Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /var/www/uzumbaba.com/public_html/forum/Sources/Subs.php on line 3889
T.C.1982 Anayasas? - sayfa 3 - Siyaset Bölümü -

GÜNDEME GENEL BAKI? > Siyaset Bölümü

T.C.1982 Anayasas?

<< < (3/4) > >>

Mod_seval:
?. Diyanet ??leri Ba?kanl???

MADDE 136.– Genel idare içinde yer alan Diyanet ??leri Ba?kanl???, lâiklik ilkesi do?rultusunda, bütün siyasî görü? ve dü?ünü?lerin d???nda kalarak ve milletçe dayan??ma ve bütünle?meyi amaç edinerek, özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirir.

J. Kanunsuz emir

MADDE 137.– Kamu hizmetlerinde herhangi bir s?fat ve suretle çal??makta olan kimse, üstünden ald??? emri, yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa hükümlerine ayk?r? görürse, yerine getirmez ve bu ayk?r?l??? o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ?srar eder ve bu emrini yaz? ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz.

Konusu suç te?kil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

Askerî hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenli?inin korunmas? için kanunla gösterilen istisnalar sakl?d?r.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yarg?

I. Genel hükümler

A. Mahkemelerin ba??ms?zl???

MADDE 138.– Hâkimler, görevlerinde ba??ms?zd?rlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya ki?i, yarg? yetkisinin kullan?lmas?nda mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakk?nda Yasama Meclisinde yarg? yetkisinin kullan?lmas? ile ilgili soru sorulamaz, görü?me yap?lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütme organlar? ile idare, mahkeme kararlar?na uymak zorundad?r; bu organlar ve idare, mahkeme kararlar?n? hiçbir suretle de?i?tiremez ve bunlar?n yerine getirilmesini geciktiremez.

B. Hâkimlik ve savc?l?k teminat?

MADDE 139.– Hâkimler ve savc?lar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen ya?tan önce emekliye ayr?lamaz; bir mahkemenin veya kadronun kald?r?lmas? sebebiyle de olsa, ayl?k, ödenek ve di?er özlük haklar?ndan yoksun k?l?namaz.

Meslekten ç?kar?lmay? gerektiren bir suçtan dolay? hüküm giymi? olanlar, görevini sa?l?k bak?m?ndan yerine getiremeyece?i kesin olarak anla??lanlar veya meslekte kalmalar?n?n uygun olmad???na karar verilenler hakk?nda kanundaki istisnalar sakl?d?r.

C. Hâkimlik ve savc?l?k mesle?i

MADDE 140.– Hâkimler ve savc?lar adlî ve idarî yarg? hâkim ve savc?lar? olarak görev yaparlar. Bu görevler meslekten hâkim ve savc?lar eliyle yürütülür.

Hâkimler, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre görev ifa ederler.

Hâkim ve savc?lar?n nitelikleri, atanmalar?, haklar? ve ödevleri, ayl?k ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak de?i?tirilmesi, haklar?nda disiplin kovu?turmas? aç?lmas? ve disiplin cezas? verilmesi, görevleriyle ilgili veya görevleri s?ras?nda i?ledikleri suçlar?ndan dolay? soru?turma yap?lmas? ve yarg?lanmalar?na karar verilmesi, meslekten ç?karmay? gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi e?itimleri ile di?er özlük i?leri mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kanunla düzenlenir.

Hâkimler ve savc?lar altm??be? ya??n? bitirinceye kadar hizmet görürler; Askerî hâkimlerin ya? haddi, yükselme ve emeklilikleri kanunda gösterilir.

Hâkimler ve savc?lar, kanunda belirtilenlerden ba?ka, resmî ve özel hiçbir görev alamazlar.

Hâkimler ve savc?lar idarî görevleri yönünden Adalet Bakanl???na ba?l?d?rlar.

Hâkim ve savc? olup da adalet hizmetindeki idarî görevlerde çal??anlar, hâkimler ve savc?lar hakk?ndaki hükümlere tâbidirler. Bunlar, hâkimler ve savc?lara ait esaslar dairesinde s?n?fland?r?l?r ve derecelendirilirler, hâkimlere ve savc?lara tan?nan her türlü haklardan yararlan?rlar.

D. Duru?malar?n aç?k ve kararlar?n gerekçeli olmas?

MADDE 141.– Mahkemelerde duru?malar herkese aç?kt?r. Duru?malar?n bir k?sm?n?n veya tamam?n?n kapal? yap?lmas?na ancak genel ahlâk?n veya kamu güvenli?inin kesin olarak gerekli k?ld??? hallerde karar verilebilir.

Küçüklerin yarg?lanmas? hakk?nda kanunla özel hükümler konulur.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlar? gerekçeli olarak yaz?l?r.

Davalar?n en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçland?r?lmas?, yarg?n?n görevidir.

E. Mahkemelerin kurulu?u

MADDE 142.– Mahkemelerin kurulu?u, görev ve yetkileri, i?leyi?i ve yarg?lama usulleri kanunla düzenlenir.

F. Devlet Güvenlik Mahkemeleri

MADDE 143.– (Mülga: 7.5.2004-5170/9 md.)

G. Hâkim ve savc?lar?n denetimi

MADDE 144.– Hâkim ve savc?lar?n görevlerini; kanun, tüzük, yönetmeliklere ve genelgelere (Hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yap?p yapmad?klar?n? denetleme; görevlerinden dolay? veya görevleri s?ras?nda suç i?leyip i?lemediklerini, hal ve eylemlerinin s?fat ve görevleri icaplar?na uyup uymad???n? ara?t?rma ve gerekti?inde haklar?nda inceleme ve soru?turma, Adalet Bakanl???n?n izni ile adalet müfetti?leri taraf?ndan yap?l?r. Adalet Bakan? soru?turma ve inceleme i?lemlerini, hakk?nda soru?turma ve inceleme yap?lacak olandan daha k?demli hâkim veya savc? eliyle de yapt?rabilir.

H. Askerî yarg?

MADDE 145.– Askerî yarg?, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleri taraf?ndan yürütülür. Bu mahkemeler, asker ki?ilerin; askerî olan suçlar? ile bunlar?n asker ki?iler aleyhine veya askerî mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak i?ledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler.

Askerî mahkemeler, asker olmayan ki?ilerin özel kanunda belirtilen askerî suçlar? ile kanunda gösterilen görevlerini ifa ettikleri s?rada veya kanunda gösterilen askerî mahallerde askerlere kar?? i?ledikleri suçlara da bakmakla görevlidirler.

Askerî mahkemelerin sava? veya s?k?yönetim hallerinde hangi suçlar ve hangi ki?iler bak?m?ndan yetkili olduklar?; kurulu?lar? ve gerekti?inde bu mahkemelerde adlî yarg? hâkim ve savc?lar?n?n görevlendirilmeleri kanunla düzenlenir.

Askerî yarg? organlar?n?n kurulu?u, i?leyi?i, askerî hâkimlerin özlük i?leri askerî savc?l?k görevlerini yapan askerî hâkimlerin mahkemesinde görevli bulunduklar? komutanl?k ile ili?kileri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hâkimlik teminat?, askerlik hizmetinin gereklerine göre kanunla düzenlenir. Kanun, ayr?ca askerî hâkimlerin yarg? hizmeti d???ndaki askerî hizmetler yönünden askerî hizmetlerin gereklerine göre te?kilat?nda görevli bulunduklar? komutanl?k ile olan ili?kilerini de gösterir.

II. Yüksek mahkemeler

A. Anayasa Mahkemesi

1. Kurulu?u

MADDE 146.– Anayasa Mahkemesi onbir as?l ve dört yedek üyeden kurulur.

Cumhurba?kan?, iki as?l ve iki yedek üyeyi Yarg?tay, iki as?l ve bir yedek üyeyi Dan??tay, birer as?l üyeyi Askerî Yarg?tay, Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi ve Say??tay genel kurullar?nca kendi Ba?kan ve üyeleri aras?ndan üye tamsay?lar?n?n salt ço?unlu?u ile her bo? yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir as?l üyeyi ise Yüksekö?retim Kurulunun kendi üyesi olmayan yüksekö?retim kurumlar? ö?retim üyeleri içinden gösterece?i üç aday aras?ndan; üç as?l ve bir yedek üyeyi üst kademe yöneticileri ile avukatlar aras?ndan seçer.

Yüksekö?retim kurumlar? ö?retim üyeleri ile üst kademe yöneticileri ve avukatlar?n Anayasa Mahkemesine as?l ve yedek üye seçilebilmeleri için, k?rk ya??n? doldurmu?, yüksekö?renim görmü? veya ö?renim kurumlar?nda en az onbe? y?l ö?retim üyeli?i veya kamu hizmetinde en az onbe? y?l fiilen çal??m?? veya en az onbe? y?l avukatl?k yapm?? olmak ?artt?r.

Anayasa Mahkemesi, as?l üyeleri aras?ndan gizli oyla ve üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ile dört y?l için bir Ba?kan ve bir Ba?kanvekili seçer. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Anayasa Mahkemesi üyeleri, aslî görevleri d???nda resmî veya özel hiçbir görev alamazlar.

2. Üyeli?in sona ermesi

MADDE 147.– Anayasa Mahkemesi üyeleri altm??be? ya??n? doldurunca emekliye ayr?l?rlar.

Anayasa Mahkemesi üyeli?i, bir üyenin hâkimlik mesle?inden ç?kar?lmay? gerektiren bir suçtan dolay? hüküm giymesi halinde kendili?inden; görevini sa?l?k bak?m?ndan yerine getiremeyece?inin kesin olarak anla??lmas? halinde de, Anayasa Mahkemesi üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?unun karar? ile sona erer.

3. Görev ve yetkileri

MADDE 148.– Anayasa Mahkemesi, kanunlar?n, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ünün Anayasaya ?ekil ve esas bak?mlar?ndan uygunlu?unu denetler. Anayasa de?i?ikliklerini ise sadece ?ekil bak?m?ndan inceler ve denetler. Ancak, ola?anüstü hallerde, s?k?yönetim ve sava? hallerinde ç?kar?lan kanun hükmünde kararnamelerin ?ekil ve esas bak?m?ndan Anayasaya ayk?r?l??? iddias?yla, Anayasa Mahkemesinde dava aç?lamaz.

Kanunlar?n ?ekil bak?m?ndan denetlenmesi, son oylaman?n, öngörülen ço?unlukla yap?l?p yap?lmad???; Anayasa de?i?ikliklerinde ise, teklif ve oylama ço?unlu?una ve ivedilikle görü?ülemeyece?i ?art?na uyulup uyulmad??? hususlar? ile s?n?rl?d?r. ?ekil bak?m?ndan denetleme, Cumhurba?kan?nca veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin be?te biri taraf?ndan istenebilir. Kanunun yay?mland??? tarihten itibaren on gün geçtikten sonra, ?ekil bozuklu?una dayal? iptal davas? aç?lamaz; def’i yoluyla da ileri sürülemez.

Anayasa Mahkemesi Cumhurba?kan?n?, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yarg?tay, Dan??tay, Askerî Yarg?tay, Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi Ba?kan ve üyelerini, Ba?savc?lar?n?, Cumhuriyet Ba?savc?vekilini, Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu ve Say??tay Ba?kan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolay? Yüce Divan s?fat?yla yarg?lar.

Yüce Divanda, savc?l?k görevini Cumhuriyet Ba?savc?s? veya Cumhuriyet Ba?savc?vekili yapar.

Yüce Divan kararlar? kesindir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen di?er görevleri de yerine getirir.

4. Çal??ma ve yarg?lama usulü

MADDE 149.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/33 md.) Anayasa Mahkemesi, Ba?kan ve on üye ile toplan?r, salt ço?unluk ile karar verir. Anayasa de?i?ikliklerinde iptale ve siyasî parti davalar?nda kapat?lmaya karar verebilmesi için be?te üç oy çoklu?u ?artt?r.

?ekil bozuklu?una dayal? iptal davalar? Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenip karara ba?lan?r.

Anayasa Mahkemesinin kurulu?u ve yarg?lama usulleri kanunla; mahkemenin çal??ma esaslar? ve üyeleri aras?ndaki i?bölümü kendi yapaca?? ?çtüzükle düzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Yüce Divan s?fat?yla bakt??? davalar d???nda kalan i?leri dosya üzerinde inceler. Ancak, gerekli gördü?ü hallerde sözlü aç?klamalar?n? dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanlar? ça??rabilir (Ek ibare: 23.7.1995-4121/14 md.) ve siyasî partilerin temelli kapat?lmas? veya kapat?lmas?na ili?kin davalarda, Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s?ndan sonra kapat?lmas? istenen siyasî partinin genel ba?kanl???n?n veya tayin edece?i bir vekilin savunmas?n? dinler.

5. ?ptal davas?

MADDE 150.– Kanunlar?n, kanun hükmündeki kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ünün veya bunlar?n belirli madde ve hükümlerinin ?ekil ve esas bak?m?ndan Anayasaya ayk?r?l??? iddias?yla Anayasa Mahkemesinde do?rudan do?ruya iptal davas? açabilme hakk?, Cumhurba?kan?na, iktidar ve anamuhalefet partisi Meclis gruplar? ile Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n en az be?te biri tutar?ndaki üyelere aittir. ?ktidarda birden fazla siyasî partinin bulunmas? halinde, iktidar partilerinin dava açma hakk?n? en fazla üyeye sahip olan parti kullan?r.

6. Dava açma süresi

MADDE 151.– Anayasa Mahkemesinde do?rudan do?ruya iptal davas? açma hakk?, iptali istenen kanun, kanun hükmünde kararname veya ?çtüzü?ün Resmî Gazetede yay?mlanmas?ndan ba?layarak altm?? gün sonra dü?er.

7. Anayasaya ayk?r?l???n di?er mahkemelerde ileri sürülmesi

MADDE 152.– Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya ayk?r? görürse veya taraflardan birinin ileri sürdü?ü ayk?r?l?k iddias?n?n ciddî oldu?u kan?s?na var?rsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda verece?i karara kadar davay? geri b?rak?r.

Mahkeme, Anayasaya ayk?r?l?k iddias?n? ciddî görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hükümle birlikte karara ba?lan?r.

Anayasa Mahkemesi, i?in kendisine geli?inden ba?lamak üzere be? ay içinde karar?n? verir ve aç?klar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davay? yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçland?r?r. Ancak, Anayasa Mahkemesinin karar?, esas hakk?ndaki karar kesinle?inceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundad?r.

Anayasa Mahkemesinin i?in esas?na girerek verdi?i red karar?n?n Resmî Gazetede yay?mlanmas?ndan sonra on y?l geçmedikçe ayn? kanun hükmünün Anayasaya ayk?r?l??? iddias?yla tekrar ba?vuruda bulunulamaz.

8. Anayasa Mahkemesinin kararlar?

MADDE 153.– Anayasa Mahkemesinin kararlar? kesindir. ?ptal kararlar? gerekçesi yaz?lmadan aç?klanamaz.

 Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamam?n? veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ü ya da bunlar?n hükümleri, iptal kararlar?n?n Resmî Gazetede yay?mland??? tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlü?e girece?i tarihi ayr?ca kararla?t?rabilir. Bu tarih, karar?n Resmî Gazetede yay?mland??? günden ba?layarak bir y?l? geçemez.

?ptal karar?n?n yürürlü?e giri?inin ertelendi?i durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal karar?n?n ortaya ç?kard??? hukukî bo?lu?u dolduracak kanun tasar? veya teklifini öncelikle görü?üp karara ba?lar.

?ptal kararlar? geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararlar? Resmî Gazetede hemen yay?mlan?r ve yasama, yürütme ve yarg? organlar?n?, idare makamlar?n?, gerçek ve tüzelki?ileri ba?lar.

B. Yarg?tay

MADDE 154.– Yarg?tay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba?ka bir adlî yarg? merciine b?rakmad??? karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Yarg?tay üyeleri, birinci s?n?fa ayr?lm?? adlî yarg? hâkim ve Cumhuriyet savc?lar? ile bu meslekten say?lanlar aras?ndan Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulunca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ile ve gizli oyla seçilir.

Yarg?tay Birinci Ba?kan?, birinci ba?kanvekilleri ve daire ba?kanlar? kendi üyeleri aras?ndan Yarg?tay Genel Kurulunca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oyla dört y?l için seçilirler; süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s? ve Cumhuriyet Ba?savc?vekili, Yarg?tay Genel Kurulunun kendi üyeleri aras?ndan gizli oyla belirleyece?i be?er aday aras?ndan Cumhurba?kan? taraf?ndan dört y?l için seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Yarg?tay?n kurulu?u, i?leyi?i, Ba?kan, ba?kanvekilleri, daire ba?kanlar? ve üyeleri ile Cumhuriyet Ba?savc?s? ve Cumhuriyet Ba?savc?vekilinin nitelikleri ve seçim usulleri, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kanunla düzenlenir.

Mod_seval:
C. Dan??tay

MADDE 155.– Dan??tay, idarî mahkemelerce verilen ve kanunun ba?ka bir idarî yarg? merciine b?rakmad??? karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

(De?i?ik: 13.8.1999-4446/3 md.) Dan??tay, davalar? görmek, Ba?bakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasar?lar?, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz ?artla?ma ve sözle?meleri hakk?nda iki ay içinde dü?üncesini bildirmek, tüzük tasar?lar?n? incelemek, idarî uyu?mazl?klar? çözmek ve kanunla gösterilen di?er i?leri yapmakla görevlidir.

Dan??tay üyelerinin dörtte üçü, birinci s?n?f idarî yarg? hâkim ve savc?lar? ile bu meslekten say?lanlar aras?ndan Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu; dörtte biri, nitelikleri kanunda belirtilen görevliler aras?ndan Cumhurba?kan?; taraf?ndan seçilir.

Dan??tay Ba?kan?, Ba?savc?, ba?kanvekilleri ve daire ba?kanlar?, kendi üyeleri aras?ndan Dan??tay Genel Kurulunca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oyla dört y?l için seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Dan??tay?n, kurulu?u, i?leyi?i, Ba?kan, Ba?savc?, ba?kanvekilleri, daire ba?kanlar? ile üyelerinin nitelikleri ve seçim usulleri, idarî yarg?n?n özelli?i, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kanunla düzenlenir.

D. Askerî Yarg?tay

MADDE 156.– Askerî Yarg?tay, askerî mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayr?ca, asker ki?ilerin kanunla gösterilen belli davalar?na ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askerî Yarg?tay üyeleri birinci s?n?f askerî hâkimler aras?ndan Askerî Yarg?tay Genel Kurulunun üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oyla her bo? yer için gösterece?i üçer aday içinden Cumhurba?kan?nca seçilir.

Askerî Yarg?tay Ba?kan?, Ba?savc?s?, ?kinci Ba?kan? ve daire ba?kanlar? Askerî Yarg?tay üyeleri aras?ndan rütbe ve k?dem s?ras?na göre atan?rlar.

Askerî Yarg?tay?n kurulu?u, i?leyi?i, mensuplar?n?n disiplin ve özlük i?leri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hâkimlik teminat? ve askerlik hizmetlerinin gereklerine göre kanunla düzenlenir.

E. Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi

MADDE 157.– Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi, askerî olmayan makamlarca tesis edilmi? olsa bile, asker ki?ileri ilgilendiren ve askerî hizmete ili?kin idarî i?lem ve eylemlerden do?an uyu?mazl?klar?n yarg? denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yükümlülü?ünden do?an uyu?mazl?klarda ilgilinin asker ki?i olmas? ?art? aranmaz.

Askerî Yüksek ?dare Mahkemesinin askerî hâkim s?n?f?ndan olan üyeleri, mahkemenin bu s?n?ftan olan ba?kan ve üyeleri tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oy ile birinci s?n?f askerî hâkimler aras?ndan her bo? yer için gösterilecek üç aday içinden; hâkim s?n?f?ndan olmayan üyeleri, rütbe ve nitelikleri kanunda gösterilen subaylar aras?ndan, Genelkurmay Ba?kanl???nca her bo? yer için gösterilecek üç aday içinden Cumhurba?kan?nca seçilir.

Askerî hâkim s?n?f?ndan olmayan üyelerin görev süresi en fazla dört y?ld?r.

Mahkemenin Ba?kan?, Ba?savc? ve daire ba?kanlar? hâkim s?n?f?ndan olanlar aras?ndan rütbe ve k?dem s?ras?na göre atan?rlar.

Askerî Yüksek ?dare Mahkemesinin kurulu?u, i?leyi?i, yarg?lama usulleri, mensuplar?n?n disiplin ve özlük i?leri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hâkimlik teminat? ve askerlik hizmetlerinin gereklerine göre kanunla düzenlenir.

F. Uyu?mazl?k Mahkemesi

MADDE 158.– Uyu?mazl?k Mahkemesi, adlî, idarî ve askerî yarg? mercileri aras?ndaki görev ve hüküm uyu?mazl?klar?n? kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Uyu?mazl?k Mahkemesinin kurulu?u, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ile i?leyi?i kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin Ba?kanl???n? Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri aras?ndan görevlendirilen üye yapar.

Di?er mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi aras?ndaki görev uyu?mazl?klar?nda, Anayasa Mahkemesinin karar? esas al?n?r.

III. Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu

MADDE 159.– Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kurulur ve görev yapar.

Kurulun Ba?kan?, Adalet Bakan?d?r. Adalet Bakanl??? Müste?ar? Kurulun tabiî üyesidir. Kurulun üç as?l ve üç yedek üyesi Yarg?tay Genel Kurulunun, iki as?l ve iki yedek üyesi Dan??tay Genel Kurulunun kendi üyeleri aras?ndan, her üyelik için gösterecekleri üçer aday içinden Cumhurba?kan?nca, dört y?l için seçilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilirler. Kurul, seçimle gelen as?l üyeleri aras?ndan bir ba?kanvekili seçer.

Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu; adlî ve idarî yarg? hâkim ve savc?lar?n? mesle?e kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci s?n?fa ay?rma, kadro da??tma, meslekte kalmalar? uygun görülmeyenler hakk?nda karar verme, disiplin cezas? verme, görevden uzakla?t?rma i?lemlerini yapar. Adalet Bakanl???n?n, bir mahkemenin veya bir hâkimin veya savc?n?n kadrosunun kald?r?lmas? veya bir mahkemenin yarg? çevresinin de?i?tirilmesi konusundaki tekliflerini karara ba?lar. Ayr?ca Anayasa ve kanunlarla verilen di?er görevleri yerine getirir.

Kurul kararlar?na kar?? yarg? mercilerine ba?vurulamaz.

Kurulun görevlerini yerine getirmesi, seçim ve çal??ma usulleriyle itirazlar?n Kurul bünyesinde incelenmesi esaslar? kanunla düzenlenir.

Adalet Bakanl???n?n merkez kurulu?unda geçici veya sürekli olarak çal??t?r?lacak hâkim ve savc?lar?n muvafakatlar?n? alarak atama yetkisi Adalet Bakan?na aittir.

Adalet Bakan? Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulunun ilk toplant?s?nda onaya sunulmak üzere, gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde hizmetin aksamamas? için hâkim ve savc?lar? geçici yetki ile görevlendirebilir.

IV. Say??tay

MADDE 160. – (De?i?ik: 29.10.2005-5428/2 md.) Say??tay, merkezi yönetim bütçesi kapsam?ndaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlar?n?n bütün gelir ve giderleri ile mallar?n? Türkiye Büyük Millet Meclisi ad?na denetlemek ve sorumlular?n hesap ve i?lemlerini kesin hükme ba?lamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme ba?lama i?lerini yapmakla görevlidir. Say??tay?n kesin hükümleri hakk?nda ilgililer yaz?l? bildirim tarihinden itibaren onbe? gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolay?s?yla idarî yarg? yoluna ba?vurulamaz.

Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakk?nda Dan??tay ile Say??tay kararlar? aras?ndaki uyu?mazl?klarda Dan??tay kararlar? esas al?n?r.

(Ek: 29.10.2005-5428/2 md.) Mahalli idarelerin hesap ve i?lemlerinin denetimi ve kesin hükme ba?lanmas? Say??tay taraf?ndan yap?l?r.

Say??tay?n kurulu?u, i?leyi?i, denetim usulleri, mensuplar?n?n nitelikleri, atanmalar?, ödev ve yetkileri, haklar? ve yükümlülükleri ve di?er özlük i?leri, Ba?kan ve üyelerinin teminat? kanunla düzenlenir.

(Son F?kra / Mülga: 7.5.2004-5170/9 md.)

 

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Malî ve Ekonomik Hükümler

 

B?R?NC? BÖLÜM

Malî Hükümler

I. Bütçe

A. Bütçenin haz?rlanmas? ve uygulanmas?

MADDE 161.– Devletin ve kamu iktisadî te?ebbüsleri d???ndaki kamu tüzelki?ilerinin harcamalar?, y?ll?k bütçelerle yap?l?r.

(De?i?ik: 29.10.2005-5428/3 md.) Mali y?l ba?lang?c? ile merkezi yönetim bütçesinin haz?rlanmas?, uygulanmas? ve kontrolü kanunla düzenlenir.

Kanun, kalk?nma planlar? ile ilgili yat?r?mlar veya bir y?ldan fazla sürecek i? ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.

Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler d???nda hiçbir hüküm konulamaz.

B. Bütçenin görü?ülmesi

MADDE 162. – (De?i?ik: 29.10.2005-5428/4 md.) Bakanlar  Kurulu, merkezi yönetim bütçe tasar?s? ile millî bütçe tahminlerini gösteren raporu, malî y?l ba??ndan en az yetmi?be? gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Bütçe tasar?lar? ve rapor, k?rk üyeden kurulu Bütçe Komisyonunda incelenir. Bu komisyonun kurulu?unda, iktidar grubuna veya gruplar?na en az yirmibe? üye verilmek ?art? ile, siyasî parti gruplar?n?n ve ba??ms?zlar?n oranlar?na göre temsili göz önünde tutulur.

Bütçe Komisyonunun ellibe? gün içinde kabul edece?i metin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görü?ülür ve malî y?l ba??na kadar karara ba?lan?r.

(De?i?ik: 29.10.2005-5428/4 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda, kamu idare bütçeleri hakk?nda dü?üncelerini, her bütçenin tümü üzerindeki görü?meler s?ras?nda aç?klarlar; bölümler ve de?i?iklik önergeleri, üzerinde ayr?ca görü?me yap?lmaks?z?n okunur ve oylan?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, bütçe kanunu tasar?lar?n?n Genel Kurulda görü?ülmesi s?ras?nda, gider art?r?c? veya gelirleri azalt?c? önerilerde bulunamazlar.

Mod_seval:
C. Bütçelerde de?i?iklik yap?labilme esaslar?

MADDE 163. – (De?i?ik: 29.10.2005-5428/5 md.) Merkezi yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek miktar?n s?n?r?n? gösterir. Harcanabilecek miktar s?n?r?n?n Bakanlar Kurulu karar?yla a??labilece?ine dair bütçelere hüküm konulamaz. Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede de?i?iklik yapmak yetkisi verilemez. Carî y?l bütçesindeki ödenek art???n? öngören de?i?iklik tasar?lar?nda ve carî ve ileriki y?l bütçelerine malî yük getirecek nitelikteki kanun tasar? ve tekliflerinde, belirtilen giderleri kar??layabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur.

D. Kesinhesap

MADDE 164.– Kesinhesap kanunu tasar?lar?, kanunda daha k?sa bir süre kabul edilmemi? ise, ilgili olduklar? malî y?l?n sonundan ba?layarak, en geç yedi ay sonra, Bakanlar Kurulunca Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Say??tay, genel uygunluk bildirimini, ili?kin oldu?u kesinhesap kanunu tasar?s?n?n verilmesinden ba?layarak en geç yetmi?be? gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Kesinhesap kanunu tasar?s?, yeni y?l bütçe kanunu tasar?s?yla birlikte Bütçe Komisyonu gündemine al?n?r. Bütçe Komisyonu, bütçe kanunu tasar?s?yla kesinhesap kanunu tasar?s?n? Genel Kurula birlikte sunar, Genel Kurul, kesinhesap kanunu tasar?s?n?, yeni y?l bütçe kanunu tasar?s?yla beraber görü?erek karara ba?lar.

Kesinhesap kanunu tasar?s? ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmi? olmas?, ilgili y?la ait Say??tayca sonuçland?r?lamam?? denetim ve hesap yarg?lamas?n? önlemez ve bunlar?n karara ba?land??? anlam?na gelmez.

E. Kamu iktisadî te?ebbüslerinin denetimi

MADDE 165.– Sermayesinin yar?s?ndan fazlas? do?rudan do?ruya veya dolayl? olarak Devlete ait olan kamu kurulu? ve ortakl?klar?n?n Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi esaslar? kanunla düzenlenir.

 

?K?NC? BÖLÜM

Ekonomik Hükümler

I. Planlama

MADDE 166.– Ekonomik, sosyal ve kültürel kalk?nmay?, özellikle sanayiin ve tar?m?n yurt düzeyinde dengeli ve uyumlu biçimde h?zla geli?mesini, ülke kaynaklar?n?n döküm ve de?erlendirilmesini yaparak verimli ?ekilde kullan?lmas?n? planlamak, bu amaçla gerekli te?kilat? kurmak Devletin görevidir.

Planda millî tasarrufu ve üretimi art?r?c?, fiyatlarda istikrar ve d?? ödemelerde dengeyi sa?lay?c?, yat?r?m ve istihdam? geli?tirici tedbirler öngörülür; yat?r?mlarda toplum yararlar? ve gerekleri gözetilir; kaynaklar?n verimli ?ekilde kullan?lmas? hedef al?n?r. Kalk?nma giri?imleri, bu plana göre gerçekle?tirilir.

Kalk?nma planlar?n?n haz?rlanmas?na, Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmas?na, uygulanmas?na, de?i?tirilmesine ve bütünlü?ünü bozacak de?i?ikliklerin önlenmesine ili?kin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.

II. Piyasalar?n denetimi ve d?? ticaretin düzenlenmesi

MADDE 167.– Devlet, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalar?n?n sa?l?kl? ve düzenli i?lemelerini sa?lay?c? ve geli?tirici tedbirleri al?r; piyasalarda fiilî veya anla?ma sonucu do?acak tekelle?me ve kartelle?meyi önler.

D?? ticaretin ülke ekonomisinin yarar?na olmak üzere düzenlenmesi amac?yla ithalat, ihracat ve di?er d?? ticaret i?lemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler d???nda ek malî yükümlülükler koymaya ve bunlar? kald?rmaya kanunla Bakanlar Kuruluna yetki verilebilir.

III. Tabiî servetlerin ve kaynaklar?n aranmas? ve i?letilmesi

MADDE 168.– Tabiî servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu alt?ndad?r. Bunlar?n aranmas? ve i?letilmesi hakk? Devlete aittir. Devlet bu hakk?n? belli bir süre için, gerçek ve tüzelki?ilere devredebilir. Hangi tabiî servet ve kayna??n arama ve i?letmesinin, Devletin gerçek ve tüzelki?ilerle ortak olarak veya do?rudan gerçek ve tüzelki?iler eliyle yap?lmas?, kanunun aç?k iznine ba?l?d?r. Bu durumda gerçek ve tüzelki?ilerin uymas? gereken ?artlar ve Devletçe yap?lacak gözetim, denetim usul ve esaslar? ve müeyyideler kanunda gösterilir.

IV. Ormanlar ve orman köylüsü

A. Ormanlar?n korunmas? ve geli?tirilmesi

MADDE 169.– Devlet, ormanlar?n korunmas? ve sahalar?n?n geni?letilmesi için gerekli kanunlar? koyar ve tedbirleri al?r. Yanan ormanlar?n yerinde yeni orman yeti?tirilir, bu yerlerde ba?ka çe?it tar?m ve hayvanc?l?k yap?lamaz. Bütün ormanlar?n gözetimi Devlete aittir.

Devlet ormanlar?n?n mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanlar? kanuna göre, Devletçe yönetilir ve i?letilir. Bu ormanlar zamana??m? ile mülk edinilemez ve kamu yarar? d???nda irtifak hakk?na konu olamaz.

Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanlar?n tahrip edilmesine yol açan siyasî propaganda yap?lamaz; münhas?ran orman suçlar? için genel ve özel af ç?kar?lamaz. Ormanlar? yakmak, orman? yok etmek veya daraltmak amac?yla i?lenen suçlar genel ve özel af kapsam?na al?namaz.

Orman olarak muhafazas?nda bilim ve fen bak?m?ndan hiçbir yarar görülmeyen, aksine tar?m alanlar?na dönü?türülmesinde kesin yarar oldu?u tespit edilen yerler ile 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bak?m?ndan orman niteli?ini tam olarak kaybetmi? olan tarla, ba?, meyvelik, zeytinlik gibi çe?itli tar?m alanlar?nda veya hayvanc?l?kta kullan?lmas?nda yarar oldu?u tespit edilen araziler, ?ehir, kasaba ve köy yap?lar?n?n toplu olarak bulundu?u yerler d???nda, orman s?n?rlar?nda daraltma yap?lamaz.

B. Orman köylüsünün korunmas?

MADDE 170.– Ormanlar içinde veya biti?i?indeki köyler halk?n?n kalk?nd?r?lmas?, ormanlar?n ve bütünlü?ünün korunmas? bak?mlar?ndan, orman?n gözetilmesi ve i?letilmesinde Devletle bu halk?n i?birli?ini sa?lay?c? tedbirlerle, 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bak?m?ndan orman niteli?ini tamamen kaybetmi? yerlerin de?erlendirilmesi; bilim ve fen bak?m?ndan orman olarak muhafazas?nda yarar görülmeyen yerlerin tespiti ve orman s?n?rlar? d???na ç?kart?lmas?; orman içindeki köyler halk?n?n k?smen veya tamamen bu yerlere yerle?tirilmesi için Devlet eliyle an?lan yerlerin ihya edilerek bu halk?n yararlanmas?na tahsisi kanunla düzenlenir.

Devlet, bu halk?n i?letme araç ve gereçleriyle di?er girdilerinin sa?lanmas?n? kolayla?t?r?c? tedbirleri al?r.

Orman içinden nakledilen köyler halk?na ait araziler, Devlet orman? olarak derhal a?açland?r?l?r.

V. Kooperatifçili?in geli?tirilmesi

MADDE 171.– Devlet, millî ekonominin yararlar?n? dikkate alarak, öncelikle üretimin art?r?lmas?n? ve tüketicinin korunmas?n? amaçlayan kooperatifçili?in geli?mesini sa?layacak tedbirleri al?r.

(Son f?kra mülga: 23.7.1995-4121/15 md.)

VI. Tüketiciler ile esnaf ve sanatkârlar?n korunmas?

A. Tüketicilerin korunmas?

MADDE 172.– Devlet, tüketicileri koruyucu ve ayd?nlat?c? tedbirler al?r, tüketicilerin kendilerini koruyucu giri?imlerini te?vik eder.

B. Esnaf ve sanatkârlar?n korunmas?

MADDE 173.– Devlet, esnaf ve sanatkâr? koruyucu ve destekleyici tedbirleri al?r.

 

BE??NC? KISIM

Çe?itli Hükümler

 

I. ?nk?lâp kanunlar?n?n korunmas?

MADDE 174.– Anayasan?n hiçbir hükmü, Türk toplumunu ça?da? uygarl?k seviyesinin üstüne ç?karma ve Türkiye Cumhuriyetinin lâiklik niteli?ini koruma amac?n? güden, a?a??da gösterilen ink?lâp kanunlar?n?n, Anayasan?n halkoyu ile kabul edildi?i tarihte yürürlükte bulunan hükümlerinin, Anayasaya ayk?r? oldu?u ?eklinde anla??lamaz ve yorumlanamaz :

1. 3 Mart 1340 tarihli ve 430 say?l? Tevhidi Tedrisat Kanunu;

2. 25 Te?rinisâni 1341 tarihli ve 671 say?l? ?apka ?ktisâs? Hakk?nda Kanun;

3. 30 Te?rinisâni 1341 tarihli ve 677 say?l? Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarl?klar ile Bir Tak?m Unvanlar?n Men ve ?lgas?na Dair Kanun;

4. 17 ?ubat 1926 tarihli ve 743 say?l? Türk Kanunu Medenisiyle kabul edilen, evlenme akdinin evlendirme memuru önünde yap?laca??na dair medenî nikâh esas? ile ayn? kanunun 110 uncu maddesi hükmü;

5. 20 May?s 1928 tarihli ve 1288 say?l? Beynelmilel Erkam?n Kabulü Hakk?nda Kanun;

6. 1 Te?rinisâni 1928 tarihli ve 1353 say?l? Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakk?nda Kanun;

7. 26 Te?rinisâni 1934 tarihli ve 2590 say?l? Efendi, Bey, Pa?a Gibi Lâkap ve Unvanlar?n Kald?r?ld???na Dair Kanun;

8. 3 Kânunuevvel 1934 tarihli ve 2596 say?l? Baz? Kisvelerin Giyilemeyece?ine Dair Kanun.

Mod_seval:
ALTINCI KISIM

Geçici Hükümler

 

GEÇ?C? MADDE 1.– Anayasan?n, halkoylamas? sonucu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasas? olarak kabul edildi?inin usulünce ilân? ile birlikte, halkoylamas? tarihindeki Millî Güvenlik Konseyi Ba?kan? ve Devlet Ba?kan?, Cumhurba?kan? s?fat?n? kazanarak, yedi y?ll?k bir dönem için, Anayasa ile Cumhurba?kan?na tan?nan görevleri yerine getirir ve yetkileri kullan?r. 18 Eylül 1980 tarihinde Devlet Ba?kan? olarak içti?i and yürürlükte kal?r. Yedi y?ll?k sürenin sonunda Cumhurba?kanl??? seçimi Anayasada öngörülen hükümlere göre yap?l?r.

Cumhurba?kan?, ilk genel seçimler sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p, Ba?kanl?k Divan? olu?uncaya kadar, 12 Aral?k 1980 gün ve 2356 say?l? Kanunla te?ekkül etmi? olan Millî Güvenlik Konseyinin Ba?kanl???n? da yürütür.

?lk milletvekili genel seçimleri sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p göreve ba?lay?ncaya kadar geçecek süre içinde, Cumhurba?kanl???n?n herhangi bir surette bo?almas? halinde, Millî Güvenlik Konseyinin en k?demli üyesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p Anayasaya göre yeni Cumhurba?kan?n? seçinceye kadar, Cumhurba?kan?na vekâlet eder ve O’nun Anayasadaki bütün görevlerini yerine getirir ve yetkilerini kullan?r.

 GEÇ?C? MADDE 2.– 12 Aral?k 1980 gün ve 2356 say?l? Kanunla kurulu?u gösterilen Millî Güvenlik Konseyi, Anayasaya dayal? olarak haz?rlanacak Siyasî Partiler Kanunu ile Seçim Kanununa göre yap?lacak ilk genel seçimler sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p Ba?kanl?k Divan?n? olu?turuncaya kadar 2324 say?l? Anayasa Düzeni Hakk?nda Kanun ve 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda kanunlara göre görevlerini devam ettirir.

Anayasan?n kabulünden sonra 2356 say?l? Kanunun 3 üncü maddesindeki Millî Güvenlik Konseyi üyeliklerinden birisinin herhangi bir nedenle bo?almas? halinde doldurulmas? usulüne ili?kin hüküm uygulanmaz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p göreve ba?lad?ktan sonra, Millî Güvenlik Konseyi, alt? y?ll?k bir süre için Cumhurba?kanl??? Konseyi haline dönü?ür ve Millî Güvenlik Konseyi üyeleri, Cumhurba?kanl??? Konseyi üyesi s?fat?n? al?rlar. Millî Güvenlik Konseyi üyesi olarak 18 Eylül 1980 tarihinde içtikleri and yürürlükte kal?r. Cumhurba?kanl??? Konseyi üyeleri, Anayasada Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin haiz bulunduklar? özlük haklar? ile dokunulmazl???na sahip olurlar. Alt? y?ll?k süre sonunda Cumhurba?kanl??? Konseyinin hukukî varl??? sona erer.

Cumhurba?kanl??? Konseyinin görevleri ?unlard?r :

a) Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilerek Cumhurba?kanl???na gönderilen, Anayasada yaz?l? temel hak ve hürriyetlere ve ödevlere, lâiklik ilkesine, Atatürk ink?lâplar?n?n, millî güvenli?in ve kamu düzeninin korunmas?na, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna, milletleraras? andla?malara, d?? ülkelere silahl? kuvvet gönderilmesine ve yabanc? kuvvetlerin Türkiye’ye kabulüne, ola?anüstü yönetime, s?k?yönetim ve sava? haline dair kanunlar ile Cumhurba?kan?nca gerekli görülen di?er kanunlar? Cumhurba?kan?na tan?nan onbe? günlük sürenin ilk on günü içinde incelemek;

b) Cumhurba?kan?n?n istemi ve tespit edece?i süre içinde :

Milletvekili genel seçimlerinin yenilenmesine, ola?anüstü yönetim yetkisinin kullan?lmas?na ve al?nacak tedbirlere, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun yönetim ve gözetimine, gençli?in yeti?tirilmesine ve Diyanet ??lerinin düzenlenmesine ili?kin konular? incelemek ve görü? bildirmek;

c) Cumhurba?kan?n?n istemine göre, iç ve d?? güvenlik ile gerekli görülen di?er konularda inceleme ve ara?t?rma yapmak ve sonuçlar?n? Cumhurba?kan?na sunmak.

GEÇ?C? MADDE 3.– Anayasaya göre yap?lacak ilk milletvekili genel seçimi sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p, Ba?kanl?k Divan?n? olu?turmas? ile birlikte :

a) 27 Ekim 1980 gün ve 2324 say?l? Anayasa Düzeni Hakk?nda Kanun,

b) 12 Aral?k 1980 gün ve 2356 say?l? Millî Güvenlik Konseyi Hakk?nda Kanun,

c) 29 Haziran 1981 gün ve 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda Kanun,

Yürürlükten kalkar ve Millî Güvenlik Konseyi ile Dan??ma Meclisinin hukukî varl?klar? sona erer.

GEÇ?C? MADDE 4.– (Mülga: 17.5.1987 tarihli 3361 ve 23.5.1987 tarihli 3376 numaral? kanunlar gere?ince, 6 Eylül 1987 tarihinde yap?lan halkoylamas? sonucunda yürürlükten kalkm??t?r. Halkoylamas? sonucunun yay?mland??? Resmî Gazete : 12.9.1987 -19572)

GEÇ?C? MADDE 5.– Yap?lacak ilk milletvekili genel seçimi sonucunun Yüksek Seçim Kurulunca ilân?n? takip eden onuncu gün, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara’da, Türkiye Büyük Millet Meclisi binas?nda, saat 15.00’de kendili?inden toplan?r. Bu toplant?ya en ya?l? Milletvekili Ba?kanl?k eder. Bu toplant?da milletvekilleri andiçerler.

GEÇ?C? MADDE 6.– Anayasaya göre kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplant? ve çal??malar? için kendi içtüzükleri yap?l?ncaya kadar, Millet Meclisinin 12 Eylül 1980 tarihinden önce yürürlükte olan ?çtüzü?ünün, Anayasaya ayk?r? olmayan hükümleri uygulan?r.

GEÇ?C? MADDE 7.– ?lk milletvekili genel seçimi sonunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p, yeni Bakanlar Kurulu kuruluncaya kadar, i? ba??nda olan Bakanlar Kurulunun görevi devam eder.

GEÇ?C? MADDE 8.– Anayasa ile kabul edilmi? olan yeni organ, kurum ve kurullar?n kurulu?, görev, yetki ve i?leyi?leri ile ilgili kanunlarla, Anayasada konulmas? veya de?i?tirilmesi öngörülen di?er kanunlar, Anayasan?n kabulünden ba?layarak Kurucu Meclisin görev süresi içerisinde, bu süre içerisinde yeti?tirilemeyenler, seçimle gelen Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplant?s?n? izleyen bir y?l sonuna kadar ç?kart?l?r.

GEÇ?C? MADDE 9.– ?lk genel seçimler sonucu toplanacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin Ba?kanl?k Divan? kurulduktan sonra alt? y?ll?k süre içinde yap?lacak Anayasa de?i?ikliklerini Cumhurba?kan?, Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderebilir. Bu takdirde Türkiye Büyük Millet Meclisinin geri gönderilen Anayasa de?i?ikli?i hakk?ndaki kanunu, aynen kabul edip tekrar Cumhurba?kan?na gönderebilmesi, üye tamsay?s?n?n dörtte üç ço?unlu?unun oyu ile mümkün olabilir.

GEÇ?C? MADDE 10.– Mahallî idare seçimleri en geç Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplant?s?n? izleyen bir y?l içinde yap?l?r.

GEÇ?C? MADDE 11.– Anayasan?n halkoyu ile kabul edildi?i tarihte Anayasa Mahkemesi as?l ve yedek üyesi olanlar?n kadrolar? ile görevleri devam eder. Bunlardan Anayasa Mahkemesince belli görevlere seçilenlerin bu suretle kazanm?? olduklar? s?fatlar? sakl? kal?r.

 Anayasa Mahkemesi as?l üye say?s? onbire ininceye kadar bo?alan as?l üye kadrosuna, as?l ve yedek üye say?s? toplam? onbe?e ininceye kadar da bo?alan yedek üye kadrosuna seçim yap?lmaz. Anayasa Mahkemesinin yeni düzenlemeye intibak? sa?lan?ncaya kadar as?l üye say?s?n?n onbirden, as?l ve yedek üye say?lar? toplam?n?n onbe?den a?a?? dü?mesi nedeniyle yap?lacak seçimlerde bu Anayasan?n kabul etti?i esasa ve s?raya uyulur.

Anayasa Mahkemesi as?l üye say?s? onbire ininceye kadar dava ve i?lerde 22.4.1962 gün ve 44 say?l? Kanunun öngördü?ü toplanma yeter say?s? uygulan?r.

GEÇ?C? MADDE 12.– 13.5.1981 gün ve 2461 say?l? Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu Kanununun geçici 1 inci maddesi uyar?nca Yarg?tay ve Dan??taydan Kurulun as?l ve yedek üyeli?ine; 1730 say?l? Yarg?tay Kanununa 25.6.1981 gün ve 2483 say?l? Kanunla eklenen geçici madde uyar?nca Cumhuriyet Ba?savc?l??? ile Cumhuriyet Ba?savc?vekilli?ine; 6.1.1982 gün ve 2575 say?l? Dan??tay Kanununun geçici 14 üncü maddesinin ikinci f?kras? uyar?nca Dan??tay Ba?kanl???na, Ba?savc?l???na, ba?kanvekillikle-rine ve daire ba?kanl?klar?na, Devlet Ba?kan?nca seçilmi? bulunanlar, seçildikleri dönem için bu görevlerine devam ederler.

6.1.1982 gün ve 2576 say?l? Kanunun geçici maddelerinin idarî mahkemeler ba?kan ve üyeliklerine atamalara ili?kin hükümleri de sakl?d?r.

GEÇ?C? MADDE 13.– Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kuruluna Yarg?taydan seçilmesi gereken bir as?l ve bir yedek üyenin seçimleri Anayasan?n yürürlü?e girdi?i tarihi izleyen yirmi gün içinde yap?l?r.

Seçilen üyeler göreve ba?lay?ncaya kadar Kurul, toplant? yeter say?s?n? olu?turacak yedek üyenin kat?lmas?yla çal??malar?n? yapar.

GEÇ?C? MADDE 14.– Sendikalar?n gelirlerini Devlet bankalar?nda muhafaza etmelerine ili?kin yükümlülükleri, Anayasan?n yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren en geç iki y?l içinde yerine getirilir.

GEÇ?C? MADDE 15.– 12 Eylül 1980 tarihinden, ilk genel seçimler sonucu toplanacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin Ba?kanl?k Divan?n? olu?turuncaya kadar geçecek süre içinde, yasama ve yürütme yetkilerini Türk milleti ad?na kullanan, 2356 say?l? Kanunla kurulu Millî Güvenlik Konseyinin, bu Konseyin yönetimi döneminde kurulmu? hükümetlerin, 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda Kanunla görev ifa eden Dan??ma Meclisinin her türlü karar ve tasarruflar?ndan dolay? haklar?nda cezaî, malî veya hukukî sorumluluk iddias? ileri sürülemez ve bu maksatla herhangi bir yarg? merciine ba?vurulamaz.

Bu karar ve tasarruflar?n idarece veya yetkili k?l?nm?? organ, merci ve görevlilerce uygulanmas?ndan dolay?, karar alanlar, tasarrufta bulunanlar ve uygulayanlar hakk?nda da yukar?daki f?kra hükümleri uygulan?r.

(Son f?kra mülga: 3.10.2001-4709/34 md.)

GEÇ?C? MADDE 16.– Anayasan?n halkoylamas?na ili?kin oy verme kütü?ünde ve sand?k listesinde kayd? ve oy kullanma yeterli?i bulundu?u halde hukukî veya fiilî herhangi bir mazereti olmaks?z?n halkoylamas?na kat?lmayanlar, Anayasan?n halkoylamas?n? takip eden be? y?l içinde yap?lacak genel ve ara seçimleri ile mahallî seçimlere ve di?er halkoylamalar?na kat?lamazlar, seçimlerde aday olamazlar.

GEÇ?C? MADDE 17.– (Ek: 10/5/2007-5659/1 md.) Bu Kanunun yürürlü?e girmesinden sonra yap?lacak ilk genel seçimde, Anayasan?n 67 nci maddesinin son f?kras? 10/6/1983 tarihli ve 2839 say?l? Milletvekili Seçimi Kanununun ba??ms?z adaylar?n birle?ik oy pusulas?nda yer almas?na ili?kin hükümleri bak?m?ndan uygulanmaz.

 

 

YED?NC? KISIM

Son Hükümler

 

I. Anayasan?n de?i?tirilmesi, seçimlere ve halkoylamas?na kat?lma

MADDE 175.– (De?i?ik: 17.5.1987 - 3361/3 md.) Anayasan?n de?i?tirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n en az üçte biri taraf?ndan yaz?yla teklif edilebilir. Anayasan?n de?i?tirilmesi hakk?ndaki teklifler Genel Kurulda iki defa görü?ülür. De?i?tirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsay?s?n?n be?te üç ço?unlu?unun gizli oyuyla mümkündür.

Anayasan?n de?i?tirilmesi hakk?ndaki tekliflerin görü?ülmesi ve kabulü, bu maddedeki kay?tlar d???nda, kanunlar?n görü?ülmesi ve kabulü hakk?ndaki hükümlere tâbidir.

Cumhurba?kan? Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?, bir daha görü?ülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderebilir. Meclis, geri gönderilen Kanunu, üye tamsay?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile aynen kabul ederse Cumhurba?kan? bu Kanunu halkoyuna sunabilir.

Meclisce üye tamsay?s?n?n be?te üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa de?i?ikli?i hakk?ndaki Kanun, Cumhurba?kan? taraf?ndan Meclise iade edilmedi?i takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazetede yay?mlan?r.

Do?rudan veya Cumhurba?kan?n?n iadesi üzerine, Meclis üye tamsay?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile kabul edilen Anayasa de?i?ikli?ine ili?kin kanun veya gerekli görülen maddeleri Cumhurba?kan? taraf?ndan halkoyuna sunulabilir. Halkoylamas?na sunulmayan Anayasa de?i?ikli?ine ili?kin Kanun veya ilgili maddeler Resmî Gazetede yay?mlan?r.

Halkoyuna sunulan Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?n yürürlü?e girmesi için, halkoylamas?nda kullan?lan geçerli oylar?n yar?s?ndan ço?unun kabul oyu olmas? gerekir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?n kabulü s?ras?nda, bu Kanunun halkoylamas?na sunulmas? halinde, Anayasan?n de?i?tirilen hükümlerinden, hangilerinin birlikte hangilerinin ayr? ayr? oylanaca??n? da karara ba?lar.

Halkoylamas?na, milletvekili genel ve ara seçimlerine ve mahallî genel seçimlere i?tiraki temin için, kanunla para cezas? dahil gerekli her türlü tedbir al?n?r.

II. Ba?lang?ç ve kenar ba?l?klar

MADDE 176.– Anayasan?n dayand??? temel görü? ve ilkeleri belirten ba?lang?ç k?sm?, Anayasa metnine dahildir.

Madde kenar ba?l?klar?, sadece ilgili olduklar? maddelerin konusunu ve maddeler aras?ndaki s?ralama ve ba?lant?y? gösterir. Bu ba?l?klar, Anayasa metninden say?lmaz.

III. Anayasan?n yürürlü?e girmesi

MADDE 177.– Bu Anayasa, halkoylamas? sonucu kabul edilip Resmî Gazetede yay?mlanmas? ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasas? olur ve a?a??da gösterilen istisnalar ile bu istisnalar?n yürürlü?e girmesine ait hükümler d???nda bütünüyle yürürlü?e girer.

a) ?K?NC? KISIM II. Bölümdeki; ki?i hürriyeti ve güvenli?i, bas?n ve yay?mla ilgili hükümler, toplant? hak ve hürriyetleri,

III. Bölümdeki çal??ma ile ilgili hükümler, toplu i? sözle?mesi, grev hakk? ve lokavt ile ilgili hükümler,

Bu hükümler yeni kanunlar? ç?kar?ld???nda veya mevcut kanunlarda de?i?iklik yap?ld???nda ve her halde en geç Türkiye Büyük Millet Meclisi göreve ba?lad???nda yürürlü?e girer. Ancak bu hükümler yürürlü?e girinceye kadar mevcut kanunlar ve Millî Güvenlik Konseyinin bildiri ve kararlar? uygulan?r.

b) ?K?NC? KISIM’daki; siyasî faaliyette bulunma haklar? ile siyasî partilerle ilgili hükümler, bunlara dayal? olarak yeniden haz?rlanacak Siyasî Partiler Kanununun;

Seçme ve seçilme hakk? ise yine bu hükümlere dayal? olarak haz?rlanacak Seçim Kanununun;

Yay?mlanmas? ile yürürlü?e girer.

c) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; yasama ile ilgili hükümler;

Bu hükümler ilk milletvekili genel seçimi sonucunun ilan? ile birlikte yürürlü?e girer. Ancak bu bölümdeki Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerine ili?kin hükümleri, 29 Haziran 1981 gün ve 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda Kanun hükümleri sakl? kalmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi göreve ba?lay?ncaya kadar Millî Güvenlik Konseyince yerine getirilir.

d) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; Cumhurba?kan? ba?l??? alt?ndaki görev ve yetkileri ile Devlet Denetleme Kurulu, Bakanlar Kurulu ba?l??? alt?ndaki tüzükler, Millî Savunma, ola?anüstü yönetim usulleri, idare ba?l??? alt?ndaki mahallî idareler ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu hariç di?er hükümler ve Devlet Güvenlik Mahkemeleri hariç yarg?ya ili?kin bütün hükümler Anayasan?n halkoylamas? sonucunda kabulünün Resmî Gazetede ilan? ile birlikte yürürlü?e girer. Cumhurba?kan? ve Bakanlar Kuruluna ait yürürlü?e girmeyen hükümler Türkiye Büyük Millet Meclisinin göreve ba?lamas? ile, mahallî idareler ile Devlet Güvenlik Mahkemelerine ili?kin hükümler ise ilgili kanunlar?n yay?mlanmas? ile yürürlü?e girer.

e) Anayasan?n halkoylamas? sonucu kabulünün ilan?yla birlikte yürürlü?e girecek hükümleri ve mevcut ve kurulacak kurum, kurulu? ve kurullar için yeniden kanun yap?lmas? veya mevcut kanunlarda de?i?iklik yap?lmas? gerekiyorsa bunlara ili?kin i?lemler mevcut kanunlar?n Anayasaya ayk?r? olmayan hükümleri veya do?rudan Anayasa hükümleri, Anayasan?n 11 inci maddesi gere?ince uygulan?r.

f) Kesinhesap kanunu tasar?lar?n?n görü?ülme usulünü düzenleyen 164 üncü maddenin ikinci f?kras? hükmü 1984 y?l?ndan itibaren uygulanmaya ba?lan?r.

 

TÜRK?YE CUMHUR?YET? ANAYASASINA

??LENEMEYEN GEÇ?C? MADDELER

3.10.2001 tarihli ve 4709 say?l? Kanunun geçici maddesi

GEÇ?C? MADDE – A) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ile Anayasan?n 67 nci maddesine son f?kra olarak eklenen hüküm bu Kanunun yürürlü?e girmesinden sonra yap?lacak ilk genel seçimde uygulanmaz.

B)Bu Kanunun 28 inci maddesi ile Anayasan?n 87 nci maddesinde yap?lan de?i?iklik, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, Anayasan?n 14 üncü maddesindeki fiilleri i?leyenler hakk?nda uygulanmaz.

27.12.2002 tarihli ve 4777 say?l? Kanunun geçici maddesi

GEÇ?C? MADDE 1.– Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?n?n 67 nci maddesinin son f?kras?, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci Dönemi içinde yap?lacak ilk ara seçimde uygulanmaz.

 

 

 

18/10/1982 TAR?HL? VE 2709 SAYILI KANUNA (T.C.ANAYASASINA)  ??LENEMEYEN HÜKÜMLER :

 

1- 23/7/1995 tarih ve 4121 say?l? Kanunun hükmüdür.

Madde 16 – Bu Kanunun halkoylamas?na sunulmas? halinde,

1 inci maddesi,

2,3, 13 ve 15 inci maddeleri birlikte,

4 üncü maddesi,

5 inci maddesi,

6, 7 ve 14 üncü maddeleri birlikte,

8 inci maddesi ve 17 nci maddesinin ilk f?kras? birlikte,

9 ve 10 uncu maddeleri birlikte,

11 inci maddesi,

12 nci maddesi,

Ayr? ayr? oylan?r.

Halkoylamas?, ilk milletvekili genel seçimi ile birarada yap?l?r.

 

2– 13/8/1999 tarih ve 4446 say?l? Kanunun hükmüdür.

Madde 4 – Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer ve halk oylamas?na sunulmas? halinde 1 inci maddesi ayr?, 2 ve 3 üncü maddeleri birlikte ayr? oylan?r.

Mod_seval:
3– 3/10/2001 tarih ve 4709 say?l? Kanunun hükümleridir.

Geçici Madde – A) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ile Anayasan?n 67 nci maddesine son f?kra olarak eklenen hüküm bu Kanunun yürürlü?e girmesinden sonra yap?lacak ilk genel seçimde uygulanmaz.

B) Bu Kanunun 28 inci maddesi ile Anayasan?n 87 nci maddesinde yap?lan de?i?iklik, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, Anayasan?n 14 üncü maddesindeki fiilleri i?leyenler hakk?nda uygulanmaz.

Madde 35- Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer ve halkoylamas?na sunulmas? halinde tümüyle oylan?r.

 

4– 27/12/2002 tarih ve 4777 say?l? Kanunun hükmüdür.

Geçici Madde 1- Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?n?n 67 nci maddesinin son f?kras?, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci dönemi içinde yap?lacak ilk ara seçimde uygulanmaz.

Madde 3- Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer ve halk oylamas?na sunulmas? halinde tümüyle oylan?r.

 

 

2709 SAYILI KANUNA EK VE DE????KL?K GET?REN MEVZUATIN YÜRÜRLÜ?E G?R?? TAR?H?N? GÖSTER?R L?STE

 

 Kanun No.              Farkl? tarihte yürürlü?e giren maddeler                    Yürürlü?e giri? tarihi

 3361                            67, 75, 175, Geçici Madde 4                                    (Bu Kanun 6/9/1987 tarihinde yap?lan halkoylamas? sonucu kabul edilmi? ve buna ili?kin Yüksek Seçim Kurulu karar?   

                                                                                                                            12/9/1987 tarihli ve 19572 say?l? Resmi Gazete’de yay?mlanm??t?r.)

 3913                                                           –                                                          10/7/1993

 4121                                                 8 inci maddesi                                             ?lk milletvekili genel seçiminin ba?lang?c? tari hinden itibaren

                                                            Di?er hükümleri                                              26/7/1995

 4388                                                            –                                                          18/6/1999

 4446                                                            –                                                          14/8/1999

 4709                                                             –                                                         17/10/2001

4720                                                             –                                                          1/12/2001

4777                                                             –                                                          31/12/2002

5170                            10, 15, 17, 30, 38, 87, 90, 131, 143 ve 160                        22/5/2004

5370                           133                                                                                      23/6/2005

5428                           130, 160, 161, 162 ve 163                                                  9/11/2005

5551                          76                                                                                        7/10/2006

5659                          Geçici Madde 17                                                                18/5/200

5678                    77, 79, 96, 101, 102        (Bu Kanun 21/10/2007 tarihinde yap?lan halkoylamas? sonucu kabul edilmi? ve buna ili?kin Yüksek Seçim Kurulu karar? 31/10/2007 tarihlive 26686 say?l? Resmi Gazete’de yay?mlanm??t?r.)

5735                           10, 42                                                                                 23/2/2008

 

 

 

 

 

 

 

KAVRAM D?Z?N?

(At?flar madde numaralar?nad?r)

 

Aç?k Görü?me, m.97

Aç?k Say?m, m.97

Aç?l?? Konu?mas?, Km.67.

Adalet Bakan?, m.114, 1444, 159.

Af, m.87, 169.

A??r Ekonomik Bunal?m Sebebiyle Ola?anüstü Hal ?lan?, m.119.

Aile, m.12, 26, 41.

Ailenin Korunmas?, m.41.

Alkol Tutkunu, m.19.

Ana Dil, m.42.

Anamuhalefet Partisi, m.150.

Anayasa Mahkemesi Üyeli?inin Sona Ermesi, m.147.

Anayasa Mahkemesi, m.146-153

Anayasa Mahkemesi: Dava Açma Süresi, m.151.

Anayasa Mahkemesi: ?ptal Davas?, m.150.

Anayasa Mahkemesinin Çal??ma ve Yarg?lama Usulü, m.149.

Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetkileri, m.148.

Anayasa Mahkemesinin Karar?, m.153.

Anayasa Mahkemesinin Kurulu?u, m.146.

Anayasan?n Ba?lay?c?l??? ve Üstünlü?ü, m.11.

Anayasan?n De?i?tirilmesi, m.175.

Anayasan?n Yürürlü?e Girmesi, m.177.

Anayasaya Ayk?r?l???n Di?er Mahkemelerde ?leri Sürülmesi, m.152.

Anayasaya Sadakat Borcu, Km.42

Andiçme, m.81.

Andla?malar, m.90.

Ankara, m.3

Arama, m.20, 21, 168.

Asker Ki?iler, m.145, 156, 157.

Askeri Mahkemeler, m.145

Askeri Suç, m.145.

Askerî Yarg?, m.145.

Askerî Yarg?tay, m.156.

Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi, m.157.

Askerlik, m.72.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, m.134.

Atatürk Milliyetçili?i, m .2

Atatürk Ara?t?rma Merkezi, Km.134.

Bakanlar Kurulu, m.109-118

Bakanlar Kuruluna Görev S?ras?nda Güvenoyu, m.111.

Bakanlar Kurulunun Göreve Ba?lama ve Güvenoyu, m.110.

Bakanlar Kurulunun Görevi, m.112.

Bakanlar Kurulunun Kurulu?u, m.109.

Bakanlar Kurulunun Siyasî Sorumlulu?u, m.112.

Bakanlar?n Atanmas?, m.104

Bakanl?klar?n Kurulmas? ve Bakanlar, m.113.

Bakanl?ktan Dü?me, m.109

Bas?n Araçlar?n?n Korunmas?, m.30.

Bas?n Hürriyeti, m.28.

Bas?n ve Yay?mla ?lgili Hükümler, m.27-32.

Ba?bakan, m.98, 99, 100, 104, 109, 11, 112, 113, 114, 116, 117, 118; 155.

Ba?kanl?k Divan? (TBMM), m.94.

Ba?kent, m.3.

Ba?komutanl?k ve Genelkurmay Ba?kanl???, m.117.

Ba?komutanl?k, m.117.

Ba?lang?ç ve Kenar Ba?l?klar, m.176.

Bayrak, m.3.

Bayram Tatili, m.50.

Baz? Kisvelerin Giyilemeyece?i, m.174

Belediye, m.127.

Belediye, m.B127.

Bilgi Edinme ve Denetim Yollar? (TBMM), m.98-100.

Bilim ve Sanat Hürriyeti, m.27.

Bilimsel Özerklik, m.130.

Birle?im, m.89.

Bütçe, m.161-164

Bütçelerde De?i?iklik Yap?labilme Esaslar?, m.163.

Bütçenin Görü?ülmesi, m.162.

Bütçenin Haz?rlanmas? ve Uygulanmas?, m.161.

Cevap Hakk?, m.32

Ceza Sorumlulu?u, m.38.

Cezalar?n Kanunili?i ?lkesi, m.38

Cezalar?n ?ahsili?i ?lkesi, m.38.

Cumhurba?kan?, m.101-108

Cumhurba?kan?na Vekillik Etmek, m.106.

Cumhurba?kan?n?n Andiçmesi, m.103.

Cumhurba?kan?n?n Görevleri ve Yetkileri, m.104.

Cumhurba?kan?n?n Nitelikleri ve Tarafs?zl???, m.101.

Cumhurba?kan?n?n Seçimi, m.102.

Cumhurba?kan?n?n Sorumluluk ve Sorumsuzluk Hali, m.105.

Cumhurba?kan?n?n?n tek ba??na yapaca?? i?lemler, m.125.

Cumhurba?kanl??? Genel Sekreterli?i, m.107.

Cumhuriyet Ba?savc?s?, m.69, 148.

Cumhuriyet, m.1.

Cumhuriyetin Nitelikleri, m.2.

Cumhuriyetin Temel Organlar?, m.75-160

Çal??ma Hakk? ve Ödevi, m.49.

Çal??ma ?le ?lgili Hükümler, 49-55

Çal??ma ?artlar? ve Dinlenme Hakk?, m.50.

Çal??ma ve Sözle?me Hürriyeti, m.48.

Çevrenin Korunmas?, m.56.

Dan??tay, m.155.

Dayan??ma Grevi, m.54

De?i?tirilmeyecek Hükümler, m.4.

Demokratik Devlet, m.2.

Demokratik Toplum Düzeninin Gerekleri, m.13

Denetim Yollar? (TBMM), m.98-100.

Dernek Kurma Hürriyeti, m.33.

Devlet Denetleme Kurulu, m.108.

Devlet Güvenlik Mahkemeleri (Mülga, m.143).

Devlet Mallar?, m.160.

Devlet Orman?, m.170.

Devlet S?rr?, m.26.

Devletin Bütünlü?ü, m.3.

Devletin ?ktisadî ve Sosyal Ödevlerinin S?n?rlar?, m.65.

Devletin ?ekli, m.1.

Devletin Temel Amaç ve Görevleri, m.5.

Devletle?tirme ve Özelle?tirme, m.47.

Devrim Kanunlar?, m.153.

D?? Ticaret, m.167.

D?? Ticaretin Düzenlenmesi, m.167.

Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, m.134.

Dilekçe Hakk?, m.74.

Din Derleri, m.24.

Din ve Vicdan Hürriyeti, m.24.

Dini Tören, m.24

Dinlenme Hakk?, m.50.

Disiplin Kovu?turmas?nda Güvence, m.129.

Disiplin Mahkemeleri, m.138.

Diyanet ??leri Ba?kanl???, m.136.

Durdurma (THH), m.15.

Duru?malar?n Aç?k ve Kararlar?n Gerekçeli Olmas?, m.141.

Dü?ünce ve Kanaat Hürriyeti, m.25.

Dü?ünceyi Aç?klama ve Yayma Hürriyeti, m.26.

Düzeltme ve Cevap Hakk? Toplant? Hak ve Hürriyetleri, m.32.

Düzeltme ve Cevap Hakk? Toplant? Hak ve Hürriyetleri, m.32.

Egemenlik, m.6.

E?itim ve Ö?renim Hakk? ve Ödevi, m.42.

Ekonomik Hükümler, m.166-173

Esnaf ve Sanatkar?n Korunmas?, m

Navigasyon

[0] Mesajlar

[#] Sonraki Sayfa

[*] Önceki Sayfa

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
Tam sürüme git