Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /var/www/uzumbaba.com/public_html/forum/Sources/Subs.php on line 3889
?slamiyet Öncesi Türk Edebiyat? Tarihi - sayfa 2 - Edebiyat -

TOPLUM VE B?L?M > Edebiyat

?slamiyet Öncesi Türk Edebiyat? Tarihi

<< < (2/5) > >>

Mod_seval:
Ergenekon Destan?

Mo?ol ilinde O?uz Han soyundan il Han’?n hükümdarl??? s?ras?nda Tatarlar?n hükümdar? Sevinç Han Mo?ol ülkesine sava? açt?. ilhan’?n idaresindeki orduyu K?rg?zlar ve di?er boylardan da yard?m alarak yendi. ilhan?n ülkesindeki herkesi öldürdüler. Yaln?z il Han’?nn küçük o?lu K?yan ve e?i ile ye?eni Nüküz ile e?i kaç?p kurtulmay? ba?ard?lar. Dü?man?n, onlar? bulamayaca?? bir yere gitme?e karar verdiler.

Yabanî koyunlar?n yürüdü?ü bir yolu izleyerek yüksek bir da??da dar bir geçite vard?lar. Bu geçitten geçerek içinde akar sular,p?narlar, çe?itli bitkiler, çay?rlar, meyva a?açlar?, çe?itli avlar?n bulundu?u bir yere gelince Tanr?ya ?ükrettiler ve burada kalma?a karar verdiler. Da??n doru?u olan bu yere da? kemeri anlam?nda “Ergene” kelimesiyle “dik” anlam?ndaki “Kon” kelimesini birle?tirerek “Ergenekon” ad?n? verdiler. K?yan ve Nüküz’ün o?ullar? ço?ald?. Dört yüz y?l sonra kendileri ve sürüleri o kadar ço?ald?lar ki Ergenekon’a s??amad?lar. Atalar?n?n buraya geldi?i geçitin yeri unutulmu?tu. Ergenekon’un çevresindeki da?larda geçit arad?lar.

Bir demirci, da??n demir k?sm? eritirlerse yol aç?labilece?ini söyledi. Demirin bulundu?u yere bir s?ra odun, bir s?ra kömür dizdiler ve ate?i yakt?lar. Yetmi? yere koyduklar? yetmi? körükle hep birden körüklediler. Demir eridi, yüklü bir deve geçecek kadar yer aç?ld?. ?lhan’?n soyundan gelen Türkler yeniden güçlenmi? olarak eski yurtlar?na döndüler, atalar?n?n intikam?n? ald?lar.

Egenekondan ç?kt?klar? gün olan 21 martta her y?l bayram yapt?lar. Bu bayramda bir demir parças?n? k?zd?r?rlar, demir k?pk?rm?z? olunca önce Hakan daha sonra beyler demiri örsün üstüne koyarak dö?erler. Bugün hem yeniden özgür hem de bahar bayram? olarak hala kutlanmaktad?r.

Uygur Destanlar? Uygurlara âit Türeyi? ve Göç isimli iki destan parças? tesbit edilmi?tir. Türeyi? parças? Çin kaynaklar?ndan Göç ise hem Çin hem ?ran kaynaklar?nda bulunmaktad?r.

Mod_seval:
Göktürk (Bozkurt) Destan?

Gök Türk destan?n?n da bugün birbirinden farkl? üç ?eklini birliyoruz. ?lk ikisinde bize Çin tarihlerini bildiriyor. Üçüncü ?ekil ise Ergene Kon ad?n? ta??maktad?r ve Kun - O?uz destan?n?n son k?sm? olarak 13?üncü as?rda tesbit edilmi? bulunmaktad?r. Bu üç ?ekil ?unlard?r:

1- Kunlarla ayn? soydan olana Türkler Kun ülkesininin ?imalindeki So ülkesinden ç?km??lard?r. Ba?bu?lar? ‘Kapangu’nun on alt? karde?i vard? ki bunlardan birsinin anas? bir kurttu. Kurttan do?mu? olan ‘I-uhe-ni-?uay-tu’ rüzgarlara ve ya?murlara hükmediyordu. Dü?manlar? karde?lerini yok ettiler. Fakat o,harikuladelik sayesinde ölümden kurtuldu. ?ki zevcesi vard?. Biri yaz Tanr?s?n?n,biri K?? Tanr?s?n?n k?z? idi. Bunlardan iki?er o?lu olmu?tu. Millet bu çocuklar?n en büyü?ü olan ‘No-tu-lu-?e’yi hükümdar yapt?. O zaman ‘Türk’ ad?n? ald?. Bunun on zevcesi vard?. Çocuklar?ndan her biri analar?n?n ad?n? alm??t?. ‘A-hien-?e’ bu çocuklardan biri olup anas?n?n ad? olan ‘Kurt=Asena’ad?n? alm??t?.

2- Türkler ilk önce bat? denizinin (ihtimal ki Hazar denizinin) bat? k?y?lar?nda oturuyorlard?. Kom?u bir millet bunlar?n hepsini yok etti. Yaln?z bir genç sa? kald?. Onu öldürmeye k?y??amayarak ellerini ayaklar?n? kesip büyük bir batakl??a b?rakt?lar. Burada bir di?i kurt ona bakt?. Yiyecek getirdi. Bu s?rada di?i kurt ondan gebe kald?. Kom?u milletin hükümdar? bu son kalan genci de öldürmek için bir asker yollad?. Asker gitti?i zaman kurtu gencin yan?nda gördü. Kurt,bir Tanr? kendisine yard?m ediyorum gibi,genci alarak denizin taraf?na geçirip bir daha üstüne indi. Bu da? Kau-çang ülkesinin ?imal bat?s?nda idi. Da??n ete?inde bir ma?ara vard?. Kurt oraya girdi. Orada ye?illiklerle dolu ve iki yüzlü(1) geni?li?inde bir yer buldu. Orada on o?lan do?urdu. Bunlardan biri aile ad? olan A-se-na ad?n? ald?. Öteki karde?lerin en ak?ll?s? oldu?u için biraz biraz sonra hükümdar oldu. Milletini oradan ç?kararak Cücenlerin(yani Araplar?n) tabiiyesine girdi.

3- Mo?ol eline ‘?l Han’ padi?ah olmu?tu. Tatar ülkesinde de Tatar hanlar?n?n dokuzuncusu olan Sevinç Han birçok hediyelerle K?rg?z han?na adamlar gönderip türlü adaklar adayarak onu kendi taraf?na çekti. O zaman oradaki uruklar aras?nfa en kalabal??? Mo?ollar oldu?undan her sava?ta dü?manlar?n? yenerlerdi. Türk ellerinde Mo?olun oku ötmeyen,kolu yetmeyen bir yer yoktu. Bundan dolay? bütün boylar Mo?olu kötülerlerdi. Hepsi birler?ip Mo?ollardan öç almak için üzerlerine yürürdüler. Mo?ollar çad?r ve sürülerini bir yere y???p çevresine hendek kazd?lar,beklediler. Sevinç Han geldi. Vuru? ba?lad?. On gün sava? oldu. On günde de Mo?ollar üstün geldi. Bunun üzerine Sevinç Han bütün han ve be?leri toplay?p gizlice konu?up dan??t?. ‘Biz bunlara hile yapmazsak i?imiz bitiktir’ dedi. Ertesi gün tanla çad?rlar?n? kald?r?p,kötü mallar?n,bir tak?m a??rl?klar?n? b?rak?p kaçt?. Mo?ollar bunlar? güçsüz kald?rlar da onun için kaç?yorlar sanarak arkalar?na dü?tüler. Tatarlar dönüp çarp??t?lar. Bu yol Mo?ollar yenildiler. Ordugâhlar? gelinceye kadar onlar? kestiler. Mallar? ile birlikte ordugâh? da zaptettiler. Mo?ollar?n çad?rlar?n?n hepsi orada oldu?undan Mo?ollardan bir aile bile kurtulmad?. Büyüklerini k?l?çtan geçirdiler. Küçüklerin her birini bir ki?i tutsak olarak ald?.


Sevinç Han, Mo?olu ya?ma ettikten sonra ülkesine dönmü?tü. ?l Han?n o?ullar? bu sava?ta ölmü?lerdi. Ancak en küçü?ü olan Kayan=(K?yan) kalm??t?. O y?l evlenmi?ti. Bunlar?n ikisi ayn? bölükten olan iki ki?inin tutsa?? olmu?lard?. Sava?tan önce ordu kurduklar? yere geldiler. Dü?mandan kaç?p gelen deve,at,öküz ve koyunlar? buldular. Konu?up dediler ki:’ Burada kalsak ,bir gün olur,dü?manlar?m?z bizi bulur. Bir boy’a gitsek çevremiz hep dü?man boylard?r. En iyiysi da?lar aras?ndaki kimsenin daha yolu dü?memi? olan bir yere gidip otural?m’. Sürülerinin sürüp da?lara do?ru yürüdüler. Yabani koyunlar?n yürüdü?ü bir yolu tutup t?rmanarak yüksek bir da??n bo?az?na vard?lar. Oradan tepeye ç?k?p öte yan?na indiler. Oralar? iyice gizden geçirdiler. Gördüler ki geldikleri yoldan ba?ka yol yoktur:o yolda öyle bir yol ki bir deve,bir keçi bin güçlükle yürüyebilir,aya?? biraz sürçse dü?üp parçalan?r. Vard?klar? yer geni? bir ülke idi. ?çinde akar sular,kaynaklar,türlü otlar,çay?rlar,meyval? a?açlar,türlü türlü avlar vard?. Bunu göründe Tanr?ya ?ükürler k?ld?lar. K???n mal(at,koyun,deve,s???r)lar?n etini yer,derisini giyer;yaz?n sütünü içelerdi.

Oraya Ergenekon ad?n? verdiler. Burada Kayan ve Nüküz’ün o?ullar? ço?ald?. Dört yüz y?l sonra kendileri ve sürüleri o kadar ço?ald? ki art?k oralara s??mad?lar. Bunu üzerine konu?tular. Dediler ki:’Atalar?m?zdan i?itirdik ki Ergenekon d???nda geni? ve güze? bir ülke varm??. Atalar?n?z orada otururlarm??. Tatarlar ba? olup ba?ka boylar bizim uru?umuzu k?r?p yurdumuzu alm??lar. Art?k Tanr?ya ?ükür dü?mandan korkup da?da kapanarak kalacak halde de?iliz. Bir yol bularak bu da?dan göçüp ç?kal?m. Bize dost olanla görü?üdü?man olanla güre?iriz’. Herkes bu dü?ünceyi be?enip yollar arad?lar. Bir türlü bir yol bulamad?lar. Bir demiri:’Ben bir yer gördüm. Orada demir madeni var. Onu eriterek yol buluruz’dedi. Millete odun ve kömür vergisi sald?lar. Herkes vergisini getirdi. Bir s?ra odun,bir s?ra kömür olmak üzere da??n bö?üründeki çatla?a dizdiler. Da??n tepesine ve öteki yanlar?na da odun,kömür y??d?ktan sonra deriden yetmi? körük yap?p yetmi? yere kurdular. Ate?leyip hepsini birden körüklediler.


Tanr?n?n gücü ile demir eriyip bir deve geçecek kadar bir yol aç?ld?. O ay?, o günü,o saati belleyip d??ar? ç?kt?lar. ??te o gün Mo?ollarca bayram say?ld?. Ergenekondan ç?kt?klar? zaman Mo?ollar?n padi?ah? Kayan (K?yan) neslinden Börte Çine idi. Bütün boylara elçiler göndererek Ergenekondan ç?k?p geldi?ini bildirdi. Boylar?n kimi sevindi,kimi yerindi. Hele Tatarlar bunlar?n üzerine yürüdler. Saf ba?lan?p sava??ld?. Mo?ollar yenip Tatarlar?n büyüklerini k?l?çtan geçirdiler. Küçükleri tutsak ettiler. Dört yüz y?l sonra böylece kanlar?n? ald?lar. Mallar?n? zaptedip ana yurtlar?nda oturdular. O zamandan beri Ergenekondan ç?kt?klar? kurtulu? gününü bayram yapt?lar. O gün bir demiri ate?te k?zd?rd?lar. Önce han bu demiri örsün üstüne koyarak çekiçle vurur. Sonra be?ler de öyle yaparlar.

Gök Türk destan?n?n üç rivayetinde göze çarpan mü?terek motif ‘Kurt’ tur. Ergenekon rivayetinde kurt do?rudan gözükmüyorsa da hikimdarlar?n?n ad?n?n Bört Çin’e yani Bok Kurt olmas?,kurt fikrinin islâmiyetten sonra bile unutulmad???n? gösterir. Çünkü Ergenekon rivayeti islâmiyetteb yani 13?üncü asroda tesbit olunan Gök Türk destan?d?r.

?kinci rivayette ise Ergenelon yani Kapal? Yurt aç?kça gözükmektedir. Kurt,Gök Türklerde bir ongun say?l?yordu. Yani Gök Türkler kurt neslinden geldiklerine inan?yorlard?. Bu rivayetlerin tarihle olan ilgisini ?öylece hulâsa edebiliriz: Kunlar ?imalî ve cenubî olarak ayr?ld?ktan sonra 93 y?l?nda ?imalî Kunlar,cenûp Kunlar?n müttefikleri olan Çinlilerin ba?ka boylar?n mü?terek hücumu kar??s?nda mahvoldular. Bir k?sm? Cenup Kunlar?na ko?uldu. Bir bölümü bat?ya çekilerek sonradan Atilla’n?n kumandas?nda Avrupay? zartetti. Bir bölümü de Altay da?lar?n civar?nda sakland?lar.

??te Gök Türkleri te?kil eden boylardan baz?lar? bu Altay da?lar?nda kalan Kunlar?n neslindendir. Miladi 93?ten sonra Gök Türklerin kurtulu? tarihi olan 552?ye kadar 459 y?l geçmi?tir. Ergenekonda geçti?i söylenen dört üz y?l bu 459 y?l?n destandaki aksinden ba?ka ?ey de?ildir. Gök Türklerin bir k?sm? do?rudan do?ruya Sakalar?n neslinden geldi?i için onlar Ergenekonda ya?amam??lard?r. Nitekim Gök Türk destan?n?n birinci rivayetinde kapal? Vatandan söz geçmiyor. Sonra demilerin erimesi,demir da??n yol vermesi ise Gök Türklerin,Aparlara silah yapt?klar? zamanlar?n bir hat?ras?d?r.

Mod_seval:
Hun-O?uz Destan?

O?uz Ka?an destan? M.Ö. 209-174 tarihleri aras?nda hükümdarl?k yapm?? olan Hun hükümdar? Mete’nin hayat? etraf?nda ?ekillenmi?tir. Bütün Türk destanlar?nda oldu?u gibi bu destan?n da ilk ?ekli günümüze ula?mam??t?r.

Bugün, elimizde O?uz destan?n?n üç varyant? bulunmaktad?r.

XIII ile XVI yüzy?llar aras?nda Uygur harfleriyle yaz?lm?? ve islâmiyetten önceki inanc? yans?tan varyant?n ilk örne?i temsil etti?i kabul edilebilir.

XIV. yüzy?l ba??nda yaz?ld??? bilinen Re?îdeddîn’in Câmi üt-Tevârih adl? eserinde yer alan Farsça O?uz Ka?an Destan? ?slâmi varyantlar?n ilkini temsil etmektedir.

O?uz Ka?an Destan?n?n üçüncü varyant? ise XVII. yüzy?lda Ebü’l-Gazî Bahad?r Han taraf?ndan Türkmenler aras?ndaki sözlü rivayetlerden ve önceki yazmalardan faydalanarak yaz?lm??t?r.

O?uz Ka?an Destan?n?n ?slâmiyet Öncesi Rivayeti Ay Ka?an’?n yüzü gök , a?z? ate?, gözleri elâ ,saçlar? ve ka?lar? kara perilerden daha güzel bir o?lu oldu. Bu çocuk annesinden ilk sütü emdikten sonra konu?tu ve çi? et ,çorba ve ?arap istedi. K?rk gün sonra büyüdü ve yürüdü.

Ayaklar? öküz aya?? , beli kurt beli, omuzlar? samur omzu, gö?sü ay? gö?sü gibiydi. Vücudu ba?tan a?a?? tüylüydü. At sürüleri güder ve avlan?rd?. O?uz’un ya?ad??? yerde çok büyük bir orman vard?. Bu ormanda çok büyük ve güçlü bir gergedan ya??yordu. Bir canavar gibi olan bu gergedan at sürülerini ve insanlar? yiyordu. O?uz cesur bir adamd?.

Günlerden bir gün bu gergedan? avlama?a karar verdi. Karg?, yay, ok, k?l?ç ve kalkan?n? ald? ve ormana gitti. Bir geyik avlad? ve onu sö?üt dal? ile a?aca ba?lad? ve gitti. Tan a?ar?rken geldi?inde gergedan?n geyi?i alm?? oldu?unu gördü. Daha sonra O?uz, avlad??? bir ay?y? alt?n ku?a?? ile a?aca ba?lad? ve gitti. Tan a?ar?rken geldi?inde gergedan?n ay?y? da ald???n? gördü. Bu sefer kendisi a?ac?n alt?nda bekledi. Gergedan geldi ve ba?? ile O?uz’un kalkan?na vurdu. O?uz karg? ile gergedan? öldürdü. K?l?c? ile ba??n? kesti. Gergedan?n barsaklar?n? yiyen ala do?an? da oku ile öldürdü ve ba??n? kesti.

Günlerden bir gün O?uz Ka?an Tanr?ya yalvar?rken karanl?k bast?. Gökten bir gök ???k indi. Güne?ten ve aydan daha parlakt?. Bu ?????n içinde aln?nda kutup y?ld?z? gibi parlak bir ben bulunan çok güzel bir k?z duruyordu. Bu k?z gülünce gök tanr? da gülüyor, k?z a?lay?nca gök tanr? da a?l?yordu. O?uz bu k?z? sevdi ve bu k?zla evlendi.

Günler ve gecelerden sonra bu k?z üç o?lan çocuk do?urdu. Çocuklara Gün, Ay ve Y?ld?z isimlerini verdiler. O?uz ormanda ava ç?kt??? günlerden birinde göl ortas?nda bir a?aç gördü. A?ac?n kovu?unda gözü gökten daha gök, saç? ?rmak gibi dalgal?, inci gibi di?li bir k?z oturuyordu. Yeryüzü halk? bu k?z?n güzelli?ini görse dayanamaz ölüyoruz derlerdi. O?uz bu k?z? sevdi ve onunla evlendi. Günlerden gecelerden sonra O?uz’un bu k?zdan da üç o?lu oldu. Bu çocuklara Gök, Da? ve Deniz isimlerini koydular.

O?uz Ka?an büyük bir toy(?enlik) verdi. K?rk masa ve k?rk s?ra yapt?rd?. Çe?it çe?it yemekler,?araplar, tatl?lar, k?m?zlar yediler ve içtiler. Toydan sonra Beylere ve halka O?uz Ka?an ?unlar? söyledi:

Ben sizlere ka?an oldum
Alal?m yay ile kalkan
Ni?an olsun bize buyan
Bozkurt olsun bize uran
Av yerinde yürüsün kulan
Daha deniz, daha müren
Güne? bayrak gök kur?kan

O?uz Ka?an bu toydan sonra dünyan?n dört bir taraf?na elçilerle ?u mektubu gönderdi:” Ben Uygurlar?n ka?an?y?m ve yeryüzünün dört kö?esinin ka?an? olmam gerekir. Sizden itaat dilerim. Kim benim emirlerime ba? e?erse, hediyelerini kabul eder ve onu dost edinirim. Kim ba? e?mezse, gazaba gelirim. Onu dü?man sayar?m. Onunla sava??r ve yok ettiririm”.

Yine o zamanlarda sa? yanda bulunan Altun Ka?an, O?uz Ka?an’a pek çok alt?n gümü? ve de?erli ta?lar hediye etti ve ona itaat ederek dostluk kurdu. O?uz Ka?an?n sol yan?nda ise askerleri ve ?ehirleri çok olan Urum Ka?an vard?. Urum Ka?an O?uz Ka?an? dinlemezdi. O?uz Ka?an’?n isteklerini gene kabul etmedi. O?uz Ka?an gazaba geldi, bayra??n? açt? ve askerleriyle birlikte Urum Ka?ana do?ru yürüdü. K?rk gün sonra Buz Da??n eteklerine geldi. Çad?r?n? kurdurdu ve sessizce uyudu. Tan a?ar?nca O?uz Ka?an?n çad?r?na güne? gibi bir ???k girdi .O ???ktan gök tüylü gök yeleli büyük bir erkek kurt ç?kt?. Kurt: ” Ey O?uz, sen Urum üzerine yürümek istiyorsun; Ey O?uz ben senin önünde yürüyece?im.”dedi. Bunun üzerine O?uz çad?r?n? toplatt?rd? ve ordusuyla birlikte kurdu izlediler. Gök tüylü gök yeleli büyük erkek kurt itil Müren denizi yak?n?ndaki Kara da??n ete?inde durdu.

Urum Han?n ordusu ile O?uz Ka?an?n ordusu aras?nda büyük sava? oldu. O?uz Ka?an sava?? kazand?, Urum Han?n hanl???n? ve halk?n? ald?. O?uz Ka?an ve askerleri Gök tüylü ve gök yeleli kurdu izleyerek itil ?rma??na geldiler. O?uz Ka?an’?n beylerinden Ulu? Ordu bey itil ?rma??n? geçmek için a?açlardan sal yapt? ve böylece kar??ya geçtiler. O?uz’un bu bulu? ho?una gitti?i için bu Ulu? Ordu Bey’e “K?pçak” ad?n? verdi.

Gök tüylü gök yeleli kurdu izleyerek yeniden yola devam ettiler. O?uz Ka?an’?n çok sevdi?i alaca at? Buz Da?a kaçt?. O?uz Ka?an?n çok üzüldü?ünü gören kahraman beylerinden biri Buz Da?a ç?kt? ve dokuz gün sonra alaca at? bularak geri döndü. O?uz Ka?an at?n? ve karlarla örtünmü? kahraman beyi görünce çok sevindi. At?n? getiren bu beye: ” Sen buradaki beylere ba? ol. Senin ad?n ebediyen Karluk olsun.” dedi. Bir süre ilerledikten sonra gök tüylü ve gök yeleli erkek kurt durdu. Çürçet yurdu ad? verilen bu yerde Çürçetlerin ka?an? ve halk? O?uz Ka?ana boyun e?meyince büyük sava? oldu. O?uz Ka?an, Çürçet Ka??n? yendi ve halk?n? kendisine ba?lad?.

O?uz Ka?an, ordusunun önünde yürüyen bu gök tüylü gök yeleli erkek kurdla Hint, Tangut, Suriye, güneyde Barkan gibi pek çok yeri sava?arak kazand? ve yurduna katt?. Dü?manlar? üzüldü, dostlar? sevindi. Pek çok ganimet ve atla evine döndü.

Günlerden bir gün O?uz Ka?an?n tecrübeli bilge veziri Ulu? Bey rüyas?nda bir alt?n yay ve üç gümü? ok gördü. Alt?n yay gün do?usundan gün bat?s?na kadar uzan?yordu. Üç gümü? ok da kuzeye do?ru gidiyordu. O?uz Ka?an bu rüyay? dinleyince yurdunu o?ullar? aras?nda payla?t?rd?.

Mod_seval:
Köro?lu Destan?


Bolu beyi, güvendi?i seyislerinden biri olan Yusuf’a : ” Çok hünerli ve de?erli bir at bul .” emrini verir. Seyis Yusuf, uzun süre Bolu beyinin iste?ine uygun bir at arar. Büyüdüklerinde istenen niteliklere sahip olaca??na inand??? iki tay bulur ve bunlar? sat?n al?r. Bolu beyi bu zay?f taylar? görünce çok k?zar ve seyis Yusuf’un gözlerine mil çekilmesini emreder. Gözleri kör edilen ve i?inden kovulan Yusuf, s?ska taylarla birlikte evine döner. O?lu Ru?en Ali’ye verdi?i talimatlarla taylar? büyütür.

Babas? kör oldu?u için Köro?lu takma ad?yla an?lan Ru?en Ali, babas?n?n iste?ine göre atlar? yeti?tirir. Taylardan biri ola?anüstü bir at haline gelir ve K?rat ad? verilir. K?rat da destan kahraman? Köro?lu kadar ünlenir. Seyis Yusuf, Bolu beyinden intikam almak için gözlerini açacak ve onu güçlü k?lacak üç sihirli köpü?ü içmek üzere o?lu ile birlikte p?nara gider. Ancak, Köro?lu babas?na getirmesi gereken bu köpükleri kendisi içer, yi?itlik, ?âirlik ve sonsuz güç kazan?r. Babas? kaderine r?za gösterir ancak o?luna mutlaka intikam?n? almas?n? söyler. Köro?lu Çaml?bel’e yerle?ir, çevresine yi?itler toplar ve babas?n?n intikam?n? al?r.


Hayat?n? yoksul ve çaresizlere yard?m ederek geçirir. Halk inanc?na göre silâh icat edilince mertlik bozuldu demi? k?rklara kar??m??t?r. Çe?itli dönemlere ve farkl? siyâsî birlikler sahip Türk gurublar? aras?nda tesbit edilen Türk destanlar?n?n k?saca tan?t?m? ve özeti bu kadard?r. Bu destan metinleri incelendi?inde hepsinde ilk Türk destan? O?uz Ka?an destan?n?n izleri bulundu?u görülür. Bu destan parçalar? Türk dünyas?n?n ortak tarihî dönem hat?ralar?n? aksettiren ilk edebî ürünler olarak da önem ve de?er ta??rlar. Bir gün bu parçalardan hareketle Fin destan? Kalavala gibi de?erli mükemmel bir Türk destan?n? yaz?labilirse çe?itli kaynaklarda da??n?k olarak bulunan malzeme daha anlaml? hale gelebilir kanaatindeyim.

Mod_seval:
Türklerin Do?al Destanlar?

Saka Destanlar?: Saka Türklerine ait bu destan da, ?u Destan? ve Alp Er Tunga Destan? olmak üzere iki parçadan olu?ur. Bunlar ?u ve Alp Er Tunga adlar?ndaki komutanlar?n hayat hikâyeleri üzerine kurulmu?tur.

Hun Destanlar?: O?uz Ka?an Destan? ve Attila destan? olmak üzere iki destandan olu?ur. O?uz Ka?an Destan? Hun hükümdar? Mete’nin hayat?n? konu al?r; ancak onu ola?anüstü niteliklere büründürerek anlat?r. Bu destan, daha sonra de?i?ikliklere u?rayarak ?slami bir nitelik kazanm??t?r.

Köktürk (Göktürk) Destanlar?: Birbirini tamamlayan Ergenekon Destan? ve Bozkurt Destan?’ndan olu?ur. Bunlarda Türklerin tarih sahnesine nas?l ç?kt?klar? ve hangi soydan geldikleri üzerine efsaneler anlat?l?r.

Uygur Destanlar?: Türeyi? Destan? ve Göç Destan? olmak üzere iki destandan olu?ur. ?lki Uygurlar?n var olu?unu; ikincisi yurtlar?ndan göç etmek zorunda kal??lar?n? anlat?r.

Not: K?rg?z Türklerinin Manas Destan? XI.-XII. yüzy?llarda olu?mu?, bir destand?r. ?slâmiyet öncesi Türk kültüründen izler ta??makla birlikte, ?slâmî unsurlar daha a??r basmaktad?r.

Navigasyon

[0] Mesajlar

[#] Sonraki Sayfa

[*] Önceki Sayfa

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
Tam sürüme git