleri de vard?r. Bu yüzden hep k?skançl?k içinde k?vran?r durur. Sevgili ise hemen her zaman a???a ilgisiz davran?r, onu tan?mazl?ktan gelir. Sevgili (ma?uk) hep bir sultan, efendi, sahip kimli?inde gösterilir. Sevgili ?ah, a??k ise kuldur. A??k için en tehlikeli durum, sevgilinin eziyet ve cefa çektirmekten vazgeçmesidir.Divan ?iirinde betimlenen sevgili tipi de tektir ve de?i?mez. Bütün divan ?airleri farkl? ça?r???mlara yol açabilecek mazmunlar kullansalar da, gerçekte tek bir tip sevgili imaj? çizerler. Bu geleneksel sevgili tipinin boyu servi gibi uzun, beli ince, saçlar? uzun ve siyah, yanaklar? gül k?rm?z?s?, gözleri siyah, bak??lar? k?l?ç gibi keskin, ok gibi yaralay?c?d?r. Ba?ka bir özelli?i de hep genç olu?udur. Böyle betimlenen sevgilinin a????n?n (yani ?airin) gözya?? Nil ya da F?rat ?rmaklar? gibi akar. Divan ?iirinde bütün ?airlerin kulland??? bu tür benzetmelere “mazmun” denir. Bu mazmunlar? yerli yerinde ve ba?ar?l? bir biçimde kullananlar ba?ar?l? ?air say?l?rd?.

Divan ?iirinde a?k iki türlü i?lenmi?tir. Dünya evi a?k ve ilahi a?k. A?k konusu ozan?n dünya görü?üne ko?ut olarak anlam kazan?rd?.(ilahi a?k) Tasavvuf yoluna giren ozan için amaç mutlak güzellik olan tanr?ya kavu?makt?r. Bu da ancak maddeden s?yr?l?p benli?i yitirmek ve a?k (dervi?lik) yoluna girmekle olur. ?lahi a?k; maddi a?kla ba?lar: dünya üstündeki bir güzele a??k olan ozan, dünyan?n güzelliklerine a??k olan ozan, bu durumu soyutlama yoluyla ilahi a?ka dönü?türür ve Tanr?’n?n benli?ine kavu?maya çal???r; Tanr?’da kendi benli?ini eritme anlam?na gelen “fenafillah” a?amas?na eri?ince de gerçek mutlulu?u bulur. Ama bu a?ama ölümden sonra gerçekle?ebilecektir. Divan ?iirinde sevgilinin, erkek kimli?inde görülmesi, do?rudan do?ruya tasavvuftan kaynaklan?r. Yunan dü?ünürü Platon’a kadar uzanan bu yakla??mda, en saf ve en gerçek a?k önemlidir; tensel zevkler, cinsellik söz konusu edilemez. Tensel zevkler ancak neslin devam? sa?lanmas? aç?s?ndan kad?nlara duyulan a?klarda söz konusu olabilir. Bu nedenle Tanr?’n?n gerçek güzelli?inin yans?d???, gerçek a?k kayna?? genç erkekler, ilahi a?k?n nesnesi olmu?tur.(dünyevi a?k) A?k konusu, ya?ama ba?l? ozanlar taraf?ndan da dind??? bir anlay??la ele al?nm?? ve i?lenmi?tir. Ya?amdaki güzellikler ve güzelli?iyle simgele?en kad?n, divan ?iirinde önemli yer tutar. Dünya nimetlerine ba?l? divan edebiyat? ozanlar?, bu nimetlerden zevk alarak yararlanmas?n? bilmi?lerdir. Söz konusu ozanlar için kad?n tap?lacak biridir: güzelli?iyle büyüler, zaman zaman ilgi gösterip zaman zaman rakipleriyle gönül e?lendirerek a?????n? üzer. A??k sürekli bir üzüntü içinde k?vran?p durur, daha do?rusu platonik a?k?n girdab?nda bo?ulacak gibi olur.

Divan ?irinde yayg?n i?lenen konulardan biri de do?ad?r. Ama do?a, ?airin hünerini göstermesi için bir araçt?r. Çünkü ?air, do?ay? kendisinin gördü?ü gibi de?il, önceki usta ?airlerin gözüyle yans?t?r. Do?a, daha çok kasidelerin ve mesnevilerin konusu olmu?tur. Bahar ve k?? mevsimleri o kadar çok i?lenmi?tir ki, bu iki mevsimi anlatan ?iirlere ayr? adlar bile verilmi?tir. Bahar? anlatan ?iirlere bahariye, k??? anlatanlara da ?itaiye denmi?tir. Bahar, ?air için sevinç kayna??d?r. Bahar için yap?lan benzetmelerden biri sultand?r. Örne?in bahar sultan? ordusunu toplar, k?? sultan?na hücum ederek onu yener. Bâkî'nin "Bahar Kasidesi", en güzel bahariye örne?idir. Bahar betimlenirken gül, bülbül, lâle, sümbül, çimen gibi sözcüklere s?kça ba?vurulmu?tur. Divan ?airine göre bahar, ya?am ve canl?l???n kayna??d?r. K?? ise can s?k?c? ve bunalt?c?d?r; zalim bir padi?aha benzetilir.

Divan ?iirinde, i?lendi?i biçimiyle do?a belli ö?elerle s?n?rl? kalm??t?. Örne?in orman, da?, ova, rüzgâr, ya?mur gibi ö?eler Divan ?iirinde hemen hiç kullan?lmam??t?r. Divan ?iirinde kay?klar vard?r, ama deniz yoktur. Divan ?iirinde bilinçli olarak yapay bir dünya yarat?lm??t?r.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Divan Edebiyat?
« Yanıtla #7 : 05 Temmuz 2009, 18:21:42 »
Divan Edebiyat?

Divan edebiyat? Türklerin ?slâm dinini benimsemesinden sonra ortaya ç?kan yaz?l? edebiyatt?r. Arap ve Fars edebiyat?n?n etkisi alt?nda geli?mi?tir. Bu etki, Arapça ve Farsça sözcüklerin Türkçe’ye girmesinin yan? s?ra, bu dillerin anlat?m biçimlerinin benimsenmesiyle de kendini gösterir. Divan edebiyat? denmesinin nedeni, ?âirlerin ?iirlerini divan denen el yazmas? kitaplarda toplam?? olmalar?d?r. Kur'an? Kerim’in Arapça olmas?ndan dolay? pek çok toplumun kültür dili de?i?ime u?rad?. ?ranl?lar 9. yüzy?lda edebiyat ürünlerini, Yeni Farsça diye adland?r?lan bir dille vermeye ba?lad?lar. ?ran edebiyat?n?n bu ürünlerinden Türk edebiyat? büyük ölçüde etkilenmi?tir.

Öte yandan Anadolu'da kurulan Türk devletleri, resmi yaz??ma dili olarak Arapça ve Farsça’y? kulland?lar. Bu durum edebiyat dilinin de?i?mesine de yol açt?. Özellikle saray çevresindeki ?airler ve yazarlar, yap?tlar?n? Arapça ve Farsça yazmaya ba?lad?lar. Osmanl? Devleti döneminde Arapça ve Farsça'n?n yo?un etkisinde kalm?? olan Osmanl?ca dili divan edebiyat?nda kullan?lan ana dildir.

Kaynaklar: Edebiyatforumu.com
« Son Düzenleme: 05 Temmuz 2009, 21:29:42 Gönderen: SevaL_24 »

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal