* Anl?k üyeleraras? ileti

Sohbet kutusu bulunamadı.

* Kullan?c? bilgisi

 
 
Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

* ?u an aktif olanlar

  • Nokta Ziyaretçi: 32
  • Nokta Gizli: 0
  • Nokta Üye: 0

Çevrimiçi kullanıcı bulunmuyor.

* ?statistikler

  • stats Toplam Üye: 28
  • stats Toplam İleti: 657
  • stats Toplam Konu: 288
  • stats Toplam Kategori: 11
  • stats Toplam Bölüm: 58
  • stats En Çok Çevrimiçi: 2029

* Son ?letiler/Konular

Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[12 Mayıs 2020, 17:01:31]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[19 Mart 2019, 00:44:57]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 02:07:46]


Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 01:55:14]


Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[29 Mayıs 2014, 23:48:15]

* Yönetim

uzumbaba admin uzumbaba
Yönetici

* En Popüler Bölümler

* ?nternette ara

internette Arama

Gönderen Konu: T.C.1982 Anayasas?  (Okunma sayısı 18174 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
T.C.1982 Anayasas?
« : 05 Temmuz 2009, 17:47:19 »
Türkiye Cumhuriyeti
AnayasasI

 

 

(En Son 9 ?ubat 2008 Tarih ve 5735 say?l? Kanunla yap?lan Anayasa de?i?ikli?i metne i?lenmi?tir. Ancak daha sonra bu de?i?iklik Anayasa Mahkemesinin 22 Ekim 2008 tarih ve 27032 say?l? Resmi Gazetede yay?nlanan 5/6/2008 tarih ve E.2008/16, K.2008/116 say?l? Karar? ile iptal edilmi?tir. 5737 say?l? Kanunla eklenen ibareler Anayasa Mahkemesinin iptal karar?n?n yürürlü?e girdikten sonra metinden ç?kar?lm??t?r.)

 

 

 

Haz?rlayan: Prof. Dr. Kemal Gözler

 

 

 

T.C. ANAYASASI MADDE D?Z?N?

 

 

 

 

BA?LANGIÇ
Birinci K?s?m
GENEL ESASLAR

MADDE 1: Devletin ?ekli

MADDE 2: Cumhuriyetin Nitelikleri

MADDE 3: Devletin Bütünlü?ü, Resmî Dili Bayra??, Millî Mar?? ve Ba?kenti

MADDE 4: De?i?tirilmeyecek Hükümler

MADDE 5: Devletin Temel Amaç ve Görevleri

MADDE 6: Egemenlik

MADDE 7: Yasama Yetkisi

MADDE 8: Yürütme Yetkisi ve Görevi

MADDE 9: Yarg? Yetkisi

MADDE 10: Kanun Önünde E?itlik

MADDE 11: Anayasan?n Ba?lay?c?l??? ve Üstünlü?ü
 
?kinci K?s?m
TEMEL HAKLAR ve ÖDEVLER
 
Birinci Bölüm
GENEL HÜKÜMLER

MADDE 12: Temel Hak ve Hürriyetlerin Özelli?i

MADDE 13: Temel Hak ve Hürriyetlerin S?n?rlanmas?

MADDE 14: Temel Hak ve Hürriyetlerin Kötüye Kullan?lmamas?

MADDE 15: Temel Hak ve Hürriyetlerin Kullan?lmas?n?n Durdurulmas?

xMADDE 16: Yabanc?lar?n Durumu

 

?kinci Bölüm
K???N?N HAKLARI ve ÖDEVLER?

MADDE 17: Ki?inin Dokunulmazl???, Maddî ve Manevî Varl???

MADDE 18: Zorla Çal??t?rma Yasa??

MADDE 19: Ki?i Hürriyeti ve Güvenli?i Özel Hayat?n Gizlili?i ve Korunmas?

MADDE 20: Özel Hayat?n Gizlili?i

MADDE 21: Konut Dokunulmazl???

MADDE 22: Haberle?me Hürriyeti

MADDE 23: Yerle?me ve Seyahat Hürriyeti

MADDE 24: Din ve Vicdan Hürriyeti

MADDE 25: Dü?ünce ve Kanaat Hürriyeti

MADDE 26: Dü?ünceyi Aç?klama ve Yayma Hürriyeti

MADDE 27: Bilim ve Sanat Hürriyeti Bas?n ve Yay?mla ?lgili Hükümler

MADDE 28: Bas?n Hürriyeti

MADDE 29: Süreli ve Süresiz Yay?n Hakk?

MADDE 30: Bas?n Araçlar?n?n Korunmas?

MADDE 31: Kamu Tüzel Ki?ilerinin Elindeki Bas?n D??? Kitle Haberle?me Araçlar?ndan Yararlanma Hakk?

MADDE 32: Düzeltme ve Cevap Hakk? Toplant? Hak ve Hürriyetleri

MADDE 33: Dernek Kurma Hürriyeti

MADDE 34: Toplant? ve Gösteri Yürüyü?ü Düzenleme Hakk?

MADDE 35: Mülkiyet Hakk?
Haklar?n Korunmas?yla ?lgili Hükümler

MADDE 36: Hak Arama Hürriyeti

MADDE 37: Kanunî Hâkim Güvencesi

MADDE 38: Suç ve Cezalara ?li?kin Esaslar

MADDE 39: ?spat Hakk?

MADDE 40: Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunmas?

 

Üçüncü Bölüm

SOSYAL ve EKONOM?K HAKLAR ve ÖDEVLER

MADDE 41: Ailenin Korunmas?

MADDE 42: E?itim ve Ö?renim Hakk? ve Ödevi
Kamu Yarar?

MADDE 43: K?y?lardan Yararlanma

MADDE 44: Toprak Mülkiyeti

MADDE 45: Tar?m, Hayvanc?l?k ve Bu Üretim Dallar?nda Çal??anlar?n Korunmas?

MADDE 46: Kamula?t?rma

MADDE 47: Devletle?tirme ve Özelle?tirme

MADDE 48: Çal??ma ve Sözle?me Hürriyeti Çal??ma ?le ?lgili Hükümler

MADDE 49: Çal??ma Hakk? ve Ödevi

MADDE 50: Çal??ma ?artlar? ve Dinlenme Hakk?

MADDE 51: Sendika Kurma Hakk?

MADDE 52: (Mülga)

MADDE 53: Toplu ?? Sözle?mesi Hakk?

MADDE 54: Grev Hakk? ve Lokavt

MADDE 55: Ücrette Adalet Sa?lanmas?

Sa?l?k, Çevre ve Konut

MADDE 56: Sa?l?k Hizmetleri ve Çevrenin Korunmas?

MADDE 57: Konut Hakk?

Gençlik ve Spor

MADDE 58: Gençli?in Korunmas?

MADDE 59: Sporun Geli?tirilmesi

Sosyal Güvenlik Haklar?

MADDE 60: Sosyal Güvenlik Hakk?

MADDE 61: Sosyal Güvenlik Bak?m?ndan Özel Olarak Korunmas? Gerekenler

MADDE 62: Yabanc? Ülkelerde Çal??an Türk Vatanda?lar?

MADDE 63: Tarih, Kültür ve Tabiat Varl?klar?n?n Korunmas?

MADDE 64: Sanat?n ve Sanatç?n?n Korunmas?

MADDE 65: Devletin ?ktisadî Ve Sosyal Ödevlerinin S?n?rlar?

 

Dördüncü Bölüm

S?YASÎ HAKLAR ve ÖDEVLER

MADDE 66: Türk Vatanda?l???

MADDE 67: Seçme, Seçilme ve Siyasî Faaliyette Bulunma Haklar?

Siyasî Partilerle ?lgili Hükümler

MADDE 68: Parti Kurma, Partilere Girme ve Partilerden Ayr?lma

MADDE 69: Siyasî Partilerin Uyacaklar? Esaslar

Kamu Hizmetlerine Girme Hakk?

MADDE 70: Hizmete Girme

MADDE 71: Mal Bildirimi

MADDE 72: Vatan Hizmeti

MADDE 73: Vergi Ödevi

MADDE 74: Dilekçe Hakk?
 
Üçüncü K?s?m
CUMHUR?YET?N TEMEL ORGANLARI
 
Birinci Bölüm
YASAMA

Türkiye Büyük Millet Meclisi

MADDE 75: Kurulu?u

MADDE 76: Milletvekili Seçilme Yeterlili?i

MADDE 77: Türkiye Büyük Millet Meclisinin Seçim Dönemi

MADDE 78: Türkiye Büyük Millet Meclisi Seçimlerinin Geriye B?rak?lmas? ve Ara Seçimleri

MADDE 79: Seçimlerin Genel Yönetim ve Denetimi

Üyelikle ?lgili Hükümler

MADDE 80: Milletin Temsili

MADDE 81: Andiçme

MADDE 82: Üyelikle Ba?da?mayan ??ler

MADDE 83: Yasama Dokunulmazl???

MADDE 84: Milletvekilli?inin Dü?mesi

MADDE 85: ?ptal ?stemi

MADDE 86: Ödenek ve Yolluklar

 

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Görev ve Yetkileri

MADDE 87: Genel Olarak

MADDE 88: Kanunlar?n Teklif Edilmesi ve Görü?ülmesi

MADDE 89: Kanunlar?n Cumhurba?kan?nca Yay?mlanmas?

MADDE 90: Milletleraras? Andla?malar? Uygun Bulma

MADDE 91: Kanun Hükmünde Kararname Ç?karma Yetkisi

MADDE 92: Sava? Hali ?lan? ve Silahl? Kuvvet Kullan?lmas?na ?zin Verme

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Faaliyetleri ile ?lgili Hükümler

MADDE 93: Toplanma ve Tatil

MADDE 94: Ba?kanl?k Divan?

MADDE 95: ?çtüzük, Siyasî Parti Gruplar? ve Kolluk ??leri

MADDE 96: Toplant? ve Karar Yeter Say?s?

MADDE 97: Görü?melerin Aç?kl??? ve Yay?mlanmas?

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Bilgi Edinme ve Denetim Yollar?

MADDE 98: Genel Olarak

MADDE 99: Gensoru

MADDE 100: Meclis Soru?turmas?

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #1 : 05 Temmuz 2009, 17:47:52 »
?kinci Bölüm

YÜRÜTME

Cumhurba?kan?

MADDE 101: Nitelikleri ve Tarafs?zl???

MADDE 102: Seçimi

MADDE 103: Andiçmesi

MADDE 104: Görevleri ve Yetkileri

MADDE 105: Sorumluluk ve Sorumsuzluk Hali

MADDE 106: Cumhurba?kan?na Vekillik Etmek

MADDE 107: Cumhurba?kanl??? Genel Sekreterli?i

MADDE 108: Devlet Denetleme Kurulu

Bakanlar Kurulu

MADDE 109: Kurulu?

MADDE 110: Göreve Ba?lama ve Güvenoyu

MADDE 111: Görev S?ras?nda Güvenoyu

MADDE 112: Görev ve Siyasî Sorumluluk

MADDE 113: Bakanl?klar?n Kurulmas? ve Bakanlar

MADDE 114: Seçimlerde Geçici Bakanlar Kurulu

MADDE 115: Tüzükler

MADDE 116: Türkiye Büyük Millet Meclisi Seçimlerinin Cumhurba?kan?nca Yenilenmesi Millî Savunma

MADDE 117: Ba?komutanl?k ve Genelkurmay Ba?kanl???

MADDE 118: Millî Güvenlik Kurulu

Ola?anüstü Yönetim Halleri

MADDE 119: Tâbi Afet ve A??r Ekonomik Bunal?m Sebebiyle Ola?anüstü Hal ?lan?

MADDE 120: ?iddet Olaylar?n?n Yayg?nla?mas? ve Kamu Düzeninin Ciddi ?ekilde Bozulmas? Sebebiyle Ola?anüstü Hal ?lan?

MADDE 121: Ola?anüstü Hallerle ?lgili Düzenleme

MADDE 122: S?k?yönetim, Seferberlik ve Sava? ?lan?

?dare / ?darenin Esaslar?

MADDE 123: ?darenin Bütünlü?ü ve Kamu Tüzel Ki?ili?i

MADDE 124: Yönetmelikler

MADDE 125: Yarg? Yolu

?darenin Kurulu?u

MADDE 126: Merkezi ?dare

MADDE 127: Mahalli ?dareler

Kamu Hizmeti Göreviyle ?lgili Hükümler

MADDE 128: Genel ?lkeler

MADDE 129: Görev ve Sorumluluklar?, Disiplin Kovu?turmas?nda Güvence

Yüksekö?retim Kurumlar? ve Üst Kurulu?lar?

MADDE 130: Yüksekö?retim Kurumlar?

MADDE 131: Yüksekö?retim Üst Kurulu?lar?

MADDE 132: Yüksekö?retim Kurumlar?ndan Özel Hükümlere Tâbi Olanlar

MADDE 133: Radyo ve Televizyon Kurulu?lar? ve Kamuyla ?li?kili Haber Ajanslar?

MADDE 134: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

MADDE 135: Kamu Kurumu Niteli?indeki Meslek Kurulu?u

MADDE 136: Diyanet ??leri Ba?kanl???

MADDE 137: Kanunsuz Emir

 

Üçüncü Bölüm

YARGI
Genel Hükümler

MADDE 138: Mahkemelerin Ba??ms?zl???

MADDE 139: Hâkimlik ve Savc?l?k Teminat?

MADDE 140: Hâkimlik ve Savc?l?k Mesle?i

MADDE 141: Duru?malar?n Aç?k ve Kararlar?n Gerekçeli Olmas?

MADDE 142: Mahkemelerin Kurulu?u

MADDE 143: Devlet Güvenlik Mahkemeleri (Mülga)

MADDE 144: Hâkim ve Savc?lar?n Denetimi

MADDE 145: Askerî Yarg?

Yüksek Mahkemeler /Anayasa Mahkemesi

MADDE 146: Kurulu?u

MADDE 147: Üyeli?in Sona Ermesi

MADDE 148: Görev ve Yetkileri

MADDE 149: Çal??ma ve Yarg?lama Usulü

MADDE 150: ?ptal Davas?

MADDE 151: Dava Açma Süresi

MADDE 152: Anayasaya Ayk?r?l???n Di?er Mahkemelerde ?leri Sürülmesi

MADDE 153: Anayasa Mahkemesinin Karar?

MADDE 154: Yarg?tay

MADDE 155: Dan??tay

MADDE 156: Askerî Yarg?tay

MADDE 157: Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi

MADDE 158: Uyu?mazl?k Mahkemesi

MADDE 159: Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu

MADDE 160: Say??tay
 
Dördüncü K?s?m
MALÎ ve EKONOM?K HÜKÜMLER

 

Birinci Bölüm

MALÎ HÜKÜMLER

Bütçe

MADDE 161: Bütçenin Haz?rlanmas? ve Uygulanmas?

MADDE 162: Bütçenin Görü?ülmesi

MADDE 163: Bütçelerde De?i?iklik Yap?labilme Esaslar?

MADDE 164: Kesinhesap

MADDE 165: Kamu ?ktisadi Te?ebbüslerinin Denetimi
 
?kinci Bölüm

EKONOM?K HÜKÜMLER

MADDE 166: Planlama

MADDE 167: Piyasalar?n Denetimi ve D?? Ticaretin Düzenlenmesi

MADDE 168: Tabiî Servetlerin ve Kaynaklar?n Aranmas? ve ??letilmesi

Ormanlar ve Orman Köylüsü

MADDE 169: Ormanlar?n Korunmas? ve Geli?tirilmesi

MADDE 170: Orman Köylüsünün Korunmas?

MADDE 171: Kooperatifçili?in Geli?tirilmesi

Tüketiciler ?le Esnaf ve Sanatkar?n Korunmas?

MADDE 172: Tüketicinin Korunmas?

MADDE 173: Esnaf ve Sanatkar?n Korunmas?
 
Be?inci K?s?m
ÇE??TL? HÜKÜMLER

MADDE 174: ?nk?lap Kanunlar?n?n Korunmas?
 
Alt?nc? K?s?m

GEÇ?C? HÜKÜMLER

GEÇ?C? MADDE 1- GEÇ?C? MADDE 16
 
Yedinci K?s?m
SON HÜKÜMLER

MADDE 175: Anayasan?n De?i?tirilmesi

MADDE 176: Ba?lang?ç ve Kenar Ba?l?klar

MADDE 177: Anayasan?n Yürürlü?e Girmesi


 

1982
TÜRK?YE CUMHUR?YET? ANAYASASI

 
Kanun no: 2709                   Kabul Tarihi: 7 Kas?m 1982

Resmî Gazete, 9.11.1982, Say? 17863 (Mükerrer)

Düstur, Tertip 5, Cilt 22, s.3.

 

 

 

2709 say?l? Türkiye Cumhuriyeti Anayasas? 23 Eylül 1982 tarihinde Dan??ma Meclisi taraf?ndan ve 18 Ekim 1982 tarihinde Milli Güvenlik Konseyi taraf?ndan kabul edilmi?, halkoyuna sunulmak üzere 20 Ekim 1982 tarih ve 17844 say?l? Resmî Gazetede yay?nlanm??, 7 Kas?m 1982 Pazar günü yap?lan halkoylamas? sonucu % 91,17 oran?nda kabul oyu ile kabul edilmi?, bu kez tekrar 2709 say?l? Kanun olarak 9 Kas?m 1982 tarih ve 17863 mükerrer say?l? Resmî Gazetede yay?nlanm??t?r.

 
1982 Anayasas?nda Yap?lan De????kl?kler

Birinci De?i?iklik: 17 May?s 1987 tarih ve 3361 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 18 May?s 1987, Say? 19644 Mükerrer). De?i?tirilen maddeler: 67, 75, 175, Geçici 4.

?kinci De?i?iklik: 8 Temmuz 1993 tarih ve 3913 say?l? Kanun ile (Resmî Gazete, 10 Temmuz 1993, Say? 21633). De?i?tirilen madde: 133

Üçüncü De?i?iklik: 23 Temmuz 1995 tarih ve 4121 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 26 Temmuz 1995, Say? 22355). De?i?tirilen maddeler: Ba?lang?ç Metni, 33, 52, 53, 67, 68, 69, 75, 84, 85, 93, 127, 135, 149, 171.

Dördüncü De?i?iklik: 18 Haziran 1999 tarih ve 4388 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 18 Haziran 1999, Say? 23719 Mükerrer. De?i?tirilen madde: 143.

Be?inci De?i?iklik: 13 A?ustos 1999 tarih ve 4446 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 14 A?ustos 1999, Say? 23786). De?i?tirilen maddeler: 47, 125, 155.

Alt?nc? De?i?iklik: 3 Ekim 2001 tarih ve 4709 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 17 Ekim 2001, Say? 24556 Mükerrer. De?i?tirilen maddeler: Ba?lang?ç Metni, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 26, 28, 31, 33, 34, 36, 38, 40, 41, 46, 49, 51, 55, 65, 66, 67, 69, 74, 87, 89, 94, 100, 118, 149, Geçici 15.

Yedinci De?i?iklik: 21 Kas?m 2001 tarih ve 4720 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 1 Aral?k 2001, Say? 24600). De?i?tirilen maddeler: 86

Sekizinci De?i?iklik: 27 Aral?k 2002 tarih ve 4777 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 31 Aral?k 2002, Say? 24980 Üçüncü Mükerrer). De?i?tirilen maddeler: 76, 78.

Dokuzuncu De?i?iklik: 7 May?s 2004 tarih ve 5170 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 22 May?s 2004, Say? 25469). De?i?tirilen maddeler: 10, 15, 17, 30, 38, 87, 90, 131, 143, 160.

Onuncu De?i?iklik: 21 Haziran 2005 Tarih ve 5370 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 23 Haziran 2004, Say? 25854). De?i?tirilen madde: 133.

Onbirinci De?iklik: 29 Ekim 2005 tarih ve 5423 say?l? Kanun (Resmi Gazete, 9 Kas?m 2005, Say? 25988). De?i?tirilen maddeler: 130, 160, 161, 162, 163.

Onikinci De?iklik: 13 Ekim 2006 tarih ve 5551 say?l? Kanun (Resmi Gazete, 17 Ekim 2006, Say? 26322). De?i?tirilen madde: 76.

Onüçüncü De?i?iklik: 10 May?s 2007 tarih ve 5659 say?l? Kanun (Resmî Gazete, 18 May?s 2007, Say? 26526) De?i?tirilen madde: Geçici Madde 17.

Ondördüncü De?i?iklik: 31 May?s 2007 tarih ve 5678 Kanun (Resmî Gazete, 16 Haziran 2007, Say? 26554). De?i?tirilen maddeler: 77, 79, 96, 101, 102. (5678 say?l? Kanun, 21 Ekim 2007 tarihli halkoylamas?yla onaylanm??t?r. Halkoylamas?n?n kesin sonuçlar?, 31 Ekim 2007 tarih ve 26666 say?l? Resmî Gazetede YSK’n?n 30 Ekim 2007 tarih ve 873 say?l? karar?yla yay?nlanm?? ve De?i?iklik bu tarihte, yani 30 Ekim 2007 tarihinde yürürlü?e girmi?tir).

Onbe?inci De?i?iklik: 16 Ekim 2007 tarih ve 5697 Say?l? Kanun (Resmî Gazete, 17 Ekim 2007, Say? 26673). De?i?tirilen maddeler: 5678 say?l? Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?n?n Baz? Maddelerinde De?i?iklik Yap?lmas? Hakk?nda Kanunun 6 nc? maddesiyle 7/11/1982 tarihli ve 2709 say?l? Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?na eklenen geçici 18 inci maddesi çerçeve 6 nc? maddesi; 5678 say?l? Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?n?n Baz? Maddelerinde De?i?iklik Yap?lmas? Hakk?nda Kanunun 6 nc? maddesiyle 7/11/1982 tarihli ve 2709 say?l? Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?na eklenen geçici 19 uncu madde).

Onalt?nc? De?i?iklik: 9 ?ubat 2008 Tarih ve 5735 Say?l? Kanun (Resmî Gazete, 23 ?ubat 2008, Say? 26796), De?i?tirilen maddeler: 10, 42. NOT:  de?i?iklik Anayasa Mahkemesinin 5/6/2008 tarih ve E.2008/16, K.2008/116 say?l? Karar? ile iptal edilmi?tir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #2 : 05 Temmuz 2009, 17:48:34 »
 

TÜRK?YE CUMHUR?YET? ANAYASASI
 
Kanun no: 2709                   Kabul Tarihi: 7 Kas?m 1982

(Resmî Gazete, 9 Kas?m 1982, Say? 17863, Mükerrer)

 

 

 

 

 

BA?LANGIÇ (De?i?ik: 23.7.1995-4121/1 md.)

Türk Vatan? ve Milletinin ebedî varl???n? ve Yüce Türk Devletinin bölünmez bütünlü?ünü belirleyen bu Anayasa, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, ölümsüz önder ve e?siz kahraman Atatürk’ün belirledi?i milliyetçilik anlay??? ve O’nun ink?lâp ve ilkeleri do?rultusunda;

Dünya milletleri ailesinin e?it haklara sahip ?erefli bir üyesi olarak, Türkiye Cumhuriyetinin ebedî varl???, refah?, maddî ve manevî mutlulu?u ile ça?da? medeniyet düzeyine ula?ma azmi yönünde;

Millet iradesinin mutlak üstünlü?ü, egemenli?in kay?ts?z ?arts?z Türk Milletine ait oldu?u ve bunu millet ad?na kullanmaya yetkili k?l?nan hiçbir ki?i ve kurulu?un, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplar?yla belirlenmi? hukuk düzeni d???na ç?kamayaca??;

Kuvvetler ayr?m?n?n, Devlet organlar? aras?nda üstünlük s?ralamas? anlam?na gelmeyip, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullan?lmas?ndan ibaret ve bununla s?n?rl? medenî bir i?bölümü ve i?birli?i oldu?u ve üstünlü?ün ancak Anayasa ve kanunlarda bulundu?u;

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/1 md.) Hiçbir faaliyetin Türk millî menfaatlerinin, Türk varl???n?n, Devleti ve ülkesiyle bölünmezli?i esas?n?n, Türklü?ün tarihî ve manevî de?erlerinin, Atatürk milliyetçili?i, ilke ve ink?lâplar? ve medeniyetçili?inin kar??s?nda korunma göremeyece?i ve lâiklik ilkesinin gere?i olarak kutsal din duygular?n?n, Devlet i?lerine ve politikaya kesinlikle kar??t?r?lamayaca??;

Her Türk vatanda??n?n bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden e?itlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak millî kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varl???n? bu yönde geli?tirme hak ve yetkisine do?u?tan sahip oldu?u;

Topluca Türk vatanda?lar?n?n millî gurur ve iftiharlarda, millî sevinç ve kederlerde, millî varl??a kar?? hak ve ödevlerde, nimet ve külfetlerde ve millet hayat?n?n her türlü tecellisinde ortak oldu?u, birbirinin hak ve hürriyetlerine kesin sayg?, kar??l?kl? içten sevgi ve karde?lik duygular?yla ve “Yurtta sulh, cihanda sulh” arzu ve inanc? içinde, huzurlu bir hayat talebine haklar? bulundu?u;

F?K?R, ?NANÇ VE KARARIYLA anla??lmak, sözüne ve ruhuna bu yönde sayg? ve mutlak sadakatle yorumlan?p uygulanmak üzere,

TÜRK M?LLET? TARAFINDAN, demokrasiye â??k Türk evlatlar?n?n vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur.

 

 

B?R?NC? KISIM

Genel Esaslar

 

I. Devletin ?ekli

MADDE 1.– Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.

II. Cumhuriyetin nitelikleri

MADDE 2.– Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayan??ma ve adalet anlay??? içinde, insan haklar?na sayg?l?, Atatürk milliyetçili?ine ba?l?, ba?lang?çta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.

III. Devletin bütünlü?ü, resmî dili, bayra??, millî mar?? ve ba?kenti

MADDE 3.– Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.

Bayra??, ?ekli kanununda belirtilen, beyaz ay y?ld?zl? al bayrakt?r.

Millî mar?? “?stiklal Mar??”d?r.

Ba?kenti Ankara’d?r.

IV. De?i?tirilemeyecek hükümler

MADDE 4.– Anayasan?n 1 inci maddesindeki Devletin ?eklinin Cumhuriyet oldu?u hakk?ndaki hüküm ile, 2 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3 üncü maddesi hükümleri de?i?tirilemez ve de?i?tirilmesi teklif edilemez.

 V. Devletin temel amaç ve görevleri

MADDE 5.– Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin ba??ms?zl???n? ve bütünlü?ünü, ülkenin bölünmezli?ini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, ki?ilerin ve toplumun refah, huzur ve mutlulu?unu sa?lamak; ki?inin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba?da?mayacak surette s?n?rlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald?rmaya, insan?n maddî ve manevî varl???n?n geli?mesi için gerekli ?artlar? haz?rlamaya çal??makt?r.

VI. Egemenlik

MADDE 6.– Egemenlik, kay?ts?z ?arts?z Milletindir.

Türk Milleti, egemenli?ini, Anayasan?n koydu?u esaslara göre, yetkili organlar? eliyle kullan?r.

Egemenli?in kullan?lmas?, hiçbir surette hiçbir ki?iye, zümreye veya s?n?fa b?rak?lamaz. Hiçbir kimse veya organ kayna??n? Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.

VII. Yasama yetkisi

MADDE 7.– Yasama yetkisi Türk Milleti ad?na Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.

VIII. Yürütme yetkisi ve görevi

MADDE 8.– Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurba?kan? ve Bakanlar Kurulu taraf?ndan, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullan?l?r ve yerine getirilir.

IX. Yarg? yetkisi

MADDE 9.– Yarg? yetkisi, Türk Milleti ad?na ba??ms?z mahkemelerce kullan?l?r.

X. Kanun önünde e?itlik

MADDE 10.– Herkes, dil, ?rk, renk, cinsiyet, siyasî dü?ünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ay?r?m gözetilmeksizin kanun önünde e?ittir.

(Ek: 7.5.2004-5170/1 md.) Kad?nlar ve erkekler e?it haklara sahiptir. Devlet, bu e?itli?in ya?ama geçmesini sa?lamakla yükümlüdür.

Hiçbir ki?iye, aileye, zümreye veya s?n?fa imtiyaz tan?namaz.

(De?i?ik: 9.2.2008 - 5735/1 md.) Devlet organlar? ve idare makamlar? bütün i?lemlerinde ve  her türlü kamu hizmetlerinden yararlan?lmas?nda kanun önünde e?itlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundad?rlar.

Devlet organlar? ve idare makamlar? bütün i?lemlerinde kanun önünde e?itlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundad?rlar.(*)

(*) 9/2/2008 tarih ve 5735 say?l? Kanunun 1 inci maddesiyle, bu f?kran?n“bütün i?lemlerinde” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve her türlü kamu hizmetlerinden yararlan?lmas?nda” ibaresi eklenmi?tir. Ancak daha sonra ayn? ibare, Anayasa Mahkemesinin 5/6/2008 tarih ve E.2008/16, K.2008/116 say?l? Karar? ile iptal edilmi?tir.
 

XI. Anayasan?n ba?lay?c?l??? ve üstünlü?ü

MADDE 11.– Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yarg? organlar?n?, idare makamlar?n? ve di?er kurulu? ve ki?ileri ba?layan temel hukuk kurallar?d?r.

Kanunlar Anayasaya ayk?r? olamaz.

 

?K?NC? KISIM

Temel Haklar ve Ödevler

 

B?R?NC? BÖLÜM

Genel Hükümler

 

I. Temel hak ve hürriyetlerin niteli?i

MADDE 12.– Herkes, ki?ili?ine ba?l?, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.

Temel hak ve hürriyetler, ki?inin topluma, ailesine ve di?er ki?ilere kar?? ödev ve sorumluluklar?n? da ihtiva eder.

II. Temel hak ve hürriyetlerin s?n?rlanmas?

MADDE 13.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/2 md.) Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks?z?n yaln?zca Anayasan?n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba?l? olarak ve ancak kanunla s?n?rlanabilir. Bu s?n?rlamalar, Anayasan?n sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk?r? olamaz.

III. Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullan?lamamas?

MADDE 14.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/3 md.) Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü?ünü bozmay? ve insan haklar?na dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kald?rmay? amaçlayan faaliyetler biçiminde kullan?lamaz.

Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya ki?ilere, Anayasayla tan?nan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geni? ?ekilde s?n?rland?r?lmas?n? amaçlayan bir faaliyette bulunmay? mümkün k?lacak ?ekilde yorumlanamaz.

Bu hükümlere ayk?r? faaliyette bulunanlar hakk?nda uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir.

IV. Temel hak ve hürriyetlerin kullan?lmas?n?n durdurulmas?

MADDE 15.– Sava?, seferberlik, s?k?yönetim veya ola?anüstü hallerde, milletleraras? hukuktan do?an yükümlülükler ihlâl edilmemek kayd?yla, durumun gerektirdi?i ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullan?lmas? k?smen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere ayk?r? tedbirler al?nabilir.

(De?i?ik: 7.5.2004-5170/2 md.) Birinci f?krada belirlenen durumlarda da, sava? hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler d???nda, ki?inin ya?ama hakk?na, maddî ve manevî varl???n?n bütünlü?üne dokunulamaz; kimse din, vicdan, dü?ünce ve kanaatlerini aç?klamaya zorlanamaz ve bunlardan dolay? suçlanamaz; suç ve cezalar geçmi?e yürütülemez; suçlulu?u mahkeme karar? ile saptan?ncaya kadar kimse suçlu say?lamaz.

V. Yabanc?lar?n durumu

MADDE 16.– Temel hak ve hürriyetler, yabanc?lar için, milletleraras? hukuka uygun olarak kanunla s?n?rlanabilir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #3 : 05 Temmuz 2009, 17:49:34 »
 

?K?NC? BÖLÜM

Ki?inin Haklar? ve Ödevleri

 

I. Ki?inin dokunulmazl???, maddî ve manevî varl???

MADDE 17.– Herkes, ya?ama, maddî ve manevî varl???n? koruma ve geli?tirme hakk?na sahiptir.

T?bbî zorunluluklar ve kanunda yaz?l? haller d???nda, ki?inin vücut bütünlü?üne dokunulamaz; r?zas? olmadan bilimsel ve t?bbî deneylere tâbi tutulamaz.

Kimseye i?kence ve eziyet yap?lamaz; kimse insan haysiyetiyle ba?da?mayan bir cezaya veya muameleye tâbi tutulamaz.

(De?i?ik: 7.5.2004-5170/3 md.) Me?rû müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlar?n?n yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmas?n?n önlenmesi, bir ayaklanma veya isyan?n bast?r?lmas?, s?k?yönetim veya ola?anüstü hallerde yetkili merciin verdi?i emirlerin uygulanmas? s?ras?nda silah kullan?lmas?na kanunun cevaz verdi?i zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, birinci f?kra hükmü d???ndad?r.

II. Zorla çal??t?rma yasa??

MADDE 18.– Hiç kimse zorla çal??t?r?lamaz. Angarya yasakt?r.

?ekil ve ?artlar? kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çal??t?rmalar; ola?anüstü hallerde vatanda?lardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlar?n?n zorunlu k?ld??? alanlarda öngörülen vatanda?l?k ödevi niteli?indeki beden ve fikir çal??malar?, zorla çal??t?rma say?lmaz.

III. Ki?i hürriyeti ve güvenli?i

MADDE 19.– Herkes, ki?i hürriyeti ve güvenli?ine sahiptir.

?ekil ve ?artlar? kanunda gösterilen :

Mahkemelerce verilmi? hürriyeti k?s?tlay?c? cezalar?n ve güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme karar?n?n veya kanunda öngörülen bir yükümlülü?ün gere?i olarak ilgilinin yakalanmas? veya tutuklanmas?; bir küçü?ün gözetim alt?nda ?slah? veya yetkili merci önüne ç?kar?lmas? için verilen bir karar?n yerine getirilmesi; toplum için tehlike te?kil eden bir ak?l hastas?, uyu?turucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastal?k yayabilecek bir ki?inin bir müessesede tedavi, e?itim veya ?slah? için kanunda belirtilen esaslara uygun olarak al?nan tedbirin yerine getirilmesi; usulüne ayk?r? ?ekilde ülkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakk?nda s?n?r d??? etme yahut geri verme karar? verilen bir ki?inin yakalanmas? veya tutuklanmas?; halleri d???nda kimse hürriyetinden yoksun b?rak?lamaz.

Suçlulu?u hakk?nda kuvvetli belirti bulunan ki?iler, ancak kaçmalar?n?, delillerin yokedilmesini veya de?i?tirilmesini önlemek maksad?yla veya bunlar gibi tutuklamay? zorunlu k?lan ve kanunda gösterilen di?er hallerde hâkim karar?yla tutuklanabilir. Hâkim karar? olmadan yakalama, ancak suçüstü halinde veya gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde yap?labilir; bunun ?artlar?n? kanun gösterir.

Yakalanan veya tutuklanan ki?ilere, yakalama veya tutuklama sebepleri ve haklar?ndaki iddialar herhalde yaz?l? ve bunun hemen mümkün olmamas? halinde sözlü olarak derhal, toplu suçlarda en geç hâkim huzuruna ç?kar?l?ncaya kadar bildirilir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/4 md.) Yakalanan veya tutuklanan ki?i, tutulma yerine en yak?n mahkemeye gönderilmesi için gerekli süre hariç en geç k?rksekiz saat ve toplu olarak i?lenen suçlarda en çok dört gün içinde hâkim önüne ç?kar?l?r. Kimse, bu süreler geçtikten sonra hâkim karar? olmaks?z?n hürriyetinden yoksun b?rak?lamaz. Bu süreler ola?anüstü hal, s?k?yönetim ve sava? hallerinde uzat?labilir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/4 md.) Ki?inin yakaland??? veya tutukland???, yak?nlar?na derhal bildirilir.

Tutuklanan ki?ilerin, makul süre içinde yarg?lanmay? ve soru?turma veya kovu?turma s?ras?nda serbest b?rak?lmay? isteme haklar? vard?r. Serbest b?rak?lma ilgilinin yarg?lama süresince duru?mada haz?r bulunmas?n? veya hükmün yerine getirilmesini sa?lamak için bir güvenceye ba?lanabilir.

Her ne sebeple olursa olsun, hürriyeti k?s?tlanan ki?i, k?sa sürede durumu hakk?nda karar verilmesini ve bu k?s?tlaman?n kanuna ayk?r?l??? halinde hemen serbest b?rak?lmas?n? sa?lamak amac?yla yetkili bir yarg? merciine ba?vurma hakk?na sahiptir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/4 md.) Bu esaslar d???nda bir i?leme tâbi tutulan ki?ilerin u?rad?klar? zarar, tazminat hukukunun genel prensiplerine göre, Devletçe ödenir.

IV. Özel hayat?n gizlili?i ve korunmas?

A. Özel hayat?n gizlili?i

MADDE 20.– Herkes, özel hayat?na ve aile hayat?na sayg? gösterilmesini isteme hakk?na sahiptir. Özel hayat?n ve aile hayat?n?n gizlili?ine dokunulamaz. (Mülga cümle: 3.10.2001-4709/5 md.)

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/5 md.) Millî güvenlik, kamu düzeni, suç i?lenmesinin önlenmesi, genel sa?l?k ve genel ahlâk?n korunmas? veya ba?kalar?n?n hak ve özgürlüklerinin korunmas? sebeplerinden biri veya birkaç?na ba?l? olarak, usulüne göre verilmi? hâkim karar? olmad?kça; yine bu sebeplere ba?l? olarak gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k?l?nm?? merciin yaz?l? emri bulunmad?kça; kimsenin üstü, özel kâ??tlar? ve e?yas? aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar? yirmidört saat içinde görevli hâkimin onay?na sunulur. Hâkim, karar?n? el koymadan itibaren k?rksekiz saat içinde aç?klar; aksi halde, el koyma kendili?inden kalkar.

B. Konut dokunulmazl???

MADDE 21.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/6 md.) Kimsenin konutuna dokunulamaz. Millî güvenlik, kamu düzeni, suç i?lenmesinin önlenmesi, genel sa?l?k ve genel ahlâk?n korunmas? veya ba?kalar?n?n hak ve özgürlüklerinin korunmas? sebeplerinden biri veya birkaç?na ba?l? olarak usulüne göre verilmi? hâkim karar? olmad?kça; yine bu sebeplere ba?l? olarak gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k?l?nm?? merciin yaz?l? emri bulunmad?kça; kimsenin konutuna girilemez, arama yap?lamaz ve buradaki e?yaya el konulamaz. Yetkili merciin karar? yirmidört saat içinde görevli hâkimin onay?na sunulur. Hâkim, karar?n? el koymadan itibaren k?rksekiz saat içinde aç?klar; aksi halde, el koyma kendili?inden kalkar.

C. Haberle?me hürriyeti

MADDE 22.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/7 md.) Herkes, haberle?me hürriyetine sahiptir. Haberle?menin gizlili?i esast?r.

Millî güvenlik, kamu düzeni, suç i?lenmesinin önlenmesi, genel sa?l?k ve genel ahlâk?n korunmas? veya ba?kalar?n?n hak ve özgürlüklerinin korunmas? sebeplerinden biri veya birkaç?na ba?l? olarak usulüne göre verilmi? hâkim karar? olmad?kça; yine bu sebeplere ba?l? olarak gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k?l?nm?? merciin yaz?l? emri bulunmad?kça; haberle?me engellenemez ve gizlili?ine dokunulamaz. Yetkili merciin karar? yirmidört saat içinde görevli hâkimin onay?na sunulur. Hâkim, karar?n? k?rksekiz saat içinde aç?klar; aksi halde, karar kendili?inden kalkar.

?stisnalar?n uygulanaca?? kamu kurum ve kurulu?lar? kanunda belirtilir.

V. Yerle?me ve seyahat hürriyeti

MADDE 23.– Herkes, yerle?me ve seyahat hürriyetine sahiptir.

Yerle?me hürriyeti, suç i?lenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik geli?meyi sa?lamak, sa?l?kl? ve düzenli kentle?meyi gerçekle?tirmek ve kamu mallar?n? korumak;

Seyahat hürriyeti, suç soru?turma ve kovu?turmas? sebebiyle ve suç i?lenmesini önlemek;

Amaçlar?yla kanunla s?n?rlanabilir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/8 md.) Vatanda??n yurt d???na ç?kma hürriyeti, vatanda?l?k ödevi ya da ceza soru?turmas? veya kovu?turmas? sebebiyle s?n?rlanabilir.

Vatanda? s?n?r d??? edilemez ve yurda girme hakk?ndan yoksun b?rak?lamaz.

VI. Din ve vicdan hürriyeti

MADDE 24.– Herkes, vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir.

14 üncü madde hükümlerine ayk?r? olmamak ?art?yla ibadet, dinî âyin ve törenler serbesttir.

Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere kat?lmaya, dinî inanç ve kanaatlerini aç?klamaya zorlanamaz; dinî inanç ve kanaatlerinden dolay? k?nanamaz ve suçlanamaz.

Din ve ahlâk e?itim ve ö?retimi Devletin gözetim ve denetimi alt?nda yap?l?r. Din kültürü ve ahlâk ö?retimi ilk ve orta-ö?retim kurumlar?nda okutulan zorunlu dersler aras?nda yer al?r. Bunun d???ndaki din e?itim ve ö?retimi ancak, ki?ilerin kendi iste?ine, küçüklerin de kanunî temsilcisinin talebine ba?l?d?r.

Kimse, Devletin sosyal, ekonomik, siyasî veya hukukî temel düzenini k?smen de olsa, din kurallar?na dayand?rma veya siyasî veya ki?isel ç?kar yahut nüfuz sa?lama amac?yla her ne suretle olursa olsun, dini veya din duygular?n? yahut dince kutsal say?lan ?eyleri istismar edemez ve kötüye kullanamaz.

VII. Dü?ünce ve kanaat hürriyeti

MADDE 25.– Herkes, dü?ünce ve kanaat hürriyetine sahiptir.

Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, dü?ünce ve kanaatlerini aç?klamaya zorlanamaz; dü?ünce ve kanaatleri sebebiyle k?nanamaz ve suçlanamaz.

VIII. Dü?ünceyi aç?klama ve yayma hürriyeti

MADDE 26.– Herkes, dü?ünce ve kanaatlerini söz, yaz?, resim veya ba?ka yollarla tek ba??na veya toplu olarak aç?klama ve yayma hakk?na sahiptir. Bu hürriyet resmî makamlar?n müdahalesi olmaks?z?n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli?ini de kapsar. Bu f?kra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yap?lan yay?mlar?n izin sistemine ba?lanmas?na engel de?ildir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/9 md.) Bu hürriyetlerin kullan?lmas?, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenli?i, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlü?ünün korunmas?, suçlar?n önlenmesi, suçlular?n cezaland?r?lmas?, Devlet s?rr? olarak usulünce belirtilmi? bilgilerin aç?klanmamas?, ba?kalar?n?n ?öhret veya haklar?n?n, özel ve aile hayatlar?n?n yahut kanunun öngördü?ü meslek s?rlar?n?n korunmas? veya yarg?lama görevinin gere?ine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlar?yla s?n?rlanabilir.

(Üçüncü f?kra mülga: 3.10.2001-4709/9 md.)

Haber ve dü?ünceleri yayma araçlar?n?n kullan?lmas?na ili?kin düzenleyici hükümler, bunlar?n yay?m?n? engellememek kayd?yla, dü?ünceyi aç?klama ve yayma hürriyetinin s?n?rlanmas? say?lmaz.

(Ek: 3.10.2001-4709/9 md.) Dü?ünceyi aç?klama ve yayma hürriyetinin kullan?lmas?nda uygulanacak ?ekil, ?art ve usuller kanunla düzenlenir.

IX. Bilim ve sanat hürriyeti

MADDE 27.– Herkes, bilim ve sanat? serbestçe ö?renme ve ö?retme, aç?klama, yayma ve bu alanlarda her türlü ara?t?rma hakk?na sahiptir.

Yayma hakk?, Anayasan?n 1 inci, 2 nci ve 3 üncü maddeleri hükümlerinin de?i?tirilmesini sa?lamak amac?yla kullan?lamaz.

Bu madde hükmü yabanc? yay?nlar?n ülkeye girmesi ve da??t?m?n?n kanunla düzenlenmesine engel de?ildir.

X. Bas?n ve yay?mla ilgili hükümler

A. Bas?n hürriyeti

MADDE 28.– Bas?n hürdür, sansür edilemez. Bas?mevi kurmak izin alma ve malî teminat yat?rma ?art?na ba?lanamaz.

(?kinci f?kra mülga: 3.10.2001-4709/10 md.)

Devlet, bas?n ve haber alma hürriyetlerini sa?layacak tedbirleri al?r.

Bas?n hürriyetinin s?n?rlanmas?nda, Anayasan?n 26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulan?r.

Devletin iç ve d?? güvenli?ini, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü?ünü tehdit eden veya suç i?lemeye ya da ayaklanma veya isyana te?vik eder nitelikte olan veya Devlete ait gizli bilgilere ili?kin bulunan her türlü haber veya yaz?y?, yazanlar veya bast?ranlar veya ayn? amaçla, basanlar, ba?kas?na verenler, bu suçlara ait kanun hükümleri uyar?nca sorumlu olurlar. Tedbir yolu ile da??t?m hâkim karar?yla; gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde de kanunun aç?kça yetkili k?ld??? merciin emriyle önlenebilir. Da??t?m? önleyen yetkili merci, bu karar?n? en geç yirmidört saat içinde yetkili hâkime bildirir. Yetkili hâkim bu karar? en geç k?rksekiz saat içinde onaylamazsa, da??t?m? önleme karar? hükümsüz say?l?r.

Yarg?lama görevinin amac?na uygun olarak yerine getirilmesi için, kanunla belirtilecek s?n?rlar içinde, hâkim taraf?ndan verilen kararlar sakl? kalmak üzere, olaylar hakk?nda yay?m yasa?? konamaz.

Süreli veya süresiz yay?nlar, kanunun gösterdi?i suçlar?n soru?turma veya kovu?turmas?na geçilmi? olmas? hallerinde hâkim karar?yla; Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü?ünün, millî güvenli?in, kamu düzeninin, genel ahlâk?n korunmas? ve suçlar?n önlenmesi bak?m?ndan gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde de kanunun aç?kça yetkili k?ld??? merciin emriyle toplat?labilir. Toplatma karar? veren yetkili merci, bu karar?n? en geç yirmidört saat içinde yetkili hâkime bildirir; hâkim bu karar? en geç k?rksekiz saat içinde onaylamazsa, toplatma karar? hükümsüz say?l?r.

Süreli veya süresiz yay?nlar?n suç soru?turma veya kovu?turmas? sebebiyle zapt ve müsaderesinde genel hükümler uygulan?r.

Türkiye’de yay?mlanan süreli yay?nlar, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü?üne, Cumhuriyetin temel ilkelerine, millî güvenli?e ve genel ahlâka ayk?r? yay?mlardan mahkûm olma halinde, mahkeme karar?yla geçici olarak kapat?labilir. Kapat?lan süreli yay?n?n aç?kça devam? niteli?ini ta??yan her türlü yay?n yasakt?r; bunlar hâkim karar?yla toplat?l?r.

B. Süreli ve süresiz yay?n hakk?

MADDE 29.– Süreli veya süresiz yay?n önceden izin alma ve malî teminat yat?rma ?art?na ba?lanamaz.

Süreli yay?n ç?karabilmek için kanunun gösterdi?i bilgi ve belgelerin, kanunda belirtilen yetkili mercie verilmesi yeterlidir. Bu bilgi ve belgelerin kanuna ayk?r?l???n?n tespiti halinde yetkili merci, yay?n?n durdurulmas? için mahkemeye ba?vurur.

Süreli yay?nlar?n ç?kar?lmas?, yay?m ?artlar?, malî kaynaklar? ve gazetecilik mesle?i ile ilgili esaslar kanunla düzenlenir. Kanun, haber, dü?ünce ve kanaatlerin serbestçe yay?mlanmas?n? engelleyici veya zorla?t?r?c? siyasal, ekonomik, malî ve teknik ?artlar koyamaz.

Süreli yay?nlar, Devletin ve di?er kamu tüzelki?ilerinin veya bunlara ba?l? kurumlar?n araç ve imkânlar?ndan e?itlik esas?na göre yararlan?r.

 

C. Bas?n araçlar?n?n korunmas?

MADDE 30.– (De?i?ik: 7.5.2004-5170/4 md.) Kanuna uygun ?ekilde bas?n i?letmesi olarak kurulan bas?mevi ve eklentileri ile bas?n araçlar?, suç aleti oldu?u gerekçesiyle zapt ve müsadere edilemez veya i?letilmekten al?konulamaz.

D. Kamu tüzelki?ilerinin elindeki bas?n d??? kitle haberle?me araçlar?ndan yararlanma hakk?

MADDE 31.– Ki?iler ve siyasî partiler, kamu tüzelki?ilerinin elindeki bas?n d??? kitle haberle?me ve yay?m araçlar?ndan yararlanma hakk?na sahiptir. Bu yararlanman?n ?artlar? ve usulleri kanunla düzenlenir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/11 md.) Kanun, millî güvenlik, kamu düzeni, genel ahlâk ve sa?l???n korunmas? sebepleri d???nda, halk?n bu araçlarla haber almas?n?, dü?ünce ve kanaatlere ula?mas?n? ve kamuoyunun serbestçe olu?mas?n? engelleyici kay?tlar koyamaz.

E. Düzeltme ve cevap hakk?

MADDE 32.– Düzeltme ve cevap hakk?, ancak ki?ilerin haysiyet ve ?ereflerine dokunulmas? veya kendileriyle ilgili gerçe?e ayk?r? yay?nlar yap?lmas? hallerinde tan?n?r ve kanunla düzenlenir.

Düzeltme ve cevap yay?mlanmazsa, yay?mlanmas?n?n gerekip gerekmedi?ine hâkim taraf?ndan ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde karar verilir.

XI. Toplant? hak ve hürriyetleri

A. Dernek kurma hürriyeti

MADDE 33.– (De?i?ik: 23.7.1995-4121/2 md.; 3.10.2001-4709/12 md.) Herkes, önceden izin almaks?z?n dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten ç?kma hürriyetine sahiptir.

Hiç kimse bir derne?e üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz.

Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç i?lenmesinin önlenmesi, genel sa?l?k ve genel ahlâk ile ba?kalar?n?n hürriyetlerinin korunmas? sebepleriyle ve kanunla s?n?rlanabilir.

Dernek kurma hürriyetinin kullan?lmas?nda uygulanacak ?ekil, ?art ve usuller kanunda gösterilir.

Dernekler, kanunun öngördü?ü hallerde hâkim karar?yla kapat?labilir veya faaliyetten al?konulabilir. Ancak, millî güvenli?in, kamu düzeninin, suç i?lenmesini veya suçun devam?n? önlemenin yahut yakalaman?n gerektirdi?i hallerde gecikmede sak?nca varsa, kanunla bir merci, derne?i faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin karar?, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onay?na sunulur. Hâkim, karar?n? k?rksekiz saat içinde aç?klar; aksi halde, bu idarî karar kendili?inden yürürlükten kalkar.

Birinci f?kra hükmü, Silahl? Kuvvetler ve kolluk kuvvetleri mensuplar?na ve görevlerinin gerektirdi?i ölçüde Devlet memurlar?na kanunla s?n?rlamalar getirilmesine engel de?ildir.

Bu madde hükümleri vak?flarla ilgili olarak da uygulan?r.

B. Toplant? ve gösteri yürüyü?ü düzenleme hakk?

MADDE 34.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/13 md.) Herkes, önceden izin almadan, silahs?z ve sald?r?s?z toplant? ve gösteri yürüyü?ü düzenleme hakk?na sahiptir.

Toplant? ve gösteri yürüyü?ü hakk? ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç i?lenmesinin önlenmesi, genel sa?l???n ve genel ahlâk?n veya ba?kalar?n?n hak ve özgürlüklerinin korunmas? amac?yla ve kanunla s?n?rlanabilir.

Toplant? ve gösteri yürüyü?ü düzenleme hakk?n?n kullan?lmas?nda uygulanacak ?ekil, ?art ve usuller kanunda gösterilir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #4 : 05 Temmuz 2009, 17:50:02 »
XII. Mülkiyet hakk?

MADDE 35.– Herkes, mülkiyet ve miras haklar?na sahiptir.

Bu haklar, ancak kamu yarar? amac?yla, kanunla s?n?rlanabilir.

Mülkiyet hakk?n?n kullan?lmas? toplum yarar?na ayk?r? olamaz.

XIII. Haklar?n korunmas? ile ilgili hükümler

A. Hak arama hürriyeti

MADDE 36.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/14 md.) Herkes, me?rû vas?ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg? mercileri önünde davac? veya daval? olarak iddia ve savunma ile adil yarg?lanma hakk?na sahiptir.

Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaç?namaz.

B. Kanunî hâkim güvencesi

MADDE 37.– Hiç kimse kanunen tâbi oldu?u mahkemeden ba?ka bir merci önüne ç?kar?lamaz.

Bir kimseyi kanunen tâbi oldu?u mahkemeden ba?ka bir merci önüne ç?karma sonucunu do?uran yarg? yetkisine sahip ola?anüstü merciler kurulamaz.

C. Suç ve cezalara ili?kin esaslar

MADDE 38.– Kimse, i?lendi?i zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymad??? bir fiilden dolay? cezaland?r?lamaz; kimseye suçu i?ledi?i zaman kanunda o suç için konulmu? olan cezadan daha a??r bir ceza verilemez.

Suç ve ceza zamana??m? ile ceza mahkûmiyetinin sonuçlar? konusunda da yukar?daki f?kra uygulan?r.

Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.

Suçlulu?u hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu say?lamaz.

Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yak?nlar?n? suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.

(Ek: 3.10.2001-4709/15 md.) Kanuna ayk?r? olarak elde edilmi? bulgular, delil olarak kabul edilemez.

Ceza sorumlulu?u ?ahsîdir.

(Ek: 3.10.2001-4709/15 md.) Hiç kimse, yaln?zca sözle?meden do?an bir yükümlülü?ü yerine getirememesinden dolay? özgürlü?ünden al?konulamaz.

[Dokuzuncu F?kra: Mülga (7.5.2004-5170/5 md.)]

(De?i?ik: 7.5.2004-5170/5 md.) Ölüm cezas? ve genel müsadere cezas? verilemez.

?dare, ki?i hürriyetinin k?s?tlanmas? sonucunu do?uran bir müeyyide uygulayamaz. Silahl? Kuvvetlerin iç düzeni bak?m?ndan bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir.

(De?i?ik: 7.5.2004-5170/5 md.) Uluslararas? Ceza Divan?na taraf olman?n gerektirdi?i yükümlülükler hariç olmak üzere vatanda?, suç sebebiyle yabanc? bir ülkeye verilemez.

XIV. ?spat hakk?

MADDE 39.– Kamu görev ve hizmetinde bulunanlara kar??, bu görev ve hizmetin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yap?lan isnatlardan dolay? aç?lan hakaret davalar?nda, san?k, isnad?n do?rulu?unu ispat hakk?na sahiptir. Bunun d???ndaki hallerde ispat isteminin kabulü, ancak isnat olunan fiilin do?ru olup olmad???n?n anla??lmas?nda kamu yarar? bulunmas?na veya ?ikâyetçinin ispata raz? olmas?na ba?l?d?r.

XV. Temel hak ve hürriyetlerin korunmas?

MADDE 40.– Anayasa ile tan?nm?? hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden ba?vurma imkân?n?n sa?lanmas?n? isteme hakk?na sahiptir.

(Ek: 3.10.2001-4709/16 md.) Devlet, i?lemlerinde, ilgili ki?ilerin hangi kanun yollar? ve mercilere ba?vuraca??n? ve sürelerini belirtmek zorundad?r.

Ki?inin, resmî görevliler taraf?ndan vâki haks?z i?lemler sonucu u?rad??? zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakk? sakl?d?r.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler

 

I. Ailenin korunmas?

MADDE 41.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/17 md.) Aile, Türk toplumunun temelidir ve e?ler aras?nda e?itli?e dayan?r.

Devlet, ailenin huzur ve refah? ile özellikle anan?n ve çocuklar?n korunmas? ve aile planlamas?n?n ö?retimi ile uygulanmas?n? sa?lamak için gerekli tedbirleri al?r, te?kilât? kurar.

 II. E?itim ve ö?renim hakk? ve ödevi

MADDE 42.– Kimse, e?itim ve ö?renim hakk?ndan yoksun b?rak?lamaz.

Ö?renim hakk?n?n kapsam? kanunla tespit edilir ve düzenlenir.

E?itim ve ö?retim, Atatürk ilkeleri ve ink?lâplar? do?rultusunda, ça?da? bilim ve e?itim esaslar?na göre, Devletin gözetim ve denetimi alt?nda yap?l?r. Bu esaslara ayk?r? e?itim ve ö?retim yerleri aç?lamaz.

E?itim ve ö?retim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadan kald?rmaz.

?lkö?retim, k?z ve erkek bütün vatanda?lar için zorunludur ve Devlet okullar?nda paras?zd?r.

Özel ilk ve orta dereceli okullar?n ba?l? oldu?u esaslar, Devlet okullar? ile eri?ilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir.

(Ek f?kra: 9/2/2008-5735/2 md. Bu f?kra Anayasa Mahkemesinin 5/6/2008 tarih ve E.2008/16, K.2008/116 say?l? Karar? ile iptal edilmi?tir). (*)

Devlet, maddî imkânlardan yoksun ba?ar?l? ö?rencilerin, ö?renimlerini sürdürebilmeleri amac? ile burslar ve ba?ka yollarla gerekli yard?mlar? yapar. Devlet, durumlar? sebebiyle özel e?itime ihtiyac? olanlar? topluma yararl? k?lacak tedbirleri al?r.

E?itim ve ö?retim kurumlar?nda sadece e?itim, ö?retim, ara?t?rma ve inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretle olursa olsun engellenemez.

Türkçeden ba?ka hiçbir dil, e?itim ve ö?retim kurumlar?nda Türk vatanda?lar?na ana dilleri olarak okutulamaz ve ö?retilemez. E?itim ve ö?retim kurumlar?nda okutulacak yabanc? diller ile yabanc? dille e?itim ve ö?retim yapan okullar?n tâbi olaca?? esaslar kanunla düzenlenir. Milletleraras? andla?ma hükümleri sakl?d?r.

(*) NOT: Anayasa Mahkemesinin 5/6/2008 tarih ve E.2008/16, K.2008/116 say?l? Karar? ile iptal edilen ek f?kra ?öyleydi: "Kanunda aç?kça yaz?l? olmayan herhangi bir sebeple kimse yüksekö?renim hakk?n? kullanmaktan mahrum edilemez. Bu hakk?n kullan?m?n?n s?n?rlar? kanunla belirlenir."

III. Kamu yarar?

A. K?y?lardan yararlanma

MADDE 43.– K?y?lar, Devletin hüküm ve tasarrufu alt?ndad?r.

Deniz, göl ve akarsu k?y?lar?yla, deniz ve göllerin k?y?lar?n? çevreleyen sahil ?eritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yarar? gözetilir.

K?y?larla sahil ?eritlerinin, kullan?l?? amaçlar?na göre derinli?i ve ki?ilerin bu yerlerden yararlanma imkân ve ?artlar? kanunla düzenlenir.

B. Toprak mülkiyeti

MADDE 44.– Devlet, topra??n verimli olarak i?letilmesini korumak ve geli?tirmek, erozyonla kaybedilmesini önlemek ve topraks?z olan veya yeter topra?? bulunmayan çiftçilikle u?ra?an köylüye toprak sa?lamak amac?yla gerekli tedbirleri al?r. Kanun, bu amaçla, de?i?ik tar?m bölgeleri ve çe?itlerine göre topra??n geni?li?ini tespit edebilir. Topraks?z olan veya yeter topra?? bulunmayan çiftçiye toprak sa?lanmas?, üretimin dü?ürülmesi, ormanlar?n küçülmesi ve di?er toprak ve yeralt? servetlerinin azalmas? sonucunu do?uramaz.

Bu amaçla da??t?lan topraklar bölünemez, miras hükümleri d???nda ba?kalar?na devredilemez ve ancak da??t?lan çiftçilerle mirasç?lar? taraf?ndan i?letilebilir. Bu ?artlar?n kayb? halinde, da??t?lan topra??n Devletçe geri al?nmas?na ili?kin esaslar kanunla düzenlenir.

C. Tar?m, hayvanc?l?k ve bu üretim dallar?nda çal??anlar?n korunmas?

MADDE 45.– Devlet, tar?m arazileri ile çay?r ve meralar?n amaç d??? kullan?lmas?n? ve tahribini önlemek, tar?msal üretim planlamas? ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi art?rmak maksad?yla, tar?m ve hayvanc?l?kla u?ra?anlar?n i?letme araç ve gereçlerinin ve di?er girdilerinin sa?lanmas?n? kolayla?t?r?r.

Devlet, bitkisel ve hayvansal ürünlerin de?erlendirilmesi ve gerçek de?erlerinin üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri al?r.

D. Kamula?t?rma

MADDE 46.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/18 md.) Devlet ve kamu tüzelki?ileri; kamu yarar?n?n gerektirdi?i hallerde, gerçek kar??l?klar?n? pe?in ödemek ?art?yla, özel mülkiyette bulunan ta??nmaz mallar?n tamam?n? veya bir k?sm?n?, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamula?t?rmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir.

Kamula?t?rma bedeli ile kesin hükme ba?lanan art?r?m bedeli nakden ve pe?in olarak ödenir. Ancak, tar?m reformunun uygulanmas?, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskân projelerinin gerçekle?tirilmesi, yeni ormanlar?n yeti?tirilmesi, k?y?lar?n korunmas? ve turizm amac?yla kamula?t?r?lan topraklar?n bedellerinin ödenme ?ekli kanunla gösterilir. Kanunun taksitle ödemeyi öngörebilece?i bu hallerde, taksitlendirme süresi be? y?l? a?amaz; bu takdirde taksitler e?it olarak ödenir.

Kamula?t?r?lan topraktan, o topra?? do?rudan do?ruya i?leten küçük çiftçiye ait olanlar?n?n bedeli, her halde pe?in ödenir.

?kinci f?krada öngörülen taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemi? kamula?t?rma bedellerinde kamu alacaklar? için öngörülen en yüksek faiz uygulan?r.

E. Devletle?tirme ve özelle?tirme

MADDE 47.– Kamu hizmeti niteli?i ta??yan özel te?ebbüsler, kamu yarar?n?n zorunlu k?ld??? hallerde devletle?tirilebilir.

Devletle?tirme gerçek kar??l??? üzerinden yap?l?r. Gerçek kar??l???n hesaplanma tarz? ve usulleri kanunla düzenlenir.

(Ek: 13.8.1999-4446/1 md.) Devletin, kamu iktisadî te?ebbüslerinin ve di?er kamu tüzelki?ilerinin mülkiyetinde bulunan i?letme ve varl?klar?n özelle?tirilmesine ili?kin esas ve usuller kanunla gösterilir.

(Ek: 13.8.1999-4446/1 md.) Devlet, kamu iktisadî te?ebbüsleri ve di?er kamu tüzelki?ileri taraf?ndan yürütülen yat?r?m ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözle?meleri ile gerçek veya tüzelki?ilere yapt?r?labilece?i veya devredilebilece?i kanunla belirlenir.

IV. Çal??ma ve sözle?me hürriyeti

MADDE 48.– Herkes, diledi?i alanda çal??ma ve sözle?me hürriyetlerine sahiptir. Özel te?ebbüsler kurmak serbesttir.

Devlet, özel te?ebbüslerin millî ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararl?l?k içinde çal??mas?n? sa?layacak tedbirleri al?r.

V. Çal??ma ile ilgili hükümler

A. Çal??ma hakk? ve ödevi

MADDE 49.– Çal??ma, herkesin hakk? ve ödevidir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/19 md.) Devlet, çal??anlar?n hayat seviyesini yükseltmek, çal??ma hayat?n? geli?tirmek için çal??anlar? ve i?sizleri korumak, çal??may? desteklemek, i?sizli?i önlemeye elveri?li ekonomik bir ortam yaratmak ve çal??ma bar???n? sa?lamak için gerekli tedbirleri al?r.

(Üçüncü f?kra mülga: 3.10.2001-4709/19 md.)

B. Çal??ma ?artlar? ve dinlenme hakk?

MADDE 50.– Kimse, ya??na, cinsiyetine ve gücüne uymayan i?lerde çal??t?r?lamaz.

Küçükler ve kad?nlar ile bedenî ve ruhî yetersizli?i olanlar çal??ma ?artlar? bak?m?ndan özel olarak korunurlar.

Dinlenmek, çal??anlar?n hakk?d?r.

Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli y?ll?k izin haklar? ve ?artlar? kanunla düzenlenir.

C. Sendika kurma hakk?

MADDE 51.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/20 md.) Çal??anlar ve i?verenler, üyelerinin çal??ma ili?kilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geli?tirmek için önceden izin almaks?z?n sendikalar ve üst kurulu?lar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklar?na sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayr?lmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakk? ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç i?lenmesinin önlenmesi, genel sa?l?k ve genel ahlâk ile ba?kalar?n?n hak ve özgürlüklerinin korunmas? sebepleriyle ve kanunla s?n?rlanabilir.

Sendika kurma hakk?n?n kullan?lmas?nda uygulanacak ?ekil, ?art ve usuller kanunda gösterilir.

Ayn? zamanda ve ayn? i? kolunda birden fazla sendikaya üye olunamaz.

??çi niteli?i ta??mayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklar?n?n kapsam, istisna ve s?n?rlar? gördükleri hizmetin niteli?ine uygun olarak kanunla düzenlenir.

Sendika ve üst kurulu?lar?n?n tüzükleri, yönetim ve i?leyi?leri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslar?na ayk?r? olamaz.

D. Sendikal faaliyet

MADDE 52.– (Mülga: 23.7.1995-4121/3 md.)

VI. Toplu i? sözle?mesi, grev hakk? ve lokavt

A. Toplu i? sözle?mesi hakk?

MADDE 53.– ??çiler ve i?verenler, kar??l?kl? olarak ekonomik ve sosyal durumlar?n? ve çal??ma ?artlar?n? düzenlemek amac?yla toplu i? sözle?mesi yapma hakk?na sahiptirler.

Toplu i? sözle?mesinin nas?l yap?laca?? kanunla düzenlenir.

(Ek: 23.7.1995-4121/4 md.) 128 inci maddenin ilk f?kras? kapsam?na giren kamu görevlilerinin kanunla kendi aralar?nda kurmalar?na cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci f?kralar? ile 54 üncü madde hükümlerine tabi olmayan sendikalar ve üst kurulu?lar?, üyeleri ad?na yarg? mercilerine ba?vurabilir ve ?dareyle amaçlar? do?rultusunda toplu görü?me yapabilirler. Toplu görü?me sonunda anla?maya var?l?rsa düzenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalan?r. Bu mutabakat metni, uygun idarî veya kanunî düzenlemenin yap?labilmesi için Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu görü?me sonunda mutabakat metni imzalanmam??sa anla?ma ve anla?mazl?k noktalar? da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu f?kran?n uygulanmas?na ili?kin usuller kanunla düzenlenir.

Ayn? i?yerinde, ayn? dönem için, birden fazla toplu i? sözle?mesi yap?lamaz ve uygulanamaz.

B. Grev hakk? ve lokavt

MADDE 54.– Toplu i? sözle?mesinin yap?lmas? s?ras?nda, uyu?mazl?k ç?kmas? halinde i?çiler grev hakk?na sahiptirler. Bu hakk?n kullan?lmas?n?n ve i?verenin lokavta ba?vurmas?n?n usul ve ?artlar? ile kapsam ve istisnalar? kanunla düzenlenir.

Grev hakk? ve lokavt iyi niyet kurallar?na ayk?r? tarzda, toplum zarar?na ve millî serveti tahrip edecek ?ekilde kullan?lamaz.

Grev esnas?nda greve kat?lan i?çilerin ve sendikan?n kas?tl? veya kusurlu hareketleri sonucu, grev uygulanan i?yerinde sebep olduklar? maddî zarardan sendika sorumludur.

Grev ve lokavt?n yasaklanabilece?i veya ertelenebilece?i haller ve i?yerleri kanunla düzenlenir.

Grev ve lokavt?n yasakland??? hallerde veya ertelendi?i durumlarda ertelemenin sonunda, uyu?mazl?k Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Uyu?mazl???n her safhas?nda taraflar da anla?arak Yüksek Hakem Kuruluna ba?vurabilir. Yüksek Hakem Kurulunun kararlar? kesindir ve toplu i? sözle?mesi hükmündedir.

Yüksek Hakem Kurulunun kurulu? ve görevleri kanunla düzenlenir.

Siyasî amaçl? grev ve lokavt, dayan??ma grev ve lokavt?, genel grev ve lokavt, i?yeri i?gali, i?i yava?latma, verim dü?ürme ve di?er direni?ler yap?lamaz.

Greve kat?lmayanlar?n i?yerinde çal??malar?, greve kat?lanlar taraf?ndan hiçbir ?ekilde engellenemez.

VII. Ücrette adalet sa?lanmas?

MADDE 55.– Ücret eme?in kar??l???d?r.

Devlet, çal??anlar?n yapt?klar? i?e uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve di?er sosyal yard?mlardan yararlanmalar? için gerekli tedbirleri al?r.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/21 md.) Asgarî ücretin tespitinde çal??anlar?n geçim ?artlar? ile ülkenin ekonomik durumu da gözönünde bulundurulur.

VIII. Sa?l?k, çevre ve konut

A. Sa?l?k hizmetleri ve çevrenin korunmas?

MADDE 56.– Herkes, sa?l?kl? ve dengeli bir çevrede ya?ama hakk?na sahiptir.

Çevreyi geli?tirmek, çevre sa?l???n? korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatanda?lar?n ödevidir.

Devlet, herkesin hayat?n?, beden ve ruh sa?l??? içinde sürdürmesini sa?lamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi art?rarak, i?birli?ini gerçekle?tirmek amac?yla sa?l?k kurulu?lar?n? tek elden planlay?p hizmet vermesini düzenler.

Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sa?l?k ve sosyal kurumlar?ndan yararlanarak, onlar? denetleyerek yerine getirir.

Sa?l?k hizmetlerinin yayg?n bir ?ekilde yerine getirilmesi için kanunla genel sa?l?k sigortas? kurulabilir.

B. Konut hakk?

MADDE 57.– Devlet, ?ehirlerin özelliklerini ve çevre ?artlar?n? gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyac?n? kar??layacak tedbirleri al?r, ayr?ca toplu konut te?ebbüslerini destekler.

IX. Gençlik ve spor

A. Gençli?in korunmas?

MADDE 58.– Devlet, istiklâl ve Cumhuriyetimizin emanet edildi?i gençlerin müsbet ilmin ?????nda, Atatürk ilke ve ink?lâplar? do?rultusunda ve Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü?ünü ortadan kald?rmay? amaç edinen görü?lere kar?? yeti?me ve geli?melerini sa?lay?c? tedbirleri al?r.

Devlet, gençleri alkol dü?künlü?ünden, uyu?turucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri kötü al??kanl?klardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri al?r.

B. Sporun geli?tirilmesi

MADDE 59.– Devlet, her ya?taki Türk vatanda?lar?n?n beden ve ruh sa?l???n? geli?tirecek tedbirleri al?r, sporun kitlelere yay?lmas?n? te?vik eder.

Devlet ba?ar?l? sporcuyu korur.

 X. Sosyal güvenlik haklar?

A. Sosyal güvenlik hakk?

MADDE 60.– Herkes, sosyal güvenlik hakk?na sahiptir.

Devlet, bu güvenli?i sa?layacak gerekli tedbirleri al?r ve te?kilat? kurar.

B. Sosyal güvenlik bak?m?ndan özel olarak korunmas? gerekenler

MADDE 61.– Devlet, harp ve vazife ?ehitlerinin dul ve yetimleriyle, malûl ve gazileri korur ve toplumda kendilerine yara??r bir hayat seviyesi sa?lar.

Devlet, sakatlar?n korunmalar?n? ve toplum hayat?na intibaklar?n? sa?lay?c? tedbirleri al?r.

Ya?l?lar, Devletçe korunur. Ya?l?lara Devlet yard?m? ve sa?lanacak di?er haklar ve kolayl?klar kanunla düzenlenir.

Devlet, korunmaya muhtaç çocuklar?n topluma kazand?r?lmas? için her türlü tedbiri al?r.

Bu amaçlarla gerekli te?kilat ve tesisleri kurar veya kurdurur.

 

C. Yabanc? ülkelerde çal??an Türk vatanda?lar?

MADDE 62.– Devlet, yabanc? ülkelerde çal??an Türk vatanda?lar?n?n aile birli?inin, çocuklar?n?n e?itiminin, kültürel ihtiyaçlar?n?n ve sosyal güvenliklerinin sa?lanmas?, anavatanla ba?lar?n?n korunmas? ve yurda dönü?lerinde yard?mc? olunmas? için gereken tedbirleri al?r.

XI. Tarih, kültür ve tabiat varl?klar?n?n korunmas?

MADDE 63.– Devlet, tarih, kültür ve tabiat varl?klar?n?n ve de?erlerinin korunmas?n? sa?lar, bu amaçla destekleyici ve te?vik edici tedbirleri al?r.

Bu varl?klar ve de?erlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek s?n?rlamalar ve bu nedenle hak sahiplerine yap?lacak yard?mlar ve tan?nacak muafiyetler kanunla düzenlenir.

XII. Sanat?n ve sanatç?n?n korunmas?

MADDE 64.– Devlet, sanat faaliyetlerini ve sanatç?y? korur. Sanat eserlerinin ve sanatç?n?n korunmas?, de?erlendirilmesi, desteklenmesi ve sanat sevgisinin yay?lmas? için gereken tedbirleri al?r.

XIII. Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin s?n?rlar?

MADDE 65.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/22 md.) Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlar?na uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklar?n?n yeterlili?i ölçüsünde yerine getirir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #5 : 05 Temmuz 2009, 17:50:26 »
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Siyasî Haklar ve Ödevler

I. Türk vatanda?l???

MADDE 66.– Türk Devletine vatanda?l?k ba?? ile ba?l? olan herkes Türktür.

Türk baban?n veya Türk anan?n çocu?u Türktür. (Son cümle mülga: 3.10.2001-4709/23 md.)

Vatanda?l?k, kanunun gösterdi?i ?artlarla kazan?l?r ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir.

Hiçbir Türk, vatana ba?l?l?kla ba?da?mayan bir eylemde bulunmad?kça vatanda?l?ktan ç?kar?lamaz.

Vatanda?l?ktan ç?karma ile ilgili karar ve i?lemlere kar?? yarg? yolu kapat?lamaz.

II. Seçme, seçilme ve siyasî faaliyette bulunma haklar?

MADDE 67.– Vatanda?lar, kanunda gösterilen ?artlara uygun olarak, seçme, seçilme ve ba??ms?z olarak veya bir siyasî parti içinde siyasî faaliyette bulunma ve halkoylamas?na kat?lma hakk?na sahiptir.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/5 md.) Seçimler ve halkoylamas? serbest, e?it, gizli, tek dereceli, genel oy, aç?k say?m ve döküm esaslar?na göre, yarg? yönetim ve denetimi alt?nda yap?l?r. Ancak, yurt d???nda bulunan Türk vatanda?lar?n?n oy hakk?n? kullanabilmeleri amac?yla kanun, uygulanabilir tedbirleri belirler.

(De?i?ik: 17.5.1987-3361/1 md.; 23.7.1995-4121/5 md.) Onsekiz ya??n? dolduran her Türk vatanda?? seçme ve halkoylamas?na kat?lma haklar?na sahiptir.

Bu haklar?n kullan?lmas? kanunla düzenlenir.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/5 md.; 3.10.2001-4709/24 md.) Silah alt?nda bulunan er ve erba?lar ile askerî ö?renciler, taksirli suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlar?nda bulunan hükümlüler oy kullanamazlar. Ceza infaz kurumlar? ve tutukevlerinde oy kullan?lmas? ve oylar?n say?m ve dökümünde seçim emniyeti aç?s?ndan al?nmas? gerekli tedbirler Yüksek Seçim Kurulu taraf?ndan tespit edilir ve görevli hâkimin yerinde yönetim ve denetimi alt?nda yap?l?r.

(Ek: 23.7.1995-4121/5 md.) Seçim kanunlar?, temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini ba?da?t?racak biçimde düzenlenir.

(Ek: 3.10.2001-4709/24 md.) Seçim kanunlar?nda yap?lan de?i?iklikler, yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren bir y?l içinde yap?lacak seçimlerde uygulanmaz.

III. Siyasî partilerle ilgili hükümler

A. Parti kurma, partilere girme ve partilerden ayr?lma

MADDE 68.– (De?i?ik: 23.7.1995-4121/6 md.) Vatanda?lar, siyasî parti kurma ve usulüne göre partilere girme ve partilerden ayr?lma hakk?na sahiptir. Parti üyesi olabilmek için onsekiz ya??n? doldurmu? olmak gerekir.

Siyasî partiler, demokratik siyasî hayat?n vazgeçilmez unsurlar?d?r.

Siyasî partiler önceden izin almadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerini sürdürürler.

Siyasî partilerin tüzük ve programlar? ile eylemleri, Devletin ba??ms?zl???na, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlü?üne, insan haklar?na, e?itlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenli?ine, demokratik ve lâik Cumhuriyet ilkelerine ayk?r? olamaz; s?n?f veya zümre diktatörlü?ünü veya herhangi bir tür diktatörlü?ü savunmay? ve yerle?tirmeyi amaçlayamaz; suç i?lenmesini te?vik edemez.

Hâkimler ve savc?lar, Say??tay dahil yüksek yarg? organlar? mensuplar?, kamu kurum ve kurulu?lar?n?n memur statüsündeki görevlileri, yapt?klar? hizmet bak?m?ndan i?çi niteli?i ta??mayan di?er kamu görevlileri, Silahl? Kuvvetler mensuplar? ile yüksekö?retim öncesi ö?rencileri siyasî partilere üye olamazlar.

Yüksekö?retim elemanlar?n?n siyasî partilere üye olmalar? ancak kanunla düzenlenebilir. Kanun bu elemanlar?n, siyasî partilerin merkez organlar? d???nda kalan parti görevi almalar?na cevaz veremez ve parti üyesi yüksekö?retim elemanlar?n?n yüksekö?retim kurumlar?nda uyacaklar? esaslar? belirler.

Yüksekö?retim ö?rencilerinin siyasî partilere üye olabilmelerine ili?kin esaslar kanunla düzenlenir.

Siyasî partilere, Devlet, yeterli düzeyde ve hakça malî yard?m yapar. Partilere yap?lacak yard?m?n, alacaklar? üye aidat?n?n ve ba???lar?n tabi oldu?u esaslar kanunla düzenlenir.

B. Siyasî partilerin uyacaklar? esaslar

MADDE 69.– (De?i?ik: 23.7.1995-4121/7 md.) Siyasî partilerin faaliyetleri, parti içi düzenlemeleri ve çal??malar? demokrasi ilkelerine uygun olur. Bu ilkelerin uygulanmas? kanunla düzenlenir.

Siyasî partiler, ticarî faaliyetlere giri?emezler.

Siyasî partilerin gelir ve giderlerinin amaçlar?na uygun olmas? gereklidir. Bu kural?n uygulanmas? kanunla düzenlenir. Anayasa Mahkemesince siyasî partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunlu?unun tespiti, bu hususun denetim yöntemleri ve ayk?r?l?k halinde uygulanacak yapt?r?mlar kanunda gösterilir. Anayasa Mahkemesi, bu denetim görevini yerine getirirken Say??taydan yard?m sa?lar. Anayasa Mahkemesinin bu denetim sonunda verece?i kararlar kesindir.

Siyasî partilerin kapat?lmas?, Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s?n?n açaca?? dava üzerine Anayasa Mahkemesince kesin olarak karara ba?lan?r.

Bir siyasî partinin tüzü?ü ve program?n?n 68 inci maddenin dördüncü f?kras? hükümlerine ayk?r? bulunmas? halinde temelli kapatma karar? verilir.

Bir siyasî partinin 68 inci maddenin dördüncü f?kras? hükümlerine ayk?r? eylemlerinden ötürü temelli kapat?lmas?na, ancak, onun bu nitelikteki fiillerin i?lendi?i bir odak haline geldi?inin Anayasa Mahkemesince tespit edilmesi halinde karar verilir. (Ek cümle: 3.10.2001-4709/25 md.) Bir siyasî parti, bu nitelikteki fiiller o partinin üyelerince yo?un bir ?ekilde i?lendi?i ve bu durum o partinin büyük kongre veya genel ba?kan veya merkez karar veya yönetim organlar? veya Türkiye Büyük Millet Meclisindeki grup genel kurulu veya grup yönetim kurulunca z?mnen veya aç?kça benimsendi?i yahut bu fiiller do?rudan do?ruya an?lan parti organlar?nca kararl?l?k içinde i?lendi?i takdirde, söz konusu fiillerin oda?? haline gelmi? say?l?r.

(Ek: 3.10.2001-4709/25 md.) Anayasa Mahkemesi, yukar?daki f?kralara göre temelli kapatma yerine, dava konusu fiillerin a??rl???na göre ilgili siyasî partinin Devlet yard?m?ndan k?smen veya tamamen yoksun b?rak?lmas?na karar verebilir.

Temelli kapat?lan bir parti bir ba?ka ad alt?nda kurulamaz.

Bir siyasî partinin temelli kapat?lmas?na beyan veya faaliyetleriyle sebep olan kurucular? dahil üyeleri, Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ili?kin kesin karar?n?n Resmî Gazetede gerekçeli olarak yay?mlanmas?ndan ba?layarak be? y?l süreyle bir ba?ka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve deneticisi olamazlar.

Yabanc? devletlerden, uluslararas? kurulu?lardan ve Türk uyruklu?unda olmayan gerçek ve tüzelki?ilerden maddî yard?m alan siyasî partiler temelli olarak kapat?l?r.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/25 md.) Siyasî partilerin kurulu? ve çal??malar?, denetlenmeleri, kapat?lmalar? ya da Devlet yard?m?ndan k?smen veya tamamen yoksun b?rak?lmalar? ile siyasî partilerin ve adaylar?n seçim harcamalar? ve usulleri yukar?daki esaslar çerçevesinde kanunla düzenlenir.

IV. Kamu hizmetlerine girme hakk?

A. Hizmete girme

MADDE 70.– Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakk?na sahiptir.

Hizmete al?nmada, görevin gerektirdi?i niteliklerden ba?ka hiçbir ay?r?m gözetilemez.

B. Mal bildirimi

MADDE 71.– Kamu hizmetine girenlerin mal bildiriminde bulunmalar? ve bu bildirimlerin tekrarlanma süreleri kanunla düzenlenir. Yasama ve yürütme organlar?nda görev alanlar, bundan istisna edilemez.

V. Vatan hizmeti

MADDE 72.– Vatan hizmeti, her Türkün hakk? ve ödevidir. Bu hizmetin Silahl? Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne ?ekilde yerine getirilece?i veya getirilmi? say?laca?? kanunla düzenlenir.

VI. Vergi ödevi

MADDE 73.– Herkes, kamu giderlerini kar??lamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.

Vergi yükünün adaletli ve dengeli da??l?m?, maliye politikas?n?n sosyal amac?d?r.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, de?i?tirilir veya kald?r?l?r.

Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülüklerin muafl?k, istisnalar ve indirimleriyle oranlar?na ili?kin hükümlerinde kanunun belirtti?i yukar? ve a?a?? s?n?rlar içinde de?i?iklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir.

VII. Dilekçe hakk?

MADDE 74.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/26 md.) Vatanda?lar ve kar??l?kl?l?k esas? gözetilmek kayd?yla Türkiye’de ikamet eden yabanc?lar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve ?ikâyetleri hakk?nda, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yaz? ile ba?vurma hakk?na sahiptir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/26 md.) Kendileriyle ilgili ba?vurmalar?n sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yaz?l? olarak bildirilir.

Bu hakk?n kullan?lma biçimi kanunla düzenlenir.

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

Cumhuriyetin Temel Organlar?

 

B?R?NC? BÖLÜM

Yasama

I. Türkiye Büyük Millet Meclisi

A. Kurulu?u

MADDE 75.– (De?i?ik: 17.5.1987 - 3361/2 md; 23.7.1995 - 4121/8 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi genel oyla seçilen be?yüzelli milletvekilinden olu?ur.

B. Milletvekili seçilme yeterlili?i

MADDE 76.– (De?i?ik: 13.10.2006 – 5551/1 md.) Yirmibe? ya??n? dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.

(De?i?ik : 27.12.2002 - 4777/1 md.) En az ilkokul mezunu olmayanlar, k?s?tl?lar, yükümlü oldu?u askerlik hizmetini yapmam?? olanlar, kamu hizmetinden yasakl?lar, taksirli suçlar hariç toplam bir y?l veya daha fazla hapis ile a??r hapis cezas?na hüküm giymi? olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rü?vet, h?rs?zl?k, doland?r?c?l?k, sahtecilik, inanc? kötüye kullanma, dolanl? iflas gibi yüz k?zart?c? suçlarla, kaçakç?l?k, resmî ihale ve al?m sat?mlara fesat kar??t?rma, Devlet s?rlar?n? aç??a vurma, terör eylemlerine kat?lma ve bu gibi eylemleri tahrik ve te?vik suçlar?ndan biriyle hüküm giymi? olanlar, affa u?ram?? olsalar bile milletvekili seçilemezler.

Hâkimler ve savc?lar, yüksek yarg? organlar? mensuplar?, yüksekö?retim kurumlar?ndaki ö?retim elemanlar?, Yüksekö?retim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kurulu?lar?n?n memur statüsündeki görevlileri ile yapt?klar? hizmet bak?m?ndan i?çi niteli?i ta??mayan di?er kamu görevlileri ve Silahl? Kuvvetler mensuplar?, görevlerinden çekilmedikçe, aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.

C. Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçim dönemi

MADDE 77.– (De?i?ik: 31.5.2007 - 5678/1 md) Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri dört y?lda bir yap?l?r.

Meclis, bu süre dolmadan seçimin yenilenmesine karar verebilece?i gibi, Anayasada belirtilen ?artlar alt?nda Cumhurba?kan?nca verilecek karara göre de seçimler yenilenir. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir.

Yenilenmesine karar verilen Meclisin yetkileri, yeni Meclisin seçilmesine kadar sürer.

D. Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin geriye b?rak?lmas? ve ara seçimleri

MADDE 78.– Sava? sebebiyle yeni seçimlerin yap?lmas?na imkân görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi, seçimlerin bir y?l geriye b?rak?lmas?na karar verebilir.

Geri b?rakma sebebi ortadan kalkmam??sa, erteleme karar?ndaki usule göre bu i?lem tekrarlanabilir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde bo?alma olmas? halinde, ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yap?l?r ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, bo?alan üyeliklerin say?s?, üye tamsay?s?n?n yüzde be?ini buldu?u hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yap?lmas?na karar verilir.

Genel seçimlere bir y?l kala, ara seçimi yap?lamaz.

(Ek : 27.12.2002 - 4777/2 md.) Yukar?da yaz?l? hallerden ayr? olarak, bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmamas? halinde, bo?almay? takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yap?l?r. Bu f?kra gere?i yap?lacak seçimlerde Anayasan?n 127 nci maddesinin üçüncü f?kras? hükmü uygulanmaz.

E. Seçimlerin genel yönetim ve denetimi

MADDE 79.– Seçimler, yarg? organlar?n?n genel yönetim ve denetimi alt?nda yap?l?r.

Seçimlerin ba?lamas?ndan bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlü?ü ile ilgili bütün i?lemleri yapma ve yapt?rma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konular?yla ilgili bütün yolsuzluklar?, ?ikâyet ve itirazlar? inceleme ve kesin karara ba?lama ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklar?n? kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur. Yüksek Seçim Kurulunun kararlar? aleyhine ba?ka bir mercie ba?vurulamaz.

Yüksek Seçim Kurulunun ve di?er seçim kurullar?n?n görev ve yetkileri kanunla düzenlenir.

Yüksek Seçim Kurulu yedi as?l ve dört yedek üyeden olu?ur. Üyelerin alt?s? Yarg?tay, be?i Dan??tay Genel Kurullar?nca kendi üyeleri aras?ndan üye tamsay?lar?n?n salt ço?unlu?unun gizli oyu ile seçilir. Bu üyeler, salt ço?unluk ve gizli oyla aralar?ndan bir ba?kan ve bir ba?kanvekili seçerler.

Yüksek Seçim Kuruluna Yarg?tay ve Dan??taydan seçilmi? üyeler aras?ndan ad çekme ile iki?er yedek üye ayr?l?r. Yüksek Seçim Kurulu Ba?kan? ve Ba?kan-vekili ad çekmeye girmezler.

Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?n halkoyuna sunulmas? i?lemlerinin genel yönetim ve denetimi de milletvekili seçimlerinde uygulanan hükümlere göre olur.

(De?i?ik: 31.5.2007 - 5678/2 md) Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?n halkoyuna sunulmas?, Cumhurba?kan?n?n halk taraf?ndan seçilmesi, i?lemlerinin genel yönetim ve denetimi de milletvekili seçimlerinde uygulanan hükümlere göre olur.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #6 : 05 Temmuz 2009, 17:50:55 »
F. Üyelikle ilgili hükümler

1. Milletin temsili

MADDE 80.– Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, seçildikleri bölgeyi veya kendilerini seçenleri de?il, bütün Milleti temsil ederler.

2. Andiçme

MADDE 81.– Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, göreve ba?larken a?a??daki ?ekilde andiçerler :

“Devletin varl??? ve ba??ms?zl???n?, vatan?n ve milletin bölünmez bütünlü?ünü, milletin kay?ts?z ve ?arts?z egemenli?ini koruyaca??ma; hukukun üstünlü?üne, demokratik ve lâik Cumhuriyete ve Atatürk ilke ve ink?laplar?na ba?l? kalaca??ma; toplumun huzur ve refah?, millî dayan??ma ve adalet anlay??? içinde herkesin insan haklar?ndan ve temel hürriyetlerden yararlanmas? ülküsünden ve Anayasaya sadakattan ayr?lmayaca??ma; büyük Türk Milleti önünde namusum ve ?erefim üzerine andiçerim.”

 3. Üyelikle ba?da?mayan i?ler

MADDE 82.– Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Devlet ve di?er kamu tüzelki?ilerinde ve bunlara ba?l? kurulu?larda; Devletin veya di?er kamu tüzelki?ilerinin do?rudan do?ruya ya da dolayl? olarak kat?ld??? te?ebbüs ve ortakl?klarda; özel gelir kaynaklar? ve özel imkânlar? kanunla sa?lanm?? kamu yarar?na çal??an derneklerin ve Devletten yard?m sa?layan ve vergi muafiyeti olan vak?flar?n, kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?lar? ile sendikalar ve bunlar?n üst kurulu?lar?n?n ve kat?ld?klar? te?ebbüs veya ortakl?klar?n yönetim ve denetim kurullar?nda görev alamazlar, vekili olamazlar, herhangi bir taahhüt i?ini do?rudan veya dolayl? olarak kabul edemezler, temsilcilik ve hakemlik yapamazlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, yürütme organ?n?n teklif, inha, atama veya onamas?na ba?l? resmî veya özel herhangi bir i?le görevlendirilemezler. Bir üyenin belli konuda ve alt? ay? a?mamak üzere Bakanlar Kurulunca verilecek geçici bir görevi kabul etmesi, Meclisin karar?na ba?l?d?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeli?i ile ba?da?mayan di?er görev ve i?ler kanunla düzenlenir.

4. Yasama dokunulmazl???

MADDE 83.– Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Meclis çal??malar?ndaki oy ve sözlerinden, Mecliste ileri sürdükleri dü?üncelerden, o oturumdaki Ba?kanl?k Divan?n?n teklifi üzerine Meclisce ba?ka bir karar al?nmad?kça bunlar? Meclis d???nda tekrarlamak ve aç??a vurmaktan sorumlu tutulamazlar.

Seçimden önce veya sonra bir suç i?ledi?i ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin karar? olmad?kça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yarg?lanamaz. A??r cezay? gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soru?turmas?na ba?lan?lm?? olmak kayd?yla Anayasan?n 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün d???ndad?r. Ancak, bu halde yetkili makam, durumu hemen ve do?rudan do?ruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundad?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi hakk?nda, seçiminden önce veya sonra verilmi? bir ceza hükmünün yerine getirilmesi, üyelik s?fat?n?n sona ermesine b?rak?l?r; üyelik süresince zamana??m? i?lemez.

Tekrar seçilen milletvekili hakk?nda soru?turma ve kovu?turma, Meclisin yeniden dokunulmazl???n? kald?rmas?na ba?l?d?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisindeki siyasî parti gruplar?nca, yasama dokunulmazl??? ile ilgili görü?me yap?lamaz ve karar al?namaz.

5. Milletvekilli?inin dü?mesi

MADDE 84.– (De?i?ik: 23.7.1995 - 4121/9 md.) ?stifa eden milletvekilinin milletvekilli?inin dü?mesi, istifan?n geçerli oldu?u Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanl?k Divan?nca tespit edildikten sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca kararla?t?r?l?r.

Milletvekilli?inin kesin hüküm giyme veya k?s?tlanma halinde dü?mesi, bu husustaki kesin mahkeme karar?n?n Genel Kurula bildirilmesiyle olur.

82 nci maddeye göre milletvekilli?iyle ba?da?mayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ?srar eden milletvekilinin milletvekilli?inin dü?mesine, yetkili komisyonun bu durumu tespit eden raporu üzerine Genel Kurul gizli oyla karar verir.

Meclis çal??malar?na özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam be? birle?im günü kat?lmayan milletvekilinin milletvekilli?inin dü?mesine, durumun Meclis Ba?kanl?k Divan?nca tespit edilmesi üzerine, Genel Kurulca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?unun oyuyla karar verilebilir.

Partisinin temelli kapat?lmas?na beyan ve eylemleriyle sebep oldu?u Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ili?kin kesin karar?nda belirtilen milletvekilinin milletvekilli?i, bu karar?n Resmî Gazetede gerekçeli olarak yay?mland??? tarihte sona erer. Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanl??? bu karar?n gere?ini derhal yerine getirip Genel Kurula bilgi sunar.

6. ?ptal istemi

MADDE 85.– (De?i?ik: 23.7.1995 - 4121/10 md.) Yasama dokunulmazl???n?n kald?r?lmas?na veya milletvekilli?inin dü?mesine 84 üncü maddenin birinci, üçüncü veya dördüncü f?kralar?na göre karar verilmi? olmas? hallerinde, Meclis Genel Kurulu karar?n?n al?nd??? tarihten ba?layarak yedi gün içerisinde ilgili milletvekili veya bir di?er milletvekili, karar?n, Anayasaya, kanuna veya ?çtüzü?e ayk?r?l??? iddias?yla iptali için Anayasa Mahkemesine ba?vurabilir. Anayasa Mahkemesi, iptal istemini onbe? gün içerisinde kesin karara ba?lar.

 7. Ödenek ve yolluklar

MADDE 86.– (De?i?ik: 21.11.2001-4720/1 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin ödenek, yolluk ve emeklilik i?lemleri kanunla düzenlenir. Ödene?in ayl?k tutar?, en yüksek Devlet memurunun almakta oldu?u miktar?, yolluk da ödenek miktar?n?n yar?s?n? a?amaz. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ile bunlar?n emeklileri T.C. Emekli Sand??? ile ilgilendirilirler ve üyeli?i sona erenlerin istekleri halinde ilgileri devam eder.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine ödenecek ödenek ve yolluklar, kendilerine T.C. Emekli Sand??? taraf?ndan ba?lanan emekli ayl??? ve benzeri ödemelerin kesilmesini gerektirmez.

Ödenek ve yolluklar?n en çok üç ayl??? önceden ödenebilir.

II. Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri

A. Genel olarak

MADDE 87.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/28 md.; 7.5.2004-5170/6 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, de?i?tirmek ve kald?rmak; Bakanlar Kurulunu ve bakanlar? denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname ç?karma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasar?lar?n? görü?mek ve kabul etmek; para bas?lmas?na ve sava? ilân?na karar vermek; milletleraras? andla?malar?n onaylanmas?n? uygun bulmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n be?te üç ço?unlu?unun karar? ile genel ve özel af ilân?na ve Anayasan?n di?er maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.

B. Kanunlar?n teklif edilmesi ve görü?ülmesi

MADDE 88.– Kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir.

Kanun tasar? ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görü?ülme usul ve esaslar? ?çtüzükle düzenlenir.

C. Kanunlar?n Cumhurba?kan?nca yay?mlanmas?

MADDE 89.– Cumhurba?kan?, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen kanunlar? onbe? gün içinde yay?mlar.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/29 md.) Yay?mlanmas?n? k?smen veya tamamen uygun bulmad??? kanunlar?, bir daha görü?ülmek üzere, bu hususta gösterdi?i gerekçe ile birlikte ayn? süre içinde, Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir. Cumhurba?kan?nca k?smen uygun bulunmama durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi sadece uygun bulunmayan maddeleri görü?ebilir. Bütçe kanunlar? bu hükme tâbi de?ildir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanunu aynen kabul ederse, kanun Cumhurba?kan?nca yay?mlan?r; Meclis, geri gönderilen kanunda yeni bir de?i?iklik yaparsa, Cumhurba?kan? de?i?tirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin hükümler sakl?d?r.

D. Milletleraras? andla?malar? uygun bulma

MADDE 90.– Türkiye Cumhuriyeti ad?na yabanc? devletlerle ve milletleraras? kurulu?larla yap?lacak andla?malar?n onaylanmas?, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onaylamay? bir kanunla uygun bulmas?na ba?l?d?r.

Ekonomik, ticarî veya teknik ili?kileri düzenleyen ve süresi bir y?l? a?mayan andla?malar, Devlet Maliyesi bak?m?ndan bir yüklenme getirmemek, ki?i hallerine ve Türklerin yabanc? memleketlerdeki mülkiyet haklar?na dokunmamak ?art?yla, yay?mlanma ile yürürlü?e konabilir. Bu takdirde bu andla?malar, yay?mlar?ndan ba?layarak iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulur.

Milletleraras? bir andla?maya dayanan uygulama andla?malar? ile kanunun verdi?i yetkiye dayan?larak yap?lan ekonomik, ticarî, teknik veya idarî andla?ma-lar?n Türkiye Büyük Millet Meclisince uygun bulunmas? zorunlu?u yoktur; ancak, bu f?kraya göre yap?lan ekonomik, ticarî veya özel ki?ilerin haklar?n? ilgilendiren andla?malar, yay?mlanmadan yürürlü?e konulamaz.

Türk kanunlar?na de?i?iklik getiren her türlü andla?malar?n yap?lmas?nda birinci f?kra hükmü uygulan?r.

Usulüne göre yürürlü?e konulmu? milletleraras? andla?malar kanun hükmündedir. Bunlar hakk?nda Anayasaya ayk?r?l?k iddias? ile Anayasa Mahkemesine ba?vurulamaz. (Ek: 7.5.2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlü?e konulmu? temel hak ve özgürlüklere ili?kin milletleraras? andla?malarla kanunlar?n ayn? konuda farkl? hükümler içermesi nedeniyle ç?kabilecek uyu?mazl?klarda milletleraras? andla?ma hükümleri esas al?n?r.

E. Kanun hükmünde kararname ç?karma yetkisi verme

MADDE 91.– Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ç?karma yetkisi verebilir. Ancak s?k?yönetim ve ola?anüstü haller sakl? kalmak üzere, Anayasan?n ikinci k?sm?n?n birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, ki?i haklar? ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez.

Yetki kanunu, ç?kar?lacak kanun hükmünde kararnamenin, amac?n?, kapsam?n?, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname ç?kar?l?p ç?kar?lamayaca??n? gösterir.

Bakanlar Kurulunun istifas?, dü?ürülmesi veya yasama döneminin bitmesi, belli süre için verilmi? olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.

Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisi taraf?ndan süre bitiminden önce onaylanmas? s?ras?nda, yetkinin son buldu?u veya süre bitimine kadar devam etti?i de belirtilir.

S?k?yönetim ve ola?anüstü hallerde, Cumhurba?kan?n?n Ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname ç?karmas?na ili?kin hükümler sakl?d?r.

Kanun hükmünde kararnameler, Resmî Gazetede yay?mland?klar? gün yürürlü?e girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir.

Kararnameler, Resmî Gazetede yay?mland?klar? gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.

Yetki kanunlar? ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlar? ve Genel Kurulunda öncelikle ve ivedikle görü?ülür.

Yay?mland?klar? gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan kararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen kararnameler bu karar?n Resmî Gazetede yay?mland??? tarihte, yürürlükten kalkar. De?i?tirilerek kabul edilen kararnamelerin de?i?tirilmi? hükümleri, bu de?i?ikliklerin Resmî Gazetede yay?mland??? gün yürürlü?e girer.

F. Sava? hali ilân? ve silahl? kuvvet kullan?lmas?na izin verme

MADDE 92.– Milletleraras? hukukun me?rû sayd??? hallerde sava? hali ilân?na ve Türkiye’nin taraf oldu?u milletleraras? andla?malar?n veya milletleraras? nezaket kurallar?n?n gerektirdi?i haller d???nda, Türk Silahl? Kuvvetlerinin yabanc? ülkelere gönderilmesine veya yabanc? silahl? kuvvetlerin Türkiye’de bulunmas?na izin verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinindir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir silahl? sald?r?ya u?ramas? ve bu sebeple silahl? kuvvet kullan?lmas?na derhal karar verilmesinin kaç?n?lmaz olmas? halinde Cumhurba?kan? da, Türk Silahl? Kuvvetlerinin kullan?lmas?na karar verebilir.

III. Türkiye Büyük Millet Meclisinin faaliyetleri ile ilgili hükümler

A. Toplanma ve tatil

MADDE 93.– (De?i?ik birinci f?kra: 23.7.1995 - 4121/11 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi, her y?l Ekim ay?n?n ilk günü kendili?inden toplan?r.

Meclis, bir yasama y?l?nda en çok üç ay tatil yapabilir; ara verme veya tatil s?ras?nda, do?rudan do?ruya veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine, Cumhurba?kan?nca toplant?ya ça?r?l?r.

Meclis Ba?kan? da do?rudan do?ruya veya üyelerin be?te birinin yaz?l? istemi üzerine, Meclisi toplant?ya ça??r?r.

Ara verme veya tatil s?ras?nda toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisinde, öncelikle bu toplant?y? gerektiren konu görü?ülmeden ara verme veya tatile devam edilemez.

B. Ba?kanl?k Divan?

MADDE 94.– Türkiye Büyük Millet Meclisinin Ba?kanl?k Divan?, Meclis üyeleri aras?ndan seçilen Meclis Ba?kan?, Ba?kanvekilleri, Kâtip Üyeler ve ?dare Amirlerinden olu?ur.

Ba?kanl?k Divan?, Meclisteki siyasî parti gruplar?n?n üye say?s? oran?nda Divana kat?lmalar?n? sa?layacak ?ekilde kurulur. Siyasî parti gruplar? Ba?kanl?k için aday gösteremezler.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanl?k Divan? için, bir yasama döneminde iki seçim yap?l?r. ?lk seçilenlerin görev süresi iki, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi üç y?ld?r.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/30 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan adaylar?, meclis üyeleri içinden, Meclisin topland??? günden itibaren be? gün içinde, Ba?kanl?k Divan?na bildirilir. Ba?kan seçimi gizli oyla yap?l?r. ?lk iki oylamada üye tamsay?s?n?n üçte iki ve üçüncü oylamada üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u aran?r. Üçüncü oylamada salt ço?unluk sa?lanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yap?l?r; dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, Ba?kan seçilmi? olur. Ba?kan seçimi, aday gösterme süresinin bitiminden itibaren, be? gün içinde tamamlan?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanvekillerinin, Kâtip Üyelerinin ve ?dare Amirlerinin adedi, seçim nisab?, oylama say?s? ve usulleri, Meclis ?çtüzü?ünde belirlenir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan?, Ba?kanvekilleri, üyesi bulunduklar? siyasî partinin veya parti grubunun Meclis içinde veya d???ndaki faaliyetlerine; görevlerinin gere?i olan haller d???nda, Meclis tart??malar?na kat?lamazlar; Ba?kan ve oturumu yöneten Ba?kanvekili oy kullanamazlar.

C. ?çtüzük, siyasî parti gruplar? ve kolluk i?leri

MADDE 95.– Türkiye Büyük Millet Meclisi, çal??malar?n?, kendi yapt??? ?çtüzük hükümlerine göre yürütür.

?çtüzük hükümleri, siyasî parti gruplar?n?n, Meclisin bütün faaliyetlerine üye say?s? oran?nda kat?lmalar?n? sa?layacak yolda düzenlenir. Siyasî parti gruplar?, en az yirmi üyeden meydana gelir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütün bina, tesis, eklenti ve arazisinde kolluk ve yönetim hizmetleri Meclis Ba?kanl??? eliyle düzenlenir ve yürütülür. Emniyet ve di?er kolluk hizmetleri için yeteri kadar kuvvet ilgili makamlarca Meclis Ba?kanl???na tahsis edilir.

D. Toplant? ve karar yeter say?s?

 Madde 96 – (De?i?ik birinci f?kra: 31/5/2007-5678/3 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapaca?? seçimler dahil bütün i?lerinde üye tamsay?s?n?n en az üçte biri ile toplan?r. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasada ba?kaca bir hüküm yoksa toplant?ya kat?lanlar?n salt ço?unlu?u ile karar verir; ancak karar yeter say?s? hiçbir ?ekilde üye tamsay?s?n?n dörtte birinin bir fazlas?ndan az olamaz.

Bakanlar Kurulu üyeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kat?lamad?klar? oturumlar?nda, kendileri yerine oy kullanmak üzere bir bakana yetki verebilirler. Ancak bir bakan kendi oyu ile birlikte en çok iki oy kullanabilir.

E. Görü?melerin aç?kl??? ve yay?mlanmas?

MADDE 97.– Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulundaki görü?meler aç?kt?r ve tutanak dergisinde tam olarak yay?mlan?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzük hükümlerine göre kapal? oturumlar yapabilir, bu oturumlardaki görü?melerin yay?m? Türkiye Büyük Millet Meclisi karar?na ba?l?d?r.

Meclisteki aç?k görü?melerin, o oturumdaki Ba?kanl?k Divan?n?n teklifi üzerine Meclisce ba?kaca bir karar al?nmad?kça, her türlü vas?ta ile yay?m? serbesttir.

IV. Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yollar?

A. Genel olarak

MADDE 98.– Türkiye Büyük Millet Meclisi soru, Meclis ara?t?rmas?, genel görü?me, gensoru ve Meclis soru?turmas? yollar?yla denetleme yetkisini kullan?r.

Soru, Bakanlar Kurulu ad?na, sözlü veya yaz?l? olarak cevapland?r?lmak üzere Ba?bakan veya bakanlardan bilgi istemekten ibarettir.

Meclis ara?t?rmas?, belli bir konuda bilgi edinilmek için yap?lan incelemeden ibarettir.

Genel görü?me, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görü?ülmesidir.

Soru, Meclis ara?t?rmas? ve genel görü?me ile ilgili önergelerin verilme ?ekli, içeri?i ve kapsam? ile cevapland?r?lma, görü?me ve ara?t?rma yöntemleri Meclis ?çtüzü?ü ile düzenlenir.

B. Gensoru

MADDE 99.– Gensoru önergesi, bir siyasî parti grubu ad?na veya en az yirmi milletvekilinin imzas?yla verilir.

Gensoru önergesi, verili?inden sonraki üç gün içinde bast?r?larak üyelere da??t?l?r; da??t?lmas?ndan itibaren on gün içinde gündeme al?n?p al?nmayaca?? görü?ülür. Bu görü?mede, ancak önerge sahiplerinden biri, siyasî parti gruplar? ad?na birer milletvekili, Bakanlar Kurulu ad?na Ba?bakan veya bir bakan konu?abilir.

Gündeme alma karar?yla birlikte, gensorunun görü?ülme günü de belli edilir; ancak, gensorunun görü?ülmesi, gündeme alma karar?n?n verildi?i tarihten ba?layarak iki gün geçmedikçe yap?lamaz ve yedi günden sonraya b?rak?lamaz.

Gensoru görü?meleri s?ras?nda üyelerin veya gruplar?n verecekleri gerekçeli güvensizlik önergeleri veya Bakanlar Kurulunun güven iste?i, bir tam gün geçtikten sonra oylan?r.

Bakanlar Kurulunun veya bir bakan?n dü?ürülebilmesi, üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?uyla olur; oylamada yaln?z güvensizlik oylar? say?l?r.

Meclis çal??malar?n?n dengeli olarak yürütülmesi amac?na ve yukar?daki ilkelere uygun olmak kayd?yla gensoru ile ilgili di?er hususlar ?çtüzükte belirlenir.

C. Meclis soru?turmas?

MADDE 100.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/31 md.) Ba?bakan veya bakanlar hakk?nda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n en az onda birinin verece?i önerge ile, soru?turma aç?lmas? istenebilir. Meclis, bu istemi en geç bir ay içinde görü?ür ve gizli oyla karara ba?lar.

Soru?turma aç?lmas?na karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasî partilerin, güçleri oran?nda komisyona verebilecekleri üye say?s?n?n üç kat? olarak gösterecekleri adaylar aras?ndan her parti için ayr? ayr? ad çekme suretiyle kurulacak onbe? ki?ilik bir komisyon taraf?ndan soru?turma yap?l?r. Komisyon, soru?turma sonucunu belirten raporunu iki ay içinde Meclise sunar. Soru?turman?n bu sürede bitirilememesi halinde, komisyona iki ayl?k yeni ve kesin bir süre verilir. (Ek cümle: 3.10.2001-4709/31 md.) Bu süre içinde raporun Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kanl???na teslimi zorunludur.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/31 md.) Rapor Ba?kanl??a verildi?i tarihten itibaren on gün içinde da??t?l?r, da??t?m?ndan itibaren on gün içinde görü?ülür ve gerek görüldü?ü takdirde ilgilinin Yüce Divana sevkine karar verilir. Yüce Divana sevk karar? ancak üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?unun gizli oyuyla al?n?r.

Meclisteki siyasî parti gruplar?nda, Meclis soru?turmas? ile ilgili görü?me yap?lamaz ve karar al?namaz.

 

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #7 : 05 Temmuz 2009, 17:52:36 »


 ?K?NC? BÖLÜM

Yürütme

I. Cumhurba?kan?

A. Nitelikleri ve tarafs?zl???

A. Nitelikleri ve tarafs?zl???

MADDE 101.- (De?i?ik: 31/5/2007-5678/4 md.) Cumhurba?kan?, k?rk ya??n? doldurmu? ve yüksek ö?renim yapm?? Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterli?ine sahip Türk vatanda?lar? aras?ndan, halk taraf?ndan seçilir.

Cumhurba?kan?n?n görev süresi be? y?ld?r. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurba?kan? seçilebilir.

Cumhurba?kanl???na Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis d???ndan aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yaz?l? teklifi ile mümkündür. Ayr?ca, en son yap?lan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplam? birlikte hesapland???nda yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir.

Cumhurba?kan? seçilenin, varsa partisi ile ili?i?i kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeli?i sona erer.

 

B. Seçimi

MADDE 102.- (De?i?ik: 31/5/2007-5678/5 md.) Cumhurba?kan? seçimi, Cumhurba?kan?n?n görev süresinin dolmas?ndan önceki altm?? gün içinde; makam?n herhangi bir sebeple bo?almas? halinde ise bo?almay? takip eden altm?? gün içinde tamamlan?r.

Genel oyla yap?lacak seçimde, geçerli oylar?n salt ço?unlu?unu alan aday Cumhurba?kan? seçilmi? olur. ?lk oylamada bu ço?unluk sa?lanamazsa, bu oylamay? izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yap?l?r. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy alm?? bulunan iki aday kat?l?r ve geçerli oylar?n ço?unlu?unu alan aday Cumhurba?kan? seçilmi? olur.

?kinci oylamaya kat?lmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterli?ini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, bo?alan adayl???n birinci oylamadaki s?raya göre ikame edilmesi suretiyle yap?l?r. ?kinci oylamaya tek aday?n kalmas? halinde, bu oylama referandum ?eklinde yap?l?r. Aday, geçerli oylar?n ço?unlu?unu ald??? takdirde Cumhurba?kan? seçilmi? olur.

Cumhurba?kan? göreve ba?lay?ncaya kadar görev süresi dolan Cumhurba?kan?n?n görevi devam eder.

Cumhurba?kanl??? seçimine ili?kin usûl ve esaslar kanunla düzenlenir.
 

C. Andiçmesi

MADDE 103.– Cumhurba?kan?, görevine ba?larken Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde a?a??daki ?ekilde andiçer :

“Cumhurba?kan? s?fat?yla, Devletin varl??? ve ba??ms?zl???n?, vatan?n ve milletin bölünmez bütünlü?ünü, milletin kay?ts?z ve ?arts?z egemenli?ini koruyaca??ma, Anayasaya, hukukun üstünlü?üne, demokrasiye, Atatürk ilke ve ink?lâplar?na ve lâik Cumhuriyet ilkesine ba?l? kalaca??ma, milletin huzur ve refah?, millî dayan??ma ve adalet anlay??? içinde herkesin insan haklar?ndan ve temel hürriyetlerinden yararlanmas? ülküsünden ayr?lmayaca??ma, Türkiye Cumhuriyetinin ?an ve ?erefini korumak, yüceltmek ve üzerime ald???m görevi tarafs?zl?kla yerine getirmek için bütün gücümle çal??aca??ma Büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda, namusum ve ?erefim üzerine andiçerim.”

D. Görev ve yetkileri

MADDE 104.– Cumhurba?kan? Devletin ba??d?r. Bu s?fatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birli?ini temsil eder; Anayasan?n uygulanmas?n?, Dev-let organlar?n?n düzenli ve uyumlu çal??mas?n? gözetir.

Bu amaçlarla Anayasan?n ilgili maddelerinde gösterilen ?artlara uyarak yapaca?? görev ve kullanaca?? yetkiler ?unlard?r :

a) Yasama ile ilgili olanlar :

Gerekli gördü?ü takdirde, yasama y?l?n?n ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde aç?l?? konu?mas?n? yapmak,

Türkiye Büyük Millet Meclisini gerekti?inde toplant?ya ça??rmak,

Kanunlar? yay?mlamak,

Kanunlar? tekrar görü?ülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri göndermek,

Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar? gerekli gördü?ü takdirde halkoyuna sunmak,

Kanunlar?n, kanun hükmündeki kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ünün, tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasaya ?ekil veya esas bak?m?ndan ayk?r? olduklar? gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinde iptal davas? açmak,

Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar vermek,

b) Yürütme alan?na ili?kin olanlar :

Ba?bakan? atamak ve istifas?n? kabul etmek,

Ba?bakan?n teklifi üzerine bakanlar? atamak ve görevlerine son vermek,

Gerekli gördü?ü hallerde Bakanlar Kuruluna ba?kanl?k etmek veya Bakanlar Kurulunu ba?kanl??? alt?nda toplant?ya ça??rmak,

Yabanc? devletlere Türk Devletinin temsilcilerini göndermek, Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabanc? devlet temsilcilerini kabul etmek,

Milletleraras? andla?malar? onaylamak ve yay?mlamak,

Türkiye Büyük Millet Meclisi ad?na Türk Silahl? Kuvvetlerinin Ba?komutanl???n? temsil etmek,

Türk Silahl? Kuvvetlerinin kullan?lmas?na karar vermek,

Genelkurmay Ba?kan?n? atamak,

Millî Güvenlik Kurulunu toplant?ya ça??rmak,

Millî Güvenlik Kuruluna Ba?kanl?k etmek,

Ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulu karar?yla s?k?yönetim veya ola?anüstü hal ilân etmek ve kanun hükmünde kararname ç?karmak,

Kararnameleri imzalamak,

Sürekli hastal?k, sakatl?k ve kocama sebebi ile belirli ki?ilerin cezalar?n? hafifletmek veya kald?rmak,

Devlet Denetleme Kurulunun üyelerini ve Ba?kan?n? atamak,

Devlet Denetleme Kuruluna inceleme, ara?t?rma ve denetleme yapt?rtmak,

Yüksekö?retim Kurulu üyelerini seçmek,

Üniversite rektörlerini seçmek,

c) Yarg? ile ilgili olanlar :

Anayasa Mahkemesi üyelerini, Dan??tay üyelerinin dörtte birini, Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s? ve Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?vekilini, Askerî Yarg?tay üyelerini, Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi üyelerini, Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek.

Cumhurba?kan?, ayr?ca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile di?er görevleri yerine getirir ve yetkileri kullan?r.

E. Sorumluluk ve sorumsuzluk hali

MADDE 105.– Cumhurba?kan?n?n, Anayasa ve di?er kanunlarda Ba?bakan ve ilgili bakan?n imzalar?na gerek olmaks?z?n tek ba??na yapabilece?i belirtilen i?lemleri d???ndaki bütün kararlar?, Ba?bakan ve ilgili bakanlarca imzalan?r; bu kararlardan Ba?bakan ve ilgili bakan sorumludur.

Cumhurba?kan?n?n resen imzalad??? kararlar ve emirler aleyhine Anayasa Mahkemesi dahil, yarg? mercilerine ba?vurulamaz.

Cumhurba?kan?, vatana ihanetten dolay?, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n en az üçte birinin teklifi üzerine, üye tamsay?s?n?n en az dörtte üçünün verece?i kararla suçland?r?l?r.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #8 : 05 Temmuz 2009, 17:52:59 »
F. Cumhurba?kan?na vekillik etme

MADDE 106.– Cumhurba?kan?n?n hastal?k ve yurt d???na ç?kma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayr?lmas? hallerinde, görevine dönmesine kadar, ölüm, çekilme veya ba?ka bir sebeple Cumhurba?kanl??? makam?n?n bo?almas? halinde de yenisi seçilinceye kadar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan? Cumhurba?kanl???na vekillik eder ve Cumhurba?kan?na ait yetkileri kullan?r.

G. Cumhurba?kan? Genel Sekreterli?i

MADDE 107.– Cumhurba?kanl??? Genel Sekreterli?inin kurulu?u, te?kilat ve çal??ma esaslar?, personel atama i?lemleri Cumhurba?kanl??? kararnamesi ile düzenlenir.

H. Devlet Denetleme Kurulu

MADDE 108.– ?darenin hukuka uygunlu?unun, düzenli ve verimli ?ekilde yürütülmesinin ve geli?tirilmesinin sa?lanmas? amac?yla, Cumhurba?kanl???na ba?l? olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu, Cumhurba?kan?n?n iste?i üzerine, tüm kamu kurum ve kurulu?lar?nda ve sermayesinin yar?s?ndan fazlas?na bu kurum ve kurulu?lar?n kat?ld??? her türlü kurulu?ta, kamu kurumu niteli?inde olan meslek kurulu?lar?nda, her düzeydeki i?çi ve i?veren meslek kurulu?lar?nda, kamuya yararl? derneklerle vak?flarda, her türlü inceleme, ara?t?rma ve denetlemeleri yapar.

Silahl? Kuvvetler ve yarg? organlar?, Devlet Denetleme Kurulunun görev alan? d???ndad?r.

Devlet Denetleme Kurulunun üyeleri ve üyeleri içinden Ba?kan?, kanunda belirlenen nitelikteki ki?iler aras?ndan, Cumhurba?kan?nca atan?r.

Devlet Denetleme Kurulunun i?leyi?i, üyelerinin görev süresi ve di?er özlük i?leri, kanunla düzenlenir.

II. Bakanlar Kurulu

A. Kurulu?

MADDE 109.– Bakanlar Kurulu, Ba?bakan ve bakanlardan kurulur.

Ba?bakan, Cumhurba?kan?nca, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri aras?ndan atan?r.

Bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya milletvekili seçilme yeterli?ine sahip olanlar aras?ndan Ba?bakanca seçilir ve Cumhurba?kan?nca atan?r; gerekti?inde Ba?bakan?n önerisi üzerine Cumhurba?kan?nca görevlerine son verilir.

B. Göreve ba?lama ve güvenoyu

MADDE 110.– Bakanlar Kurulunun listesi tam olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde ise toplant?ya ça?r?l?r.

Bakanlar Kurulunun program?, kurulu?undan en geç bir hafta içinde Ba?bakan veya bir bakan taraf?ndan Türkiye Büyük Millet Meclisinde okunur ve güvenoyuna ba?vurulur. Güvenoyu için görü?meler, program?n okunmas?ndan iki tam gün geçtikten sonra ba?lar ve görü?melerin bitiminden bir tam gün geçtikten sonra oylama yap?l?r.

 C. Görev s?ras?nda güvenoyu

MADDE 111.– Ba?bakan, gerekli görürse, Bakanlar Kurulunda görü?tükten sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisinden güven isteyebilir.

Güven istemi, Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirilmesinden bir tam gün geçmedikçe görü?ülemez ve görü?melerin bitiminden bir tam gün geçmedikçe oya konulamaz.

Güven istemi, ancak üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?uyla reddedilebilir.

D. Görev ve siyasî sorumluluk

MADDE 112.– Ba?bakan, Bakanlar Kurulunun ba?kan? olarak, bakanl?klar aras?nda i?birli?ini sa?lar ve hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir. Bakanlar Kurulu, bu siyasetin yürütülmesinden birlikte sorumludur.

Her bakan, Ba?bakana kar?? sorumlu olup ayr?ca kendi yetkisi içindeki i?lerden ve emri alt?ndakilerin eylem ve i?lemlerinden de sorumludur.

Ba?bakan, bakanlar?n görevlerinin Anayasa ve kanunlara uygun olarak yerine getirilmesini gözetmek ve düzeltici önlemleri almakla yükümlüdür.

Bakanlar Kurulu üyelerinden milletvekili olmayanlar; 81 inci maddede yaz?l? ?ekilde Millet Meclisi önünde andiçerler ve bakan s?fat?n? ta??d?klar? sürece milletvekillerinin tabi olduklar? kay?t ve ?artlara uyarlar ve yasama dokunulmazl???na sahip bulunurlar. Bunlar Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri gibi ödenek ve yolluk al?rlar.

 

E. Bakanl?klar?n kurulmas? ve bakanlar

MADDE 113.– Bakanl?klar?n kurulmas?, kald?r?lmas?, görevleri, yetkileri ve te?kilat? kanunla düzenlenir.

Aç?k olan bakanl?klarla izinli veya özürlü olan bir bakana, di?er bir bakan geçici olarak vekillik eder. Ancak, bir bakan birden fazlas?na vekillik edemez.

Türkiye Büyük Millet Meclisi karar? ile Yüce Divana verilen bir bakan bakanl?ktan dü?er. Ba?bakan?n Yüce Divana sevki halinde hükümet istifa etmi? say?l?r.

Herhangi bir sebeple bo?alan bakanl??a en geç onbe? gün içinde atama yap?l?r.

F. Seçimlerde Geçici Bakanlar Kurulu

MADDE 114.– Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerinden önce, Adalet, ?çi?leri ve Ula?t?rma bakanlar? çekilir. Seçimin ba?lang?ç tarihinden üç gün önce; seçim dönemi bitmeden seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde ise, bu karardan ba?layarak be? gün içinde, bu bakanl?klara Türkiye Büyük Millet Meclisi içinden veya d??ar?dan ba??ms?zlar Ba?bakanca atan?r.

116 nc? madde gere?ince seçimlerin yenilenmesine karar verildi?inde Bakanlar Kurulu çekilir ve Cumhurba?kan? geçici Bakanlar Kurulunu kurmak üzere bir Ba?bakan atar.

Geçici Bakanlar Kuruluna, Adalet, ?çi?leri ve Ula?t?rma bakanlar? Türkiye Büyük Millet Meclisindeki veya Meclis d???ndaki ba??ms?zlardan olmak üzere, siyasî parti gruplar?ndan, oranlar?na göre üye al?n?r.

Siyasî parti gruplar?ndan al?nacak üye say?s?n? Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan? tespit ederek Ba?bakana bildirir. Teklif edilen bakanl??? kabul etmeyen veya sonradan çekilen partililer yerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi içinden veya d??ar?dan ba??ms?zlar atan?r.

Geçici Bakanlar Kurulu, yenilenme karar?n?n Resmî Gazetede ilân?ndan itibaren be? gün içinde kurulur.

Geçici Bakanlar Kurulu için güvenoyuna ba?vurulmaz.

Geçici Bakanlar Kurulu seçim süresince ve yeni Meclis toplan?ncaya kadar vazife görür.

G. Tüzükler

MADDE 115.– Bakanlar Kurulu, kanunun uygulanmas?n? göstermek veya emretti?i i?leri belirtmek üzere, kanunlara ayk?r? olmamak ve Dan??tay?n incelemesinden geçirilmek ?art?yla tüzükler ç?karabilir.

Tüzükler, Cumhurba?kan?nca imzalan?r ve kanunlar gibi yay?mlan?r.

H. Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin Cumhurba?kan?nca yenilenmesi

MADDE 116.– Bakanlar Kurulunun, 110 uncu maddede belirtilen güvenoyunu alamamas? ve 99 uncu veya 111 inci maddeler uyar?nca güvensizlik oyuyla dü?ürülmesi hallerinde; k?rkbe? gün içinde yeni Bakanlar Kurulu kurulamad??? veya kuruldu?u halde güvenoyu alamad??? takdirde Cumhurba?kan?, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan?na dan??arak, seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Ba?bakan?n güvensizlik oyu ile dü?ürülmeden istifa etmesi üzerine k?rkbe? gün içinde veya yeni seçilen Türkiye Büyük Millet Meclisinde Ba?kanl?k Divan? seçiminden sonra yine k?rkbe? gün içinde Bakanlar Kurulunun kurulamamas? hallerinde de Cumhurba?kan? Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan?na dan??arak seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Yenilenme karar? Resmî Gazetede yay?mlan?r ve seçime gidilir.

?. Millî Savunma

1. Ba?komutanl?k ve Genelkurmay Ba?kanl???

MADDE 117.– Ba?komutanl?k, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevî varl???ndan ayr?lamaz ve Cumhurba?kan? taraf?ndan temsil olunur.

Millî güvenli?in sa?lanmas?ndan ve Silahl? Kuvvetlerin yurt savunmas?na haz?rlanmas?ndan, Türkiye Büyük Millet Meclisine kar??, Bakanlar Kurulu sorumludur.

Genelkurmay Ba?kan?; Silahl? Kuvvetlerin komutan? olup, sava?ta Ba?komutanl?k görevlerini Cumhurba?kanl??? nam?na yerine getirir.

Genelkurmay Ba?kan?, Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine, Cumhurba?kan?nca atan?r; görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Genelkurmay Ba?kan?, bu görev ve yetkilerinden dolay? Ba?bakana kar?? sorumludur.

Millî Savunma Bakanl???n?n, Genelkurmay Ba?kanl??? ve Kuvvet Komutanl?klar? ile görev ili?kileri ve yetki alan? kanunla düzenlenir.

2. Millî Güvenlik Kurulu

MADDE 118.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/32 md.) Millî Güvenlik Kurulu; Cumhurba?kan?n?n ba?kanl???nda, Ba?bakan, Genelkurmay Ba?kan?, Ba?bakan yard?mc?lar?, Adalet, Millî Savunma, ?çi?leri, D??i?leri Bakanlar?, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlar? ve Jandarma Genel Komutan?ndan kurulur.

Gündemin özelli?ine göre Kurul toplant?lar?na ilgili bakan ve ki?iler ça?r?l?p görü?leri al?nabilir.

(De?i?ik: 3.10.2001-4709/32 md.) Millî Güvenlik Kurulu; Devletin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmas? ile ilgili al?nan tavsiye kararlar? ve gerekli koordinasyonunun sa?lanmas? konusundaki görü?lerini Bakanlar Kuruluna bildirir. Kurulun, Devletin varl??? ve ba??ms?zl???, ülkenin bütünlü?ü ve bölünmezli?i, toplumun huzur ve güvenli?inin korunmas? hususunda al?nmas?n? zorunlu gördü?ü tedbirlere ait kararlar Bakanlar Kurulunca de?erlendirilir.

Millî Güvenlik Kurulunun gündemi; Ba?bakan ve Genelkurmay Ba?kan?n?n önerileri dikkate al?narak Cumhurba?kan?nca düzenlenir.

Cumhurba?kan? kat?lamad??? zamanlar Millî Güvenlik Kurulu Ba?bakan?n ba?kanl???nda toplan?r.

Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterli?inin te?kilat? ve görevleri kanunla düzenlenir.

III. Ola?anüstü yönetim usulleri

A. Ola?anüstü haller

1. Tabiî afet ve a??r ekonomik bunal?m sebebiyle ola?anüstü hal ilân?

MADDE 119.– Tabiî afet, tehlikeli salg?n hastal?klar veya a??r ekonomik bunal?m hallerinde, Cumhurba?kan? ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulu, yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde süresi alt? ay? geçmemek üzere ola?anüstü hal ilân edebilir.

2. ?iddet olaylar?n?n yayg?nla?mas? ve kamu düzeninin ciddî ?ekilde bozulmas? sebepleriyle ola?anüstü hal ilân?

MADDE 120.– Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kald?rmaya yönelik yayg?n ?iddet hareketlerine ait ciddî belirtilerin ortaya ç?kmas? veya ?iddet olaylar? sebebiyle kamu düzeninin ciddî ?ekilde bozulmas? hallerinde, Cumhurba?kan? ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulu, Millî Güvenlik Kurulunun da görü?ünü ald?ktan sonra yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde, süresi alt? ay? geçmemek üzere ola?anüstü hal ilân edebilir.

3. Ola?anüstü hallerle ilgili düzenleme

MADDE 121.– Anayasan?n 119 ve 120 nci maddeleri uyar?nca ola?anüstü hal ilân?na karar verilmesi durumunda, bu karar Resmî Gazetede yay?mlan?r ve hemen Türkiye Büyük Millet Meclisinin onay?na sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde ise derhal toplant?ya ça??r?l?r. Meclis, ola?anüstü hal süresini de?i?tirebilir, Bakanlar Kurulunun istemi üzerine, her defas?nda dört ay? geçmemek üzere, süreyi uzatabilir veya ola?anüstü hali kald?rabilir.

119 uncu madde uyar?nca ilân edilen ola?anüstü hallerde vatanda?lar için getirilecek para, mal ve çal??ma yükümlülükleri ile ola?anüstü hallerin her türü için ayr? ayr? geçerli olmak üzere, Anayasan?n 15 inci maddesindeki ilkeler do?rultusunda temel hak ve hürriyetlerin nas?l s?n?rlanaca?? veya nas?l durdurulaca??, halin gerektirdi?i tedbirlerin nas?l ve ne suretle al?naca??, kamu hizmeti görevlilerine ne gibi yetkiler verilece?i, görevlilerin durumlar?nda ne gibi de?i?iklikler yap?laca?? ve ola?anüstü yönetim usulleri, Ola?anüstü Hal Kanununda düzenlenir.

Ola?anüstü hal süresince, Cumhurba?kan?n?n ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulu, ola?anüstü halin gerekli k?ld??? konularda, kanun hükmünde kararnameler ç?karabilir. Bu kararnameler, Resmî Gazetede yay?mlan?r ve ayn? gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onay?na sunulur; bunlar?n Meclisce onaylanmas?na ili?kin süre ve usul, ?çtüzükte belirlenir.

B. S?k?yönetim, seferberlik ve sava? hali

MADDE 122.– Anayasan?n tan?d??? hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kald?rmaya yönelen ve ola?anüstü hal ilân?n? gerektiren hallerden daha vahim ?iddet hareketlerinin yayg?nla?mas? veya sava? hali, sava?? gerektirecek bir durumun ba?göstermesi, ayaklanma olmas? veya vatan veya Cumhuriyete kar?? kuvvetli ve eylemli bir kalk??man?n veya ülkenin ve milletin bölünmezli?ini içten veya d??tan tehlikeye dü?üren ?iddet hareketlerinin yayg?nla?mas? sebepleriyle, Cumhurba?kan? ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulu, Millî Güvenlik Kurulunun da görü?ünü ald?ktan sonra, süresi alt? ay? a?mamak üzere yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde s?k?yönetim ilân edebilir. Bu karar, derhal Resmî Gazetede yay?mlan?r ve ayn? gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onay?na sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi toplant? halinde de?ilse hemen toplant?ya ça??r?l?r. Türkiye Büyük Millet Meclisi gerekli gördü?ü takdirde s?k?yönetim süresini k?saltabilir, uzatabilir veya s?k?yönetimi kald?rabilir.

S?k?yönetim süresinde, Cumhurba?kan?n?n ba?kanl???nda toplanan Bakanlar Kurulu s?k?yönetim halinin gerekli k?ld??? konularda kanun hükmünde kararname ç?karabilir.

Bu kararnameler Resmî Gazetede yay?mlan?r ve ayn? gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onay?na sunulur. Bunlar?n Meclisce onaylanmas?na ili?kin süre ve usul ?çtüzükte belirlenir.

S?k?yönetimin her defas?nda dört ay? a?mamak üzere uzat?lmas?, Türkiye Büyük Millet Meclisinin karar?na ba?l?d?r. Sava? hallerinde bu dört ayl?k süre aranmaz.

S?k?yönetim, seferberlik ve sava? hallerinde hangi hükümlerin uygulanaca?? ve i?lemlerin nas?l yürütülece?i, idare ile olan ili?kileri, hürriyetlerin nas?l k?s?tlanaca?? veya durdurulaca?? ve sava? veya sava?? gerektirecek bir durumun ba?göstermesi halinde vatanda?lar için getirilecek yükümlülükler kanunla düzenlenir.

S?k?yönetim komutanlar? Genelkurmay Ba?kanl???na ba?l? olarak görev yaparlar.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #9 : 05 Temmuz 2009, 17:53:22 »
IV. ?dare

A. ?darenin esaslar?

1. ?darenin bütünlü?ü ve kamu tüzelki?ili?i

MADDE 123.– ?dare, kurulu? ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.

?darenin kurulu? ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslar?na dayan?r.

Kamu tüzelki?ili?i, ancak kanunla veya kanunun aç?kça verdi?i yetkiye dayan?larak kurulur.

2. Yönetmelikler

MADDE 124.– Ba?bakanl?k, bakanl?klar ve kamu tüzelki?ileri, kendi görev alanlar?n? ilgilendiren kanunlar?n ve tüzüklerin uygulanmas?n? sa?lamak üzere ve bunlara ayk?r? olmamak ?art?yla, yönetmelikler ç?karabilirler.

Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yay?mlanaca?? kanunda belirtilir.

B. Yarg? yolu

MADDE 125.– ?darenin her türlü eylem ve i?lemlerine kar?? yarg? yolu aç?kt?r. (Ek hüküm: 13.8.1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz ?artla?ma ve sözle?melerinde bunlardan do?an uyu?mazl?klar?n millî veya milletleraras? tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Milletleraras? tahkime ancak yabanc?l?k unsuru ta??yan uyu?mazl?klar için gidilebilir.

Cumhurba?kan?n?n tek ba??na yapaca?? i?lemler ile Yüksek Askerî ?ûran?n kararlar? yarg? denetimi d???ndad?r.

?darî i?lemlere kar?? aç?lacak davalarda süre, yaz?l? bildirim tarihinden ba?lar.

Yarg? yetkisi, idarî eylem ve i?lemlerin hukuka uygunlu?unun denetimi ile s?n?rl?d?r. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen ?ekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini k?s?tlayacak, idarî eylem ve i?lem niteli?inde veya takdir yetkisini kald?racak biçimde yarg? karar? verilemez.

?darî i?lemin uygulanmas? halinde telafisi güç veya imkâns?z zararlar?n do?mas? ve idarî i?lemin aç?kça hukuka ayk?r? olmas? ?artlar?n?n birlikte gerçekle?mesi durumunda gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmas?na karar verilebilir.

Kanun, ola?anüstü hallerde, s?k?yönetim, seferberlik ve sava? halinde ayr?ca millî güvenlik, kamu düzeni, genel sa?l?k nedenleri ile yürütmenin durdurulmas? karar? verilmesini s?n?rlayabilir.

?dare, kendi eylem ve i?lemlerinden do?an zarar? ödemekle yükümlüdür.

C. ?darenin kurulu?u

1. Merkezî idare

MADDE 126.– Türkiye, merkezî idare kurulu?u bak?m?ndan, co?rafya durumuna, ekonomik ?artlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de di?er kademeli bölümlere ayr?l?r.

?llerin idaresi yetki geni?li?i esas?na dayan?r.

Kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sa?lamak amac?yla, birden çok ili içine alan merkezî idare te?kilat? kurulabilir. Bu te?kilat?n görev ve yetkileri kanunla düzenlenir.

2. Mahallî idareler

MADDE 127.– Mahallî idareler; il, belediye veya köy halk?n?n mahallî mü?terek ihtiyaçlar?n? kar??lamak üzere kurulu? esaslar? kanunla belirtilen ve karar organlar?, gene kanunda gösterilen, seçmenler taraf?ndan seçilerek olu?turulan kamu tüzelki?ileridir.

Mahallî idarelerin kurulu? ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/12 md.) Mahallî idarelerin seçimleri, 67 nci maddedeki esaslara göre be? y?lda bir yap?l?r. Ancak, milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir y?l içinde yap?lmas? gereken mahallî idareler organlar?na veya bu organlar?n üyelerine ili?kin genel veya ara seçimler milletvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yap?l?r. Kanun, büyük yerle?im merkezleri için özel yönetim biçimleri getirebilir.

Mahallî idarelerin seçilmi? organlar?n?n, organl?k s?fat?n? kazanmalar?na ili?kin itirazlar?n çözümü ve kaybetmeleri, konusundaki denetim yarg? yolu ile olur. Ancak, görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakk?nda soru?turma veya kovu?turma aç?lan mahallî idare organlar? veya bu organlar?n üyelerini, ?çi?leri Bakan?, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzakla?t?rabilir.

Merkezî idare, mahallî idareler üzerinde, mahallî hizmetlerin idarenin bütünlü?ü ilkesine uygun ?ekilde yürütülmesi, kamu görevlerinde birli?in sa?lanmas?, toplum yarar?n?n korunmas? ve mahallî ihtiyaçlar?n gere?i gibi kar??lanmas? amac?yla, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idarî vesayet yetkisine sahiptir.

Mahallî idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amac? ile, kendi aralar?nda Bakanlar Kurulunun izni ile birlik kurmalar?, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk i?leri ve merkezî idare ile kar??l?kl? ba? ve ilgileri kanunla düzenlenir. Bu idarelere, görevleri ile orant?l? gelir kaynaklar? sa?lan?r.

D. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler

1. Genel ilkeler

MADDE 128.– Devletin, kamu iktisadî te?ebbüsleri ve di?er kamu tüzelki?ilerinin genel idare esaslar?na göre yürütmekle yükümlü olduklar? kamu hizmetlerinin gerektirdi?i aslî ve sürekli görevler, memurlar ve di?er kamu görevlileri eliyle görülür.

Memurlar?n ve di?er kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmalar?, görev ve yetkileri, haklar? ve yükümlülükleri, ayl?k ve ödenekleri ve di?er özlük i?leri kanunla düzenlenir.

Üst kademe yöneticilerinin yeti?tirilme usul ve esaslar?, kanunla özel olarak düzenlenir.

2. Görev ve sorumluluklar?, disiplin kovu?turulmas?nda güvence

MADDE 129.– Memurlar ve di?er kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sad?k kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.

Memurlar ve di?er kamu görevlileri ile kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?lar? ve bunlar?n üst kurulu?lar? mensuplar?na savunma hakk? tan?nmad?kça disiplin cezas? verilemez.

Uyarma ve k?nama cezalar?yla ilgili olanlar hariç, disiplin kararlar? yarg? denetimi d???nda b?rak?lamaz.

Silahl? Kuvvetler mensuplar? ile hâkimler ve savc?lar hakk?ndaki hükümler sakl?d?r.

Memurlar ve di?er kamu görevlilerinin yetkilerini kullan?rken i?ledikleri kusurlardan do?an tazminat davalar?, kendilerine rücu edilmek kayd?yla ve kanunun gösterdi?i ?ekil ve ?artlara uygun olarak, ancak idare aleyhine aç?labilir.

Memurlar ve di?er kamu görevlileri hakk?nda i?ledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovu?turmas? aç?lmas?, kanunla belirlenen istisnalar d???nda, kanunun gösterdi?i idarî merciin iznine ba?l?d?r.

E. Yüksekö?retim kurumlar? ve üst kurulu?lar?

1. Yüksekö?retim kurumlar?

MADDE 130.– Ça?da? e?itim-ö?retim esaslar?na dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlar?na uygun insan gücü yeti?tirmek amac? ile; ortaö?retime dayal? çe?itli düzeylerde e?itim-ö?retim, bilimsel ara?t?rma, yay?n ve dan??manl?k yapmak, ülkeye ve insanl??a hizmet etmek üzere çe?itli birimlerden olu?an kamu tüzelki?ili?ine ve bilimsel özerkli?e sahip üniversiteler Devlet taraf?ndan kanunla kurulur.

Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amac?na yönelik olmamak ?art? ile vak?flar taraf?ndan, Devletin gözetim ve denetimine tâbi yüksekö?retim kurumlar? kurulabilir.

Kanun, üniversitelerin ülke sath?na dengeli bir biçimde yay?lmas?n? gözetir.

Üniversiteler ile ö?retim üyeleri ve yard?mc?lar? serbetçe her türlü bilimsel ara?t?rma ve yay?nda bulunabilirler. Ancak, bu yetki, Devletin varl??? ve ba??ms?zl??? ve milletin ve ülkenin bütünlü?ü ve bölünmezli?i aleyhinde faaliyette bulunma serbestli?i vermez.

Üniversiteler ve bunlara ba?l? birimler, Devletin gözetimi ve denetimi alt?nda olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sa?lan?r.

Kanunun belirledi?i usul ve esaslara göre; rektörler Cumhurba?kan?nca, dekanlar ise Yüksekö?retim Kurulunca seçilir ve atan?r.

Üniversite yönetim ve denetim organlar? ile ö?retim elemanlar?; Yüksekö?retim Kurulunun veya üniversitelerin yetkili organlar?n?n d???nda kalan makamlarca her ne suretle olursa olsun görevlerinden uzakla?t?r?lamazlar.

(De?i?ik: 29.10.2005-5428/1 md.) Üniversitelerin haz?rlad??? bütçeler; Yüksekö?retim Kurulunca tetkik ve onayland?ktan sonra Millî E?itim Bakanl???na sunulur ve merkezi yönetim bütçesinin ba?l? oldu?u esaslara uygun olarak i?leme tâbi tutularak yürürlü?e konulur ve denetlenir.

Yüksekö?retim kurumlar?n?n kurulu? ve organlar? ile i?leyi?leri ve bunlar?n seçimleri, görev, yetki ve sorumluluklar? üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakk?n? kullanma usulleri, ö?retim elemanlar?n?n görevleri, unvanlar?, atama, yükselme ve emeklilikleri, ö?retim eleman? yeti?tirme, üniversitelerin ve ö?retim elemanlar?n?n kamu kurulu?lar? ve di?er kurumlar ile ili?kileri, ö?retim düzeyleri ve süreleri, yüksekö?retime giri?, devam ve al?nacak harçlar, Devletin yapaca?? yard?mlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza i?leri, malî i?ler, özlük haklar?, ö?retim elemanlar?n?n uyacaklar? ko?ullar, üniversiteleraras? ihtiyaçlara göre ö?retim elemanlar?n?n görevlendirilmesi, ö?renimin ve ö?retimin hürriyet ve teminat içinde ve ça?da? bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yüksekö?retim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sa?lad??? malî kaynaklar?n kullan?lmas? kanunla düzenlenir.

Vak?flar taraf?ndan kurulan yüksekö?retim kurumlar?, malî ve idarî konular? d???ndaki akademik çal??malar?, ö?retim elemanlar?n?n sa?lanmas? ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yüksekö?retim kurumlar? için Anayasada belirtilen hükümlere tâbidir.

2. Yüksekö?retim üst kurulu?lar?

MADDE 131.– Yüksekö?retim kurumlar?n?n ö?retimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yüksekö?retim kurumlar?ndaki e?itim-ö?retim ve bilimsel ara?t?rma faaliyetlerini yönlendirmek, bu kurumlar?n kanunda belirtilen amaç ve ilkeler do?rultusunda kurulmas?n?, geli?tirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynaklar?n etkili bir biçimde kullan?lmas?n? sa?lamak ve ö?retim elemanlar?n?n yeti?tirilmesi için planlama yapmak maksad? ile Yüksekö?retim Kurulu kurulur.

(De?i?ik: 7.5.2004-5170/8 md.) Yüksekö?retim Kurulu, üniversiteler ve Bakanlar Kurulunca seçilen ve say?lar?, nitelikleri, seçilme usulleri kanunla belirlenen adaylar aras?ndan rektörlük ve ö?retim üyeli?inde ba?ar?l? hizmet yapm?? profesörlere öncelik vermek sureti ile Cumhurba?kan?nca atanan üyeler ve Cumhurba?kan?nca do?rudan do?ruya seçilen üyelerden kurulur.

Kurulun te?kilat?, görev, yetki, sorumlulu?u ve çal??ma esaslar? kanunla düzenlenir.

3. Yüksekö?retim kurumlar?ndan özel hükümlere tâbi olanlar

MADDE 132.– Türk Silahl? Kuvvetleri ve emniyet te?kilat?na ba?l? yüksekö?retim kurumlar? özel kanunlar?n?n hükümlerine tâbidir.

F. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo ve televizyon kurulu?lar? ve kamuyla ili?kili haber ajanslar? (De?i?ik: 21.6.2005 – 5370 / 1 md)

MADDE 133.– (De?i?ik: 8.7.1993-3913/1 md.) Radyo ve televizyon istasyonlar? kurmak ve i?letmek kanunla düzenlenecek ?artlar çerçevesinde serbesttir.

(Ek: 21.6.2005 – 5370 / 1 md) Radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek ve denetlemek amac?yla kurulan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu dokuz üyeden olu?ur. Üyeler, siyasi parti gruplar?n?n üye say?s? oran?nda belirlenecek üye say?s?n?n iki?er kat? olarak gösterecekleri adaylar aras?ndan, her siyasi parti grubuna dü?en üye say?s? esas al?nmak suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca seçilir. Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kurulu?u, görev ve yetkileri, üyelerinin nitelikleri, seçim usulleri ve görev süreleri kanunla düzenlenir.

Devletçe kamu tüzelki?ili?i olarak kurulan tek radyo ve televizyon kurumu ile kamu tüzelki?ilerinden yard?m gören haber ajanslar?n?n özerkli?i ve yay?nlar?n?n tarafs?zl??? esast?r.

G. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

MADDE 134.– Atatürkçü dü?ünceyi, Atatürk ilke ve ink?lâplar?n?, Türk kültürünü, Türk tarihini ve Türk dilini bilimsel yoldan ara?t?rmak, tan?tmak ve yaymak ve yay?nlar yapmak amac?yla; Atatürk’ün manevî himayelerinde, Cumhurba?kan?n?n gözetim ve deste?inde, Ba?bakanl??a ba?l?; Atatürk Ara?t?rma Merkezi, Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezinden olu?an, kamu tüzelki?ili?ine sahip “Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu” kurulur.

Türk Dil Kurumu ile Türk Tarih Kurumu için Atatürk’ün vasiyetnamesinde belirtilen malî menfaatler sakl? olup kendilerine tahsis edilir.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunun; kurulu?u, organlar?, çal??ma usulleri ve özlük i?leri ile kurulu?una dahil kurumlar üzerindeki yetkileri kanunla düzenlenir.

H. Kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?lar?

MADDE 135.– Kamu kurumu niteli?indeki meslek kurulu?lar? ve üst kurulu?lar?; belli bir mesle?e mensup olanlar?n mü?terek ihtiyaçlar?n? kar??lamak, meslekî faaliyetlerini kolayla?t?rmak, mesle?in genel menfaatlere uygun olarak geli?mesini sa?lamak, meslek mensuplar?n?n birbirleri ile ve halk ile olan ili?kilerinde dürüstlü?ü ve güveni hâkim k?lmak üzere meslek disiplini ve ahlâk?n? korumak maksad? ile kanunla kurulan ve organlar? kendi üyeleri taraf?ndan kanunda gösterilen usullere göre yarg? gözetimi alt?nda, gizli oyla seçilen kamu tüzelki?ilikleridir.

Kamu kurum ve kurulu?lar? ile kamu iktisadî te?ebbüslerinde aslî ve sürekli görevlerde çal??anlar?n meslek kurulu?lar?na girme mecburiyeti aranmaz.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/13 md.) Bu meslek kurulu?lar?, kurulu? amaçlar? d???nda faaliyette bulunamazlar.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/13 md.) Bu meslek kurulu?lar? ve üst kurulu?lar? organlar?n?n seçimlerinde siyasî partiler aday gösteremezler.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/13 md.) Bu meslek kurulu?lar? üzerinde Devletin idarî ve malî denetimine ili?kin kurallar kanunla düzenlenir.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/13 md.) Amaçlar? d???nda faaliyet gösteren meslek kurulu?lar?n?n sorumlu organlar?n?n görevine, kanunun belirledi?i merciin veya Cumhuriyet savc?s?n?n istemi üzerine mahkeme karar?yla son verilir ve yerlerine yenileri seçtirilir.

(De?i?ik: 23.7.1995-4121/13 md.) Ancak, millî güvenli?in, kamu düzeninin, suç i?lenmesini veya suçun devam?n? önlemenin yahut yakalaman?n gerektirdi?i hallerde gecikmede sak?nca varsa, kanunla bir merci, meslek kurulu?lar?n? veya üst kurulu?lar?n? faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin karar?, yirmidört saat içerisinde görevli hâkimin onay?na sunulur. Hâkim, karar?n? k?rksekiz saat içinde aç?klar; aksi halde, bu idarî karar kendili?inden yürürlükten kalkar.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #10 : 05 Temmuz 2009, 17:53:44 »
?. Diyanet ??leri Ba?kanl???

MADDE 136.– Genel idare içinde yer alan Diyanet ??leri Ba?kanl???, lâiklik ilkesi do?rultusunda, bütün siyasî görü? ve dü?ünü?lerin d???nda kalarak ve milletçe dayan??ma ve bütünle?meyi amaç edinerek, özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirir.

J. Kanunsuz emir

MADDE 137.– Kamu hizmetlerinde herhangi bir s?fat ve suretle çal??makta olan kimse, üstünden ald??? emri, yönetmelik, tüzük, kanun veya Anayasa hükümlerine ayk?r? görürse, yerine getirmez ve bu ayk?r?l??? o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ?srar eder ve bu emrini yaz? ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz.

Konusu suç te?kil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.

Askerî hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenli?inin korunmas? için kanunla gösterilen istisnalar sakl?d?r.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yarg?

I. Genel hükümler

A. Mahkemelerin ba??ms?zl???

MADDE 138.– Hâkimler, görevlerinde ba??ms?zd?rlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya ki?i, yarg? yetkisinin kullan?lmas?nda mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakk?nda Yasama Meclisinde yarg? yetkisinin kullan?lmas? ile ilgili soru sorulamaz, görü?me yap?lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütme organlar? ile idare, mahkeme kararlar?na uymak zorundad?r; bu organlar ve idare, mahkeme kararlar?n? hiçbir suretle de?i?tiremez ve bunlar?n yerine getirilmesini geciktiremez.

B. Hâkimlik ve savc?l?k teminat?

MADDE 139.– Hâkimler ve savc?lar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen ya?tan önce emekliye ayr?lamaz; bir mahkemenin veya kadronun kald?r?lmas? sebebiyle de olsa, ayl?k, ödenek ve di?er özlük haklar?ndan yoksun k?l?namaz.

Meslekten ç?kar?lmay? gerektiren bir suçtan dolay? hüküm giymi? olanlar, görevini sa?l?k bak?m?ndan yerine getiremeyece?i kesin olarak anla??lanlar veya meslekte kalmalar?n?n uygun olmad???na karar verilenler hakk?nda kanundaki istisnalar sakl?d?r.

C. Hâkimlik ve savc?l?k mesle?i

MADDE 140.– Hâkimler ve savc?lar adlî ve idarî yarg? hâkim ve savc?lar? olarak görev yaparlar. Bu görevler meslekten hâkim ve savc?lar eliyle yürütülür.

Hâkimler, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre görev ifa ederler.

Hâkim ve savc?lar?n nitelikleri, atanmalar?, haklar? ve ödevleri, ayl?k ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak de?i?tirilmesi, haklar?nda disiplin kovu?turmas? aç?lmas? ve disiplin cezas? verilmesi, görevleriyle ilgili veya görevleri s?ras?nda i?ledikleri suçlar?ndan dolay? soru?turma yap?lmas? ve yarg?lanmalar?na karar verilmesi, meslekten ç?karmay? gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi e?itimleri ile di?er özlük i?leri mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kanunla düzenlenir.

Hâkimler ve savc?lar altm??be? ya??n? bitirinceye kadar hizmet görürler; Askerî hâkimlerin ya? haddi, yükselme ve emeklilikleri kanunda gösterilir.

Hâkimler ve savc?lar, kanunda belirtilenlerden ba?ka, resmî ve özel hiçbir görev alamazlar.

Hâkimler ve savc?lar idarî görevleri yönünden Adalet Bakanl???na ba?l?d?rlar.

Hâkim ve savc? olup da adalet hizmetindeki idarî görevlerde çal??anlar, hâkimler ve savc?lar hakk?ndaki hükümlere tâbidirler. Bunlar, hâkimler ve savc?lara ait esaslar dairesinde s?n?fland?r?l?r ve derecelendirilirler, hâkimlere ve savc?lara tan?nan her türlü haklardan yararlan?rlar.

D. Duru?malar?n aç?k ve kararlar?n gerekçeli olmas?

MADDE 141.– Mahkemelerde duru?malar herkese aç?kt?r. Duru?malar?n bir k?sm?n?n veya tamam?n?n kapal? yap?lmas?na ancak genel ahlâk?n veya kamu güvenli?inin kesin olarak gerekli k?ld??? hallerde karar verilebilir.

Küçüklerin yarg?lanmas? hakk?nda kanunla özel hükümler konulur.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlar? gerekçeli olarak yaz?l?r.

Davalar?n en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçland?r?lmas?, yarg?n?n görevidir.

E. Mahkemelerin kurulu?u

MADDE 142.– Mahkemelerin kurulu?u, görev ve yetkileri, i?leyi?i ve yarg?lama usulleri kanunla düzenlenir.

F. Devlet Güvenlik Mahkemeleri

MADDE 143.– (Mülga: 7.5.2004-5170/9 md.)

G. Hâkim ve savc?lar?n denetimi

MADDE 144.– Hâkim ve savc?lar?n görevlerini; kanun, tüzük, yönetmeliklere ve genelgelere (Hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yap?p yapmad?klar?n? denetleme; görevlerinden dolay? veya görevleri s?ras?nda suç i?leyip i?lemediklerini, hal ve eylemlerinin s?fat ve görevleri icaplar?na uyup uymad???n? ara?t?rma ve gerekti?inde haklar?nda inceleme ve soru?turma, Adalet Bakanl???n?n izni ile adalet müfetti?leri taraf?ndan yap?l?r. Adalet Bakan? soru?turma ve inceleme i?lemlerini, hakk?nda soru?turma ve inceleme yap?lacak olandan daha k?demli hâkim veya savc? eliyle de yapt?rabilir.

H. Askerî yarg?

MADDE 145.– Askerî yarg?, askerî mahkemeler ve disiplin mahkemeleri taraf?ndan yürütülür. Bu mahkemeler, asker ki?ilerin; askerî olan suçlar? ile bunlar?n asker ki?iler aleyhine veya askerî mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak i?ledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler.

Askerî mahkemeler, asker olmayan ki?ilerin özel kanunda belirtilen askerî suçlar? ile kanunda gösterilen görevlerini ifa ettikleri s?rada veya kanunda gösterilen askerî mahallerde askerlere kar?? i?ledikleri suçlara da bakmakla görevlidirler.

Askerî mahkemelerin sava? veya s?k?yönetim hallerinde hangi suçlar ve hangi ki?iler bak?m?ndan yetkili olduklar?; kurulu?lar? ve gerekti?inde bu mahkemelerde adlî yarg? hâkim ve savc?lar?n?n görevlendirilmeleri kanunla düzenlenir.

Askerî yarg? organlar?n?n kurulu?u, i?leyi?i, askerî hâkimlerin özlük i?leri askerî savc?l?k görevlerini yapan askerî hâkimlerin mahkemesinde görevli bulunduklar? komutanl?k ile ili?kileri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hâkimlik teminat?, askerlik hizmetinin gereklerine göre kanunla düzenlenir. Kanun, ayr?ca askerî hâkimlerin yarg? hizmeti d???ndaki askerî hizmetler yönünden askerî hizmetlerin gereklerine göre te?kilat?nda görevli bulunduklar? komutanl?k ile olan ili?kilerini de gösterir.

II. Yüksek mahkemeler

A. Anayasa Mahkemesi

1. Kurulu?u

MADDE 146.– Anayasa Mahkemesi onbir as?l ve dört yedek üyeden kurulur.

Cumhurba?kan?, iki as?l ve iki yedek üyeyi Yarg?tay, iki as?l ve bir yedek üyeyi Dan??tay, birer as?l üyeyi Askerî Yarg?tay, Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi ve Say??tay genel kurullar?nca kendi Ba?kan ve üyeleri aras?ndan üye tamsay?lar?n?n salt ço?unlu?u ile her bo? yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir as?l üyeyi ise Yüksekö?retim Kurulunun kendi üyesi olmayan yüksekö?retim kurumlar? ö?retim üyeleri içinden gösterece?i üç aday aras?ndan; üç as?l ve bir yedek üyeyi üst kademe yöneticileri ile avukatlar aras?ndan seçer.

Yüksekö?retim kurumlar? ö?retim üyeleri ile üst kademe yöneticileri ve avukatlar?n Anayasa Mahkemesine as?l ve yedek üye seçilebilmeleri için, k?rk ya??n? doldurmu?, yüksekö?renim görmü? veya ö?renim kurumlar?nda en az onbe? y?l ö?retim üyeli?i veya kamu hizmetinde en az onbe? y?l fiilen çal??m?? veya en az onbe? y?l avukatl?k yapm?? olmak ?artt?r.

Anayasa Mahkemesi, as?l üyeleri aras?ndan gizli oyla ve üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ile dört y?l için bir Ba?kan ve bir Ba?kanvekili seçer. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Anayasa Mahkemesi üyeleri, aslî görevleri d???nda resmî veya özel hiçbir görev alamazlar.

2. Üyeli?in sona ermesi

MADDE 147.– Anayasa Mahkemesi üyeleri altm??be? ya??n? doldurunca emekliye ayr?l?rlar.

Anayasa Mahkemesi üyeli?i, bir üyenin hâkimlik mesle?inden ç?kar?lmay? gerektiren bir suçtan dolay? hüküm giymesi halinde kendili?inden; görevini sa?l?k bak?m?ndan yerine getiremeyece?inin kesin olarak anla??lmas? halinde de, Anayasa Mahkemesi üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?unun karar? ile sona erer.

3. Görev ve yetkileri

MADDE 148.– Anayasa Mahkemesi, kanunlar?n, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ünün Anayasaya ?ekil ve esas bak?mlar?ndan uygunlu?unu denetler. Anayasa de?i?ikliklerini ise sadece ?ekil bak?m?ndan inceler ve denetler. Ancak, ola?anüstü hallerde, s?k?yönetim ve sava? hallerinde ç?kar?lan kanun hükmünde kararnamelerin ?ekil ve esas bak?m?ndan Anayasaya ayk?r?l??? iddias?yla, Anayasa Mahkemesinde dava aç?lamaz.

Kanunlar?n ?ekil bak?m?ndan denetlenmesi, son oylaman?n, öngörülen ço?unlukla yap?l?p yap?lmad???; Anayasa de?i?ikliklerinde ise, teklif ve oylama ço?unlu?una ve ivedilikle görü?ülemeyece?i ?art?na uyulup uyulmad??? hususlar? ile s?n?rl?d?r. ?ekil bak?m?ndan denetleme, Cumhurba?kan?nca veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin be?te biri taraf?ndan istenebilir. Kanunun yay?mland??? tarihten itibaren on gün geçtikten sonra, ?ekil bozuklu?una dayal? iptal davas? aç?lamaz; def’i yoluyla da ileri sürülemez.

Anayasa Mahkemesi Cumhurba?kan?n?, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yarg?tay, Dan??tay, Askerî Yarg?tay, Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi Ba?kan ve üyelerini, Ba?savc?lar?n?, Cumhuriyet Ba?savc?vekilini, Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu ve Say??tay Ba?kan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolay? Yüce Divan s?fat?yla yarg?lar.

Yüce Divanda, savc?l?k görevini Cumhuriyet Ba?savc?s? veya Cumhuriyet Ba?savc?vekili yapar.

Yüce Divan kararlar? kesindir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen di?er görevleri de yerine getirir.

4. Çal??ma ve yarg?lama usulü

MADDE 149.– (De?i?ik: 3.10.2001-4709/33 md.) Anayasa Mahkemesi, Ba?kan ve on üye ile toplan?r, salt ço?unluk ile karar verir. Anayasa de?i?ikliklerinde iptale ve siyasî parti davalar?nda kapat?lmaya karar verebilmesi için be?te üç oy çoklu?u ?artt?r.

?ekil bozuklu?una dayal? iptal davalar? Anayasa Mahkemesince öncelikle incelenip karara ba?lan?r.

Anayasa Mahkemesinin kurulu?u ve yarg?lama usulleri kanunla; mahkemenin çal??ma esaslar? ve üyeleri aras?ndaki i?bölümü kendi yapaca?? ?çtüzükle düzenlenir.

Anayasa Mahkemesi Yüce Divan s?fat?yla bakt??? davalar d???nda kalan i?leri dosya üzerinde inceler. Ancak, gerekli gördü?ü hallerde sözlü aç?klamalar?n? dinlemek üzere ilgilileri ve konu üzerinde bilgisi olanlar? ça??rabilir (Ek ibare: 23.7.1995-4121/14 md.) ve siyasî partilerin temelli kapat?lmas? veya kapat?lmas?na ili?kin davalarda, Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s?ndan sonra kapat?lmas? istenen siyasî partinin genel ba?kanl???n?n veya tayin edece?i bir vekilin savunmas?n? dinler.

5. ?ptal davas?

MADDE 150.– Kanunlar?n, kanun hükmündeki kararnamelerin, Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ünün veya bunlar?n belirli madde ve hükümlerinin ?ekil ve esas bak?m?ndan Anayasaya ayk?r?l??? iddias?yla Anayasa Mahkemesinde do?rudan do?ruya iptal davas? açabilme hakk?, Cumhurba?kan?na, iktidar ve anamuhalefet partisi Meclis gruplar? ile Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n en az be?te biri tutar?ndaki üyelere aittir. ?ktidarda birden fazla siyasî partinin bulunmas? halinde, iktidar partilerinin dava açma hakk?n? en fazla üyeye sahip olan parti kullan?r.

6. Dava açma süresi

MADDE 151.– Anayasa Mahkemesinde do?rudan do?ruya iptal davas? açma hakk?, iptali istenen kanun, kanun hükmünde kararname veya ?çtüzü?ün Resmî Gazetede yay?mlanmas?ndan ba?layarak altm?? gün sonra dü?er.

7. Anayasaya ayk?r?l???n di?er mahkemelerde ileri sürülmesi

MADDE 152.– Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya ayk?r? görürse veya taraflardan birinin ileri sürdü?ü ayk?r?l?k iddias?n?n ciddî oldu?u kan?s?na var?rsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda verece?i karara kadar davay? geri b?rak?r.

Mahkeme, Anayasaya ayk?r?l?k iddias?n? ciddî görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hükümle birlikte karara ba?lan?r.

Anayasa Mahkemesi, i?in kendisine geli?inden ba?lamak üzere be? ay içinde karar?n? verir ve aç?klar. Bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davay? yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçland?r?r. Ancak, Anayasa Mahkemesinin karar?, esas hakk?ndaki karar kesinle?inceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundad?r.

Anayasa Mahkemesinin i?in esas?na girerek verdi?i red karar?n?n Resmî Gazetede yay?mlanmas?ndan sonra on y?l geçmedikçe ayn? kanun hükmünün Anayasaya ayk?r?l??? iddias?yla tekrar ba?vuruda bulunulamaz.

8. Anayasa Mahkemesinin kararlar?

MADDE 153.– Anayasa Mahkemesinin kararlar? kesindir. ?ptal kararlar? gerekçesi yaz?lmadan aç?klanamaz.

 Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamam?n? veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.

Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi ?çtüzü?ü ya da bunlar?n hükümleri, iptal kararlar?n?n Resmî Gazetede yay?mland??? tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlü?e girece?i tarihi ayr?ca kararla?t?rabilir. Bu tarih, karar?n Resmî Gazetede yay?mland??? günden ba?layarak bir y?l? geçemez.

?ptal karar?n?n yürürlü?e giri?inin ertelendi?i durumlarda, Türkiye Büyük Millet Meclisi, iptal karar?n?n ortaya ç?kard??? hukukî bo?lu?u dolduracak kanun tasar? veya teklifini öncelikle görü?üp karara ba?lar.

?ptal kararlar? geriye yürümez.

Anayasa Mahkemesi kararlar? Resmî Gazetede hemen yay?mlan?r ve yasama, yürütme ve yarg? organlar?n?, idare makamlar?n?, gerçek ve tüzelki?ileri ba?lar.

B. Yarg?tay

MADDE 154.– Yarg?tay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun ba?ka bir adlî yarg? merciine b?rakmad??? karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Yarg?tay üyeleri, birinci s?n?fa ayr?lm?? adlî yarg? hâkim ve Cumhuriyet savc?lar? ile bu meslekten say?lanlar aras?ndan Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulunca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ile ve gizli oyla seçilir.

Yarg?tay Birinci Ba?kan?, birinci ba?kanvekilleri ve daire ba?kanlar? kendi üyeleri aras?ndan Yarg?tay Genel Kurulunca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oyla dört y?l için seçilirler; süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s? ve Cumhuriyet Ba?savc?vekili, Yarg?tay Genel Kurulunun kendi üyeleri aras?ndan gizli oyla belirleyece?i be?er aday aras?ndan Cumhurba?kan? taraf?ndan dört y?l için seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Yarg?tay?n kurulu?u, i?leyi?i, Ba?kan, ba?kanvekilleri, daire ba?kanlar? ve üyeleri ile Cumhuriyet Ba?savc?s? ve Cumhuriyet Ba?savc?vekilinin nitelikleri ve seçim usulleri, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kanunla düzenlenir.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #11 : 05 Temmuz 2009, 17:54:07 »
C. Dan??tay

MADDE 155.– Dan??tay, idarî mahkemelerce verilen ve kanunun ba?ka bir idarî yarg? merciine b?rakmad??? karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

(De?i?ik: 13.8.1999-4446/3 md.) Dan??tay, davalar? görmek, Ba?bakan ve Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasar?lar?, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz ?artla?ma ve sözle?meleri hakk?nda iki ay içinde dü?üncesini bildirmek, tüzük tasar?lar?n? incelemek, idarî uyu?mazl?klar? çözmek ve kanunla gösterilen di?er i?leri yapmakla görevlidir.

Dan??tay üyelerinin dörtte üçü, birinci s?n?f idarî yarg? hâkim ve savc?lar? ile bu meslekten say?lanlar aras?ndan Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu; dörtte biri, nitelikleri kanunda belirtilen görevliler aras?ndan Cumhurba?kan?; taraf?ndan seçilir.

Dan??tay Ba?kan?, Ba?savc?, ba?kanvekilleri ve daire ba?kanlar?, kendi üyeleri aras?ndan Dan??tay Genel Kurulunca üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oyla dört y?l için seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Dan??tay?n, kurulu?u, i?leyi?i, Ba?kan, Ba?savc?, ba?kanvekilleri, daire ba?kanlar? ile üyelerinin nitelikleri ve seçim usulleri, idarî yarg?n?n özelli?i, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kanunla düzenlenir.

D. Askerî Yarg?tay

MADDE 156.– Askerî Yarg?tay, askerî mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayr?ca, asker ki?ilerin kanunla gösterilen belli davalar?na ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askerî Yarg?tay üyeleri birinci s?n?f askerî hâkimler aras?ndan Askerî Yarg?tay Genel Kurulunun üye tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oyla her bo? yer için gösterece?i üçer aday içinden Cumhurba?kan?nca seçilir.

Askerî Yarg?tay Ba?kan?, Ba?savc?s?, ?kinci Ba?kan? ve daire ba?kanlar? Askerî Yarg?tay üyeleri aras?ndan rütbe ve k?dem s?ras?na göre atan?rlar.

Askerî Yarg?tay?n kurulu?u, i?leyi?i, mensuplar?n?n disiplin ve özlük i?leri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hâkimlik teminat? ve askerlik hizmetlerinin gereklerine göre kanunla düzenlenir.

E. Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi

MADDE 157.– Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi, askerî olmayan makamlarca tesis edilmi? olsa bile, asker ki?ileri ilgilendiren ve askerî hizmete ili?kin idarî i?lem ve eylemlerden do?an uyu?mazl?klar?n yarg? denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir. Ancak, askerlik yükümlülü?ünden do?an uyu?mazl?klarda ilgilinin asker ki?i olmas? ?art? aranmaz.

Askerî Yüksek ?dare Mahkemesinin askerî hâkim s?n?f?ndan olan üyeleri, mahkemenin bu s?n?ftan olan ba?kan ve üyeleri tamsay?s?n?n salt ço?unlu?u ve gizli oy ile birinci s?n?f askerî hâkimler aras?ndan her bo? yer için gösterilecek üç aday içinden; hâkim s?n?f?ndan olmayan üyeleri, rütbe ve nitelikleri kanunda gösterilen subaylar aras?ndan, Genelkurmay Ba?kanl???nca her bo? yer için gösterilecek üç aday içinden Cumhurba?kan?nca seçilir.

Askerî hâkim s?n?f?ndan olmayan üyelerin görev süresi en fazla dört y?ld?r.

Mahkemenin Ba?kan?, Ba?savc? ve daire ba?kanlar? hâkim s?n?f?ndan olanlar aras?ndan rütbe ve k?dem s?ras?na göre atan?rlar.

Askerî Yüksek ?dare Mahkemesinin kurulu?u, i?leyi?i, yarg?lama usulleri, mensuplar?n?n disiplin ve özlük i?leri, mahkemelerin ba??ms?zl???, hâkimlik teminat? ve askerlik hizmetlerinin gereklerine göre kanunla düzenlenir.

F. Uyu?mazl?k Mahkemesi

MADDE 158.– Uyu?mazl?k Mahkemesi, adlî, idarî ve askerî yarg? mercileri aras?ndaki görev ve hüküm uyu?mazl?klar?n? kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Uyu?mazl?k Mahkemesinin kurulu?u, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ile i?leyi?i kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin Ba?kanl???n? Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri aras?ndan görevlendirilen üye yapar.

Di?er mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi aras?ndaki görev uyu?mazl?klar?nda, Anayasa Mahkemesinin karar? esas al?n?r.

III. Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu

MADDE 159.– Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu, mahkemelerin ba??ms?zl??? ve hâkimlik teminat? esaslar?na göre kurulur ve görev yapar.

Kurulun Ba?kan?, Adalet Bakan?d?r. Adalet Bakanl??? Müste?ar? Kurulun tabiî üyesidir. Kurulun üç as?l ve üç yedek üyesi Yarg?tay Genel Kurulunun, iki as?l ve iki yedek üyesi Dan??tay Genel Kurulunun kendi üyeleri aras?ndan, her üyelik için gösterecekleri üçer aday içinden Cumhurba?kan?nca, dört y?l için seçilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilirler. Kurul, seçimle gelen as?l üyeleri aras?ndan bir ba?kanvekili seçer.

Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu; adlî ve idarî yarg? hâkim ve savc?lar?n? mesle?e kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci s?n?fa ay?rma, kadro da??tma, meslekte kalmalar? uygun görülmeyenler hakk?nda karar verme, disiplin cezas? verme, görevden uzakla?t?rma i?lemlerini yapar. Adalet Bakanl???n?n, bir mahkemenin veya bir hâkimin veya savc?n?n kadrosunun kald?r?lmas? veya bir mahkemenin yarg? çevresinin de?i?tirilmesi konusundaki tekliflerini karara ba?lar. Ayr?ca Anayasa ve kanunlarla verilen di?er görevleri yerine getirir.

Kurul kararlar?na kar?? yarg? mercilerine ba?vurulamaz.

Kurulun görevlerini yerine getirmesi, seçim ve çal??ma usulleriyle itirazlar?n Kurul bünyesinde incelenmesi esaslar? kanunla düzenlenir.

Adalet Bakanl???n?n merkez kurulu?unda geçici veya sürekli olarak çal??t?r?lacak hâkim ve savc?lar?n muvafakatlar?n? alarak atama yetkisi Adalet Bakan?na aittir.

Adalet Bakan? Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulunun ilk toplant?s?nda onaya sunulmak üzere, gecikmesinde sak?nca bulunan hallerde hizmetin aksamamas? için hâkim ve savc?lar? geçici yetki ile görevlendirebilir.

IV. Say??tay

MADDE 160. – (De?i?ik: 29.10.2005-5428/2 md.) Say??tay, merkezi yönetim bütçesi kapsam?ndaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlar?n?n bütün gelir ve giderleri ile mallar?n? Türkiye Büyük Millet Meclisi ad?na denetlemek ve sorumlular?n hesap ve i?lemlerini kesin hükme ba?lamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme ba?lama i?lerini yapmakla görevlidir. Say??tay?n kesin hükümleri hakk?nda ilgililer yaz?l? bildirim tarihinden itibaren onbe? gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolay?s?yla idarî yarg? yoluna ba?vurulamaz.

Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakk?nda Dan??tay ile Say??tay kararlar? aras?ndaki uyu?mazl?klarda Dan??tay kararlar? esas al?n?r.

(Ek: 29.10.2005-5428/2 md.) Mahalli idarelerin hesap ve i?lemlerinin denetimi ve kesin hükme ba?lanmas? Say??tay taraf?ndan yap?l?r.

Say??tay?n kurulu?u, i?leyi?i, denetim usulleri, mensuplar?n?n nitelikleri, atanmalar?, ödev ve yetkileri, haklar? ve yükümlülükleri ve di?er özlük i?leri, Ba?kan ve üyelerinin teminat? kanunla düzenlenir.

(Son F?kra / Mülga: 7.5.2004-5170/9 md.)

 

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Malî ve Ekonomik Hükümler

 

B?R?NC? BÖLÜM

Malî Hükümler

I. Bütçe

A. Bütçenin haz?rlanmas? ve uygulanmas?

MADDE 161.– Devletin ve kamu iktisadî te?ebbüsleri d???ndaki kamu tüzelki?ilerinin harcamalar?, y?ll?k bütçelerle yap?l?r.

(De?i?ik: 29.10.2005-5428/3 md.) Mali y?l ba?lang?c? ile merkezi yönetim bütçesinin haz?rlanmas?, uygulanmas? ve kontrolü kanunla düzenlenir.

Kanun, kalk?nma planlar? ile ilgili yat?r?mlar veya bir y?ldan fazla sürecek i? ve hizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.

Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler d???nda hiçbir hüküm konulamaz.

B. Bütçenin görü?ülmesi

MADDE 162. – (De?i?ik: 29.10.2005-5428/4 md.) Bakanlar  Kurulu, merkezi yönetim bütçe tasar?s? ile millî bütçe tahminlerini gösteren raporu, malî y?l ba??ndan en az yetmi?be? gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Bütçe tasar?lar? ve rapor, k?rk üyeden kurulu Bütçe Komisyonunda incelenir. Bu komisyonun kurulu?unda, iktidar grubuna veya gruplar?na en az yirmibe? üye verilmek ?art? ile, siyasî parti gruplar?n?n ve ba??ms?zlar?n oranlar?na göre temsili göz önünde tutulur.

Bütçe Komisyonunun ellibe? gün içinde kabul edece?i metin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görü?ülür ve malî y?l ba??na kadar karara ba?lan?r.

(De?i?ik: 29.10.2005-5428/4 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda, kamu idare bütçeleri hakk?nda dü?üncelerini, her bütçenin tümü üzerindeki görü?meler s?ras?nda aç?klarlar; bölümler ve de?i?iklik önergeleri, üzerinde ayr?ca görü?me yap?lmaks?z?n okunur ve oylan?r.

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, bütçe kanunu tasar?lar?n?n Genel Kurulda görü?ülmesi s?ras?nda, gider art?r?c? veya gelirleri azalt?c? önerilerde bulunamazlar.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #12 : 05 Temmuz 2009, 17:54:27 »
C. Bütçelerde de?i?iklik yap?labilme esaslar?

MADDE 163. – (De?i?ik: 29.10.2005-5428/5 md.) Merkezi yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek miktar?n s?n?r?n? gösterir. Harcanabilecek miktar s?n?r?n?n Bakanlar Kurulu karar?yla a??labilece?ine dair bütçelere hüküm konulamaz. Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede de?i?iklik yapmak yetkisi verilemez. Carî y?l bütçesindeki ödenek art???n? öngören de?i?iklik tasar?lar?nda ve carî ve ileriki y?l bütçelerine malî yük getirecek nitelikteki kanun tasar? ve tekliflerinde, belirtilen giderleri kar??layabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur.

D. Kesinhesap

MADDE 164.– Kesinhesap kanunu tasar?lar?, kanunda daha k?sa bir süre kabul edilmemi? ise, ilgili olduklar? malî y?l?n sonundan ba?layarak, en geç yedi ay sonra, Bakanlar Kurulunca Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Say??tay, genel uygunluk bildirimini, ili?kin oldu?u kesinhesap kanunu tasar?s?n?n verilmesinden ba?layarak en geç yetmi?be? gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Kesinhesap kanunu tasar?s?, yeni y?l bütçe kanunu tasar?s?yla birlikte Bütçe Komisyonu gündemine al?n?r. Bütçe Komisyonu, bütçe kanunu tasar?s?yla kesinhesap kanunu tasar?s?n? Genel Kurula birlikte sunar, Genel Kurul, kesinhesap kanunu tasar?s?n?, yeni y?l bütçe kanunu tasar?s?yla beraber görü?erek karara ba?lar.

Kesinhesap kanunu tasar?s? ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmi? olmas?, ilgili y?la ait Say??tayca sonuçland?r?lamam?? denetim ve hesap yarg?lamas?n? önlemez ve bunlar?n karara ba?land??? anlam?na gelmez.

E. Kamu iktisadî te?ebbüslerinin denetimi

MADDE 165.– Sermayesinin yar?s?ndan fazlas? do?rudan do?ruya veya dolayl? olarak Devlete ait olan kamu kurulu? ve ortakl?klar?n?n Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi esaslar? kanunla düzenlenir.

 

?K?NC? BÖLÜM

Ekonomik Hükümler

I. Planlama

MADDE 166.– Ekonomik, sosyal ve kültürel kalk?nmay?, özellikle sanayiin ve tar?m?n yurt düzeyinde dengeli ve uyumlu biçimde h?zla geli?mesini, ülke kaynaklar?n?n döküm ve de?erlendirilmesini yaparak verimli ?ekilde kullan?lmas?n? planlamak, bu amaçla gerekli te?kilat? kurmak Devletin görevidir.

Planda millî tasarrufu ve üretimi art?r?c?, fiyatlarda istikrar ve d?? ödemelerde dengeyi sa?lay?c?, yat?r?m ve istihdam? geli?tirici tedbirler öngörülür; yat?r?mlarda toplum yararlar? ve gerekleri gözetilir; kaynaklar?n verimli ?ekilde kullan?lmas? hedef al?n?r. Kalk?nma giri?imleri, bu plana göre gerçekle?tirilir.

Kalk?nma planlar?n?n haz?rlanmas?na, Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmas?na, uygulanmas?na, de?i?tirilmesine ve bütünlü?ünü bozacak de?i?ikliklerin önlenmesine ili?kin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.

II. Piyasalar?n denetimi ve d?? ticaretin düzenlenmesi

MADDE 167.– Devlet, para, kredi, sermaye, mal ve hizmet piyasalar?n?n sa?l?kl? ve düzenli i?lemelerini sa?lay?c? ve geli?tirici tedbirleri al?r; piyasalarda fiilî veya anla?ma sonucu do?acak tekelle?me ve kartelle?meyi önler.

D?? ticaretin ülke ekonomisinin yarar?na olmak üzere düzenlenmesi amac?yla ithalat, ihracat ve di?er d?? ticaret i?lemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler d???nda ek malî yükümlülükler koymaya ve bunlar? kald?rmaya kanunla Bakanlar Kuruluna yetki verilebilir.

III. Tabiî servetlerin ve kaynaklar?n aranmas? ve i?letilmesi

MADDE 168.– Tabiî servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu alt?ndad?r. Bunlar?n aranmas? ve i?letilmesi hakk? Devlete aittir. Devlet bu hakk?n? belli bir süre için, gerçek ve tüzelki?ilere devredebilir. Hangi tabiî servet ve kayna??n arama ve i?letmesinin, Devletin gerçek ve tüzelki?ilerle ortak olarak veya do?rudan gerçek ve tüzelki?iler eliyle yap?lmas?, kanunun aç?k iznine ba?l?d?r. Bu durumda gerçek ve tüzelki?ilerin uymas? gereken ?artlar ve Devletçe yap?lacak gözetim, denetim usul ve esaslar? ve müeyyideler kanunda gösterilir.

IV. Ormanlar ve orman köylüsü

A. Ormanlar?n korunmas? ve geli?tirilmesi

MADDE 169.– Devlet, ormanlar?n korunmas? ve sahalar?n?n geni?letilmesi için gerekli kanunlar? koyar ve tedbirleri al?r. Yanan ormanlar?n yerinde yeni orman yeti?tirilir, bu yerlerde ba?ka çe?it tar?m ve hayvanc?l?k yap?lamaz. Bütün ormanlar?n gözetimi Devlete aittir.

Devlet ormanlar?n?n mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanlar? kanuna göre, Devletçe yönetilir ve i?letilir. Bu ormanlar zamana??m? ile mülk edinilemez ve kamu yarar? d???nda irtifak hakk?na konu olamaz.

Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanlar?n tahrip edilmesine yol açan siyasî propaganda yap?lamaz; münhas?ran orman suçlar? için genel ve özel af ç?kar?lamaz. Ormanlar? yakmak, orman? yok etmek veya daraltmak amac?yla i?lenen suçlar genel ve özel af kapsam?na al?namaz.

Orman olarak muhafazas?nda bilim ve fen bak?m?ndan hiçbir yarar görülmeyen, aksine tar?m alanlar?na dönü?türülmesinde kesin yarar oldu?u tespit edilen yerler ile 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bak?m?ndan orman niteli?ini tam olarak kaybetmi? olan tarla, ba?, meyvelik, zeytinlik gibi çe?itli tar?m alanlar?nda veya hayvanc?l?kta kullan?lmas?nda yarar oldu?u tespit edilen araziler, ?ehir, kasaba ve köy yap?lar?n?n toplu olarak bulundu?u yerler d???nda, orman s?n?rlar?nda daraltma yap?lamaz.

B. Orman köylüsünün korunmas?

MADDE 170.– Ormanlar içinde veya biti?i?indeki köyler halk?n?n kalk?nd?r?lmas?, ormanlar?n ve bütünlü?ünün korunmas? bak?mlar?ndan, orman?n gözetilmesi ve i?letilmesinde Devletle bu halk?n i?birli?ini sa?lay?c? tedbirlerle, 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bak?m?ndan orman niteli?ini tamamen kaybetmi? yerlerin de?erlendirilmesi; bilim ve fen bak?m?ndan orman olarak muhafazas?nda yarar görülmeyen yerlerin tespiti ve orman s?n?rlar? d???na ç?kart?lmas?; orman içindeki köyler halk?n?n k?smen veya tamamen bu yerlere yerle?tirilmesi için Devlet eliyle an?lan yerlerin ihya edilerek bu halk?n yararlanmas?na tahsisi kanunla düzenlenir.

Devlet, bu halk?n i?letme araç ve gereçleriyle di?er girdilerinin sa?lanmas?n? kolayla?t?r?c? tedbirleri al?r.

Orman içinden nakledilen köyler halk?na ait araziler, Devlet orman? olarak derhal a?açland?r?l?r.

V. Kooperatifçili?in geli?tirilmesi

MADDE 171.– Devlet, millî ekonominin yararlar?n? dikkate alarak, öncelikle üretimin art?r?lmas?n? ve tüketicinin korunmas?n? amaçlayan kooperatifçili?in geli?mesini sa?layacak tedbirleri al?r.

(Son f?kra mülga: 23.7.1995-4121/15 md.)

VI. Tüketiciler ile esnaf ve sanatkârlar?n korunmas?

A. Tüketicilerin korunmas?

MADDE 172.– Devlet, tüketicileri koruyucu ve ayd?nlat?c? tedbirler al?r, tüketicilerin kendilerini koruyucu giri?imlerini te?vik eder.

B. Esnaf ve sanatkârlar?n korunmas?

MADDE 173.– Devlet, esnaf ve sanatkâr? koruyucu ve destekleyici tedbirleri al?r.

 

BE??NC? KISIM

Çe?itli Hükümler

 

I. ?nk?lâp kanunlar?n?n korunmas?

MADDE 174.– Anayasan?n hiçbir hükmü, Türk toplumunu ça?da? uygarl?k seviyesinin üstüne ç?karma ve Türkiye Cumhuriyetinin lâiklik niteli?ini koruma amac?n? güden, a?a??da gösterilen ink?lâp kanunlar?n?n, Anayasan?n halkoyu ile kabul edildi?i tarihte yürürlükte bulunan hükümlerinin, Anayasaya ayk?r? oldu?u ?eklinde anla??lamaz ve yorumlanamaz :

1. 3 Mart 1340 tarihli ve 430 say?l? Tevhidi Tedrisat Kanunu;

2. 25 Te?rinisâni 1341 tarihli ve 671 say?l? ?apka ?ktisâs? Hakk?nda Kanun;

3. 30 Te?rinisâni 1341 tarihli ve 677 say?l? Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarl?klar ile Bir Tak?m Unvanlar?n Men ve ?lgas?na Dair Kanun;

4. 17 ?ubat 1926 tarihli ve 743 say?l? Türk Kanunu Medenisiyle kabul edilen, evlenme akdinin evlendirme memuru önünde yap?laca??na dair medenî nikâh esas? ile ayn? kanunun 110 uncu maddesi hükmü;

5. 20 May?s 1928 tarihli ve 1288 say?l? Beynelmilel Erkam?n Kabulü Hakk?nda Kanun;

6. 1 Te?rinisâni 1928 tarihli ve 1353 say?l? Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakk?nda Kanun;

7. 26 Te?rinisâni 1934 tarihli ve 2590 say?l? Efendi, Bey, Pa?a Gibi Lâkap ve Unvanlar?n Kald?r?ld???na Dair Kanun;

8. 3 Kânunuevvel 1934 tarihli ve 2596 say?l? Baz? Kisvelerin Giyilemeyece?ine Dair Kanun.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #13 : 05 Temmuz 2009, 17:54:50 »
ALTINCI KISIM

Geçici Hükümler

 

GEÇ?C? MADDE 1.– Anayasan?n, halkoylamas? sonucu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasas? olarak kabul edildi?inin usulünce ilân? ile birlikte, halkoylamas? tarihindeki Millî Güvenlik Konseyi Ba?kan? ve Devlet Ba?kan?, Cumhurba?kan? s?fat?n? kazanarak, yedi y?ll?k bir dönem için, Anayasa ile Cumhurba?kan?na tan?nan görevleri yerine getirir ve yetkileri kullan?r. 18 Eylül 1980 tarihinde Devlet Ba?kan? olarak içti?i and yürürlükte kal?r. Yedi y?ll?k sürenin sonunda Cumhurba?kanl??? seçimi Anayasada öngörülen hükümlere göre yap?l?r.

Cumhurba?kan?, ilk genel seçimler sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p, Ba?kanl?k Divan? olu?uncaya kadar, 12 Aral?k 1980 gün ve 2356 say?l? Kanunla te?ekkül etmi? olan Millî Güvenlik Konseyinin Ba?kanl???n? da yürütür.

?lk milletvekili genel seçimleri sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p göreve ba?lay?ncaya kadar geçecek süre içinde, Cumhurba?kanl???n?n herhangi bir surette bo?almas? halinde, Millî Güvenlik Konseyinin en k?demli üyesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p Anayasaya göre yeni Cumhurba?kan?n? seçinceye kadar, Cumhurba?kan?na vekâlet eder ve O’nun Anayasadaki bütün görevlerini yerine getirir ve yetkilerini kullan?r.

 GEÇ?C? MADDE 2.– 12 Aral?k 1980 gün ve 2356 say?l? Kanunla kurulu?u gösterilen Millî Güvenlik Konseyi, Anayasaya dayal? olarak haz?rlanacak Siyasî Partiler Kanunu ile Seçim Kanununa göre yap?lacak ilk genel seçimler sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p Ba?kanl?k Divan?n? olu?turuncaya kadar 2324 say?l? Anayasa Düzeni Hakk?nda Kanun ve 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda kanunlara göre görevlerini devam ettirir.

Anayasan?n kabulünden sonra 2356 say?l? Kanunun 3 üncü maddesindeki Millî Güvenlik Konseyi üyeliklerinden birisinin herhangi bir nedenle bo?almas? halinde doldurulmas? usulüne ili?kin hüküm uygulanmaz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p göreve ba?lad?ktan sonra, Millî Güvenlik Konseyi, alt? y?ll?k bir süre için Cumhurba?kanl??? Konseyi haline dönü?ür ve Millî Güvenlik Konseyi üyeleri, Cumhurba?kanl??? Konseyi üyesi s?fat?n? al?rlar. Millî Güvenlik Konseyi üyesi olarak 18 Eylül 1980 tarihinde içtikleri and yürürlükte kal?r. Cumhurba?kanl??? Konseyi üyeleri, Anayasada Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin haiz bulunduklar? özlük haklar? ile dokunulmazl???na sahip olurlar. Alt? y?ll?k süre sonunda Cumhurba?kanl??? Konseyinin hukukî varl??? sona erer.

Cumhurba?kanl??? Konseyinin görevleri ?unlard?r :

a) Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilerek Cumhurba?kanl???na gönderilen, Anayasada yaz?l? temel hak ve hürriyetlere ve ödevlere, lâiklik ilkesine, Atatürk ink?lâplar?n?n, millî güvenli?in ve kamu düzeninin korunmas?na, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna, milletleraras? andla?malara, d?? ülkelere silahl? kuvvet gönderilmesine ve yabanc? kuvvetlerin Türkiye’ye kabulüne, ola?anüstü yönetime, s?k?yönetim ve sava? haline dair kanunlar ile Cumhurba?kan?nca gerekli görülen di?er kanunlar? Cumhurba?kan?na tan?nan onbe? günlük sürenin ilk on günü içinde incelemek;

b) Cumhurba?kan?n?n istemi ve tespit edece?i süre içinde :

Milletvekili genel seçimlerinin yenilenmesine, ola?anüstü yönetim yetkisinin kullan?lmas?na ve al?nacak tedbirlere, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun yönetim ve gözetimine, gençli?in yeti?tirilmesine ve Diyanet ??lerinin düzenlenmesine ili?kin konular? incelemek ve görü? bildirmek;

c) Cumhurba?kan?n?n istemine göre, iç ve d?? güvenlik ile gerekli görülen di?er konularda inceleme ve ara?t?rma yapmak ve sonuçlar?n? Cumhurba?kan?na sunmak.

GEÇ?C? MADDE 3.– Anayasaya göre yap?lacak ilk milletvekili genel seçimi sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p, Ba?kanl?k Divan?n? olu?turmas? ile birlikte :

a) 27 Ekim 1980 gün ve 2324 say?l? Anayasa Düzeni Hakk?nda Kanun,

b) 12 Aral?k 1980 gün ve 2356 say?l? Millî Güvenlik Konseyi Hakk?nda Kanun,

c) 29 Haziran 1981 gün ve 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda Kanun,

Yürürlükten kalkar ve Millî Güvenlik Konseyi ile Dan??ma Meclisinin hukukî varl?klar? sona erer.

GEÇ?C? MADDE 4.– (Mülga: 17.5.1987 tarihli 3361 ve 23.5.1987 tarihli 3376 numaral? kanunlar gere?ince, 6 Eylül 1987 tarihinde yap?lan halkoylamas? sonucunda yürürlükten kalkm??t?r. Halkoylamas? sonucunun yay?mland??? Resmî Gazete : 12.9.1987 -19572)

GEÇ?C? MADDE 5.– Yap?lacak ilk milletvekili genel seçimi sonucunun Yüksek Seçim Kurulunca ilân?n? takip eden onuncu gün, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara’da, Türkiye Büyük Millet Meclisi binas?nda, saat 15.00’de kendili?inden toplan?r. Bu toplant?ya en ya?l? Milletvekili Ba?kanl?k eder. Bu toplant?da milletvekilleri andiçerler.

GEÇ?C? MADDE 6.– Anayasaya göre kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplant? ve çal??malar? için kendi içtüzükleri yap?l?ncaya kadar, Millet Meclisinin 12 Eylül 1980 tarihinden önce yürürlükte olan ?çtüzü?ünün, Anayasaya ayk?r? olmayan hükümleri uygulan?r.

GEÇ?C? MADDE 7.– ?lk milletvekili genel seçimi sonunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi toplan?p, yeni Bakanlar Kurulu kuruluncaya kadar, i? ba??nda olan Bakanlar Kurulunun görevi devam eder.

GEÇ?C? MADDE 8.– Anayasa ile kabul edilmi? olan yeni organ, kurum ve kurullar?n kurulu?, görev, yetki ve i?leyi?leri ile ilgili kanunlarla, Anayasada konulmas? veya de?i?tirilmesi öngörülen di?er kanunlar, Anayasan?n kabulünden ba?layarak Kurucu Meclisin görev süresi içerisinde, bu süre içerisinde yeti?tirilemeyenler, seçimle gelen Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplant?s?n? izleyen bir y?l sonuna kadar ç?kart?l?r.

GEÇ?C? MADDE 9.– ?lk genel seçimler sonucu toplanacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin Ba?kanl?k Divan? kurulduktan sonra alt? y?ll?k süre içinde yap?lacak Anayasa de?i?ikliklerini Cumhurba?kan?, Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderebilir. Bu takdirde Türkiye Büyük Millet Meclisinin geri gönderilen Anayasa de?i?ikli?i hakk?ndaki kanunu, aynen kabul edip tekrar Cumhurba?kan?na gönderebilmesi, üye tamsay?s?n?n dörtte üç ço?unlu?unun oyu ile mümkün olabilir.

GEÇ?C? MADDE 10.– Mahallî idare seçimleri en geç Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplant?s?n? izleyen bir y?l içinde yap?l?r.

GEÇ?C? MADDE 11.– Anayasan?n halkoyu ile kabul edildi?i tarihte Anayasa Mahkemesi as?l ve yedek üyesi olanlar?n kadrolar? ile görevleri devam eder. Bunlardan Anayasa Mahkemesince belli görevlere seçilenlerin bu suretle kazanm?? olduklar? s?fatlar? sakl? kal?r.

 Anayasa Mahkemesi as?l üye say?s? onbire ininceye kadar bo?alan as?l üye kadrosuna, as?l ve yedek üye say?s? toplam? onbe?e ininceye kadar da bo?alan yedek üye kadrosuna seçim yap?lmaz. Anayasa Mahkemesinin yeni düzenlemeye intibak? sa?lan?ncaya kadar as?l üye say?s?n?n onbirden, as?l ve yedek üye say?lar? toplam?n?n onbe?den a?a?? dü?mesi nedeniyle yap?lacak seçimlerde bu Anayasan?n kabul etti?i esasa ve s?raya uyulur.

Anayasa Mahkemesi as?l üye say?s? onbire ininceye kadar dava ve i?lerde 22.4.1962 gün ve 44 say?l? Kanunun öngördü?ü toplanma yeter say?s? uygulan?r.

GEÇ?C? MADDE 12.– 13.5.1981 gün ve 2461 say?l? Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kurulu Kanununun geçici 1 inci maddesi uyar?nca Yarg?tay ve Dan??taydan Kurulun as?l ve yedek üyeli?ine; 1730 say?l? Yarg?tay Kanununa 25.6.1981 gün ve 2483 say?l? Kanunla eklenen geçici madde uyar?nca Cumhuriyet Ba?savc?l??? ile Cumhuriyet Ba?savc?vekilli?ine; 6.1.1982 gün ve 2575 say?l? Dan??tay Kanununun geçici 14 üncü maddesinin ikinci f?kras? uyar?nca Dan??tay Ba?kanl???na, Ba?savc?l???na, ba?kanvekillikle-rine ve daire ba?kanl?klar?na, Devlet Ba?kan?nca seçilmi? bulunanlar, seçildikleri dönem için bu görevlerine devam ederler.

6.1.1982 gün ve 2576 say?l? Kanunun geçici maddelerinin idarî mahkemeler ba?kan ve üyeliklerine atamalara ili?kin hükümleri de sakl?d?r.

GEÇ?C? MADDE 13.– Hâkimler ve Savc?lar Yüksek Kuruluna Yarg?taydan seçilmesi gereken bir as?l ve bir yedek üyenin seçimleri Anayasan?n yürürlü?e girdi?i tarihi izleyen yirmi gün içinde yap?l?r.

Seçilen üyeler göreve ba?lay?ncaya kadar Kurul, toplant? yeter say?s?n? olu?turacak yedek üyenin kat?lmas?yla çal??malar?n? yapar.

GEÇ?C? MADDE 14.– Sendikalar?n gelirlerini Devlet bankalar?nda muhafaza etmelerine ili?kin yükümlülükleri, Anayasan?n yürürlü?e girdi?i tarihten itibaren en geç iki y?l içinde yerine getirilir.

GEÇ?C? MADDE 15.– 12 Eylül 1980 tarihinden, ilk genel seçimler sonucu toplanacak Türkiye Büyük Millet Meclisinin Ba?kanl?k Divan?n? olu?turuncaya kadar geçecek süre içinde, yasama ve yürütme yetkilerini Türk milleti ad?na kullanan, 2356 say?l? Kanunla kurulu Millî Güvenlik Konseyinin, bu Konseyin yönetimi döneminde kurulmu? hükümetlerin, 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda Kanunla görev ifa eden Dan??ma Meclisinin her türlü karar ve tasarruflar?ndan dolay? haklar?nda cezaî, malî veya hukukî sorumluluk iddias? ileri sürülemez ve bu maksatla herhangi bir yarg? merciine ba?vurulamaz.

Bu karar ve tasarruflar?n idarece veya yetkili k?l?nm?? organ, merci ve görevlilerce uygulanmas?ndan dolay?, karar alanlar, tasarrufta bulunanlar ve uygulayanlar hakk?nda da yukar?daki f?kra hükümleri uygulan?r.

(Son f?kra mülga: 3.10.2001-4709/34 md.)

GEÇ?C? MADDE 16.– Anayasan?n halkoylamas?na ili?kin oy verme kütü?ünde ve sand?k listesinde kayd? ve oy kullanma yeterli?i bulundu?u halde hukukî veya fiilî herhangi bir mazereti olmaks?z?n halkoylamas?na kat?lmayanlar, Anayasan?n halkoylamas?n? takip eden be? y?l içinde yap?lacak genel ve ara seçimleri ile mahallî seçimlere ve di?er halkoylamalar?na kat?lamazlar, seçimlerde aday olamazlar.

GEÇ?C? MADDE 17.– (Ek: 10/5/2007-5659/1 md.) Bu Kanunun yürürlü?e girmesinden sonra yap?lacak ilk genel seçimde, Anayasan?n 67 nci maddesinin son f?kras? 10/6/1983 tarihli ve 2839 say?l? Milletvekili Seçimi Kanununun ba??ms?z adaylar?n birle?ik oy pusulas?nda yer almas?na ili?kin hükümleri bak?m?ndan uygulanmaz.

 

 

YED?NC? KISIM

Son Hükümler

 

I. Anayasan?n de?i?tirilmesi, seçimlere ve halkoylamas?na kat?lma

MADDE 175.– (De?i?ik: 17.5.1987 - 3361/3 md.) Anayasan?n de?i?tirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsay?s?n?n en az üçte biri taraf?ndan yaz?yla teklif edilebilir. Anayasan?n de?i?tirilmesi hakk?ndaki teklifler Genel Kurulda iki defa görü?ülür. De?i?tirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsay?s?n?n be?te üç ço?unlu?unun gizli oyuyla mümkündür.

Anayasan?n de?i?tirilmesi hakk?ndaki tekliflerin görü?ülmesi ve kabulü, bu maddedeki kay?tlar d???nda, kanunlar?n görü?ülmesi ve kabulü hakk?ndaki hükümlere tâbidir.

Cumhurba?kan? Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?, bir daha görü?ülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderebilir. Meclis, geri gönderilen Kanunu, üye tamsay?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile aynen kabul ederse Cumhurba?kan? bu Kanunu halkoyuna sunabilir.

Meclisce üye tamsay?s?n?n be?te üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa de?i?ikli?i hakk?ndaki Kanun, Cumhurba?kan? taraf?ndan Meclise iade edilmedi?i takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazetede yay?mlan?r.

Do?rudan veya Cumhurba?kan?n?n iadesi üzerine, Meclis üye tamsay?s?n?n üçte iki ço?unlu?u ile kabul edilen Anayasa de?i?ikli?ine ili?kin kanun veya gerekli görülen maddeleri Cumhurba?kan? taraf?ndan halkoyuna sunulabilir. Halkoylamas?na sunulmayan Anayasa de?i?ikli?ine ili?kin Kanun veya ilgili maddeler Resmî Gazetede yay?mlan?r.

Halkoyuna sunulan Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?n yürürlü?e girmesi için, halkoylamas?nda kullan?lan geçerli oylar?n yar?s?ndan ço?unun kabul oyu olmas? gerekir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa de?i?ikliklerine ili?kin kanunlar?n kabulü s?ras?nda, bu Kanunun halkoylamas?na sunulmas? halinde, Anayasan?n de?i?tirilen hükümlerinden, hangilerinin birlikte hangilerinin ayr? ayr? oylanaca??n? da karara ba?lar.

Halkoylamas?na, milletvekili genel ve ara seçimlerine ve mahallî genel seçimlere i?tiraki temin için, kanunla para cezas? dahil gerekli her türlü tedbir al?n?r.

II. Ba?lang?ç ve kenar ba?l?klar

MADDE 176.– Anayasan?n dayand??? temel görü? ve ilkeleri belirten ba?lang?ç k?sm?, Anayasa metnine dahildir.

Madde kenar ba?l?klar?, sadece ilgili olduklar? maddelerin konusunu ve maddeler aras?ndaki s?ralama ve ba?lant?y? gösterir. Bu ba?l?klar, Anayasa metninden say?lmaz.

III. Anayasan?n yürürlü?e girmesi

MADDE 177.– Bu Anayasa, halkoylamas? sonucu kabul edilip Resmî Gazetede yay?mlanmas? ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasas? olur ve a?a??da gösterilen istisnalar ile bu istisnalar?n yürürlü?e girmesine ait hükümler d???nda bütünüyle yürürlü?e girer.

a) ?K?NC? KISIM II. Bölümdeki; ki?i hürriyeti ve güvenli?i, bas?n ve yay?mla ilgili hükümler, toplant? hak ve hürriyetleri,

III. Bölümdeki çal??ma ile ilgili hükümler, toplu i? sözle?mesi, grev hakk? ve lokavt ile ilgili hükümler,

Bu hükümler yeni kanunlar? ç?kar?ld???nda veya mevcut kanunlarda de?i?iklik yap?ld???nda ve her halde en geç Türkiye Büyük Millet Meclisi göreve ba?lad???nda yürürlü?e girer. Ancak bu hükümler yürürlü?e girinceye kadar mevcut kanunlar ve Millî Güvenlik Konseyinin bildiri ve kararlar? uygulan?r.

b) ?K?NC? KISIM’daki; siyasî faaliyette bulunma haklar? ile siyasî partilerle ilgili hükümler, bunlara dayal? olarak yeniden haz?rlanacak Siyasî Partiler Kanununun;

Seçme ve seçilme hakk? ise yine bu hükümlere dayal? olarak haz?rlanacak Seçim Kanununun;

Yay?mlanmas? ile yürürlü?e girer.

c) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; yasama ile ilgili hükümler;

Bu hükümler ilk milletvekili genel seçimi sonucunun ilan? ile birlikte yürürlü?e girer. Ancak bu bölümdeki Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerine ili?kin hükümleri, 29 Haziran 1981 gün ve 2485 say?l? Kurucu Meclis Hakk?nda Kanun hükümleri sakl? kalmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi göreve ba?lay?ncaya kadar Millî Güvenlik Konseyince yerine getirilir.

d) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; Cumhurba?kan? ba?l??? alt?ndaki görev ve yetkileri ile Devlet Denetleme Kurulu, Bakanlar Kurulu ba?l??? alt?ndaki tüzükler, Millî Savunma, ola?anüstü yönetim usulleri, idare ba?l??? alt?ndaki mahallî idareler ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu hariç di?er hükümler ve Devlet Güvenlik Mahkemeleri hariç yarg?ya ili?kin bütün hükümler Anayasan?n halkoylamas? sonucunda kabulünün Resmî Gazetede ilan? ile birlikte yürürlü?e girer. Cumhurba?kan? ve Bakanlar Kuruluna ait yürürlü?e girmeyen hükümler Türkiye Büyük Millet Meclisinin göreve ba?lamas? ile, mahallî idareler ile Devlet Güvenlik Mahkemelerine ili?kin hükümler ise ilgili kanunlar?n yay?mlanmas? ile yürürlü?e girer.

e) Anayasan?n halkoylamas? sonucu kabulünün ilan?yla birlikte yürürlü?e girecek hükümleri ve mevcut ve kurulacak kurum, kurulu? ve kurullar için yeniden kanun yap?lmas? veya mevcut kanunlarda de?i?iklik yap?lmas? gerekiyorsa bunlara ili?kin i?lemler mevcut kanunlar?n Anayasaya ayk?r? olmayan hükümleri veya do?rudan Anayasa hükümleri, Anayasan?n 11 inci maddesi gere?ince uygulan?r.

f) Kesinhesap kanunu tasar?lar?n?n görü?ülme usulünü düzenleyen 164 üncü maddenin ikinci f?kras? hükmü 1984 y?l?ndan itibaren uygulanmaya ba?lan?r.

 

TÜRK?YE CUMHUR?YET? ANAYASASINA

??LENEMEYEN GEÇ?C? MADDELER

3.10.2001 tarihli ve 4709 say?l? Kanunun geçici maddesi

GEÇ?C? MADDE – A) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ile Anayasan?n 67 nci maddesine son f?kra olarak eklenen hüküm bu Kanunun yürürlü?e girmesinden sonra yap?lacak ilk genel seçimde uygulanmaz.

B)Bu Kanunun 28 inci maddesi ile Anayasan?n 87 nci maddesinde yap?lan de?i?iklik, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, Anayasan?n 14 üncü maddesindeki fiilleri i?leyenler hakk?nda uygulanmaz.

27.12.2002 tarihli ve 4777 say?l? Kanunun geçici maddesi

GEÇ?C? MADDE 1.– Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?n?n 67 nci maddesinin son f?kras?, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci Dönemi içinde yap?lacak ilk ara seçimde uygulanmaz.

 

 

 

18/10/1982 TAR?HL? VE 2709 SAYILI KANUNA (T.C.ANAYASASINA)  ??LENEMEYEN HÜKÜMLER :

 

1- 23/7/1995 tarih ve 4121 say?l? Kanunun hükmüdür.

Madde 16 – Bu Kanunun halkoylamas?na sunulmas? halinde,

1 inci maddesi,

2,3, 13 ve 15 inci maddeleri birlikte,

4 üncü maddesi,

5 inci maddesi,

6, 7 ve 14 üncü maddeleri birlikte,

8 inci maddesi ve 17 nci maddesinin ilk f?kras? birlikte,

9 ve 10 uncu maddeleri birlikte,

11 inci maddesi,

12 nci maddesi,

Ayr? ayr? oylan?r.

Halkoylamas?, ilk milletvekili genel seçimi ile birarada yap?l?r.

 

2– 13/8/1999 tarih ve 4446 say?l? Kanunun hükmüdür.

Madde 4 – Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer ve halk oylamas?na sunulmas? halinde 1 inci maddesi ayr?, 2 ve 3 üncü maddeleri birlikte ayr? oylan?r.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: T.C.1982 Anayasas?
« Yanıtla #14 : 05 Temmuz 2009, 17:55:13 »
3– 3/10/2001 tarih ve 4709 say?l? Kanunun hükümleridir.

Geçici Madde – A) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ile Anayasan?n 67 nci maddesine son f?kra olarak eklenen hüküm bu Kanunun yürürlü?e girmesinden sonra yap?lacak ilk genel seçimde uygulanmaz.

B) Bu Kanunun 28 inci maddesi ile Anayasan?n 87 nci maddesinde yap?lan de?i?iklik, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, Anayasan?n 14 üncü maddesindeki fiilleri i?leyenler hakk?nda uygulanmaz.

Madde 35- Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer ve halkoylamas?na sunulmas? halinde tümüyle oylan?r.

 

4– 27/12/2002 tarih ve 4777 say?l? Kanunun hükmüdür.

Geçici Madde 1- Türkiye Cumhuriyeti Anayasas?n?n 67 nci maddesinin son f?kras?, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci dönemi içinde yap?lacak ilk ara seçimde uygulanmaz.

Madde 3- Bu Kanun yay?m? tarihinde yürürlü?e girer ve halk oylamas?na sunulmas? halinde tümüyle oylan?r.

 

 

2709 SAYILI KANUNA EK VE DE????KL?K GET?REN MEVZUATIN YÜRÜRLÜ?E G?R?? TAR?H?N? GÖSTER?R L?STE

 

 Kanun No.              Farkl? tarihte yürürlü?e giren maddeler                    Yürürlü?e giri? tarihi

 3361                            67, 75, 175, Geçici Madde 4                                    (Bu Kanun 6/9/1987 tarihinde yap?lan halkoylamas? sonucu kabul edilmi? ve buna ili?kin Yüksek Seçim Kurulu karar?   

                                                                                                                            12/9/1987 tarihli ve 19572 say?l? Resmi Gazete’de yay?mlanm??t?r.)

 3913                                                           –                                                          10/7/1993

 4121                                                 8 inci maddesi                                             ?lk milletvekili genel seçiminin ba?lang?c? tari hinden itibaren

                                                            Di?er hükümleri                                              26/7/1995

 4388                                                            –                                                          18/6/1999

 4446                                                            –                                                          14/8/1999

 4709                                                             –                                                         17/10/2001

4720                                                             –                                                          1/12/2001

4777                                                             –                                                          31/12/2002

5170                            10, 15, 17, 30, 38, 87, 90, 131, 143 ve 160                        22/5/2004

5370                           133                                                                                      23/6/2005

5428                           130, 160, 161, 162 ve 163                                                  9/11/2005

5551                          76                                                                                        7/10/2006

5659                          Geçici Madde 17                                                                18/5/200

5678                    77, 79, 96, 101, 102        (Bu Kanun 21/10/2007 tarihinde yap?lan halkoylamas? sonucu kabul edilmi? ve buna ili?kin Yüksek Seçim Kurulu karar? 31/10/2007 tarihlive 26686 say?l? Resmi Gazete’de yay?mlanm??t?r.)

5735                           10, 42                                                                                 23/2/2008

 

 

 

 

 

 

 

KAVRAM D?Z?N?

(At?flar madde numaralar?nad?r)

 

Aç?k Görü?me, m.97

Aç?k Say?m, m.97

Aç?l?? Konu?mas?, Km.67.

Adalet Bakan?, m.114, 1444, 159.

Af, m.87, 169.

A??r Ekonomik Bunal?m Sebebiyle Ola?anüstü Hal ?lan?, m.119.

Aile, m.12, 26, 41.

Ailenin Korunmas?, m.41.

Alkol Tutkunu, m.19.

Ana Dil, m.42.

Anamuhalefet Partisi, m.150.

Anayasa Mahkemesi Üyeli?inin Sona Ermesi, m.147.

Anayasa Mahkemesi, m.146-153

Anayasa Mahkemesi: Dava Açma Süresi, m.151.

Anayasa Mahkemesi: ?ptal Davas?, m.150.

Anayasa Mahkemesinin Çal??ma ve Yarg?lama Usulü, m.149.

Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetkileri, m.148.

Anayasa Mahkemesinin Karar?, m.153.

Anayasa Mahkemesinin Kurulu?u, m.146.

Anayasan?n Ba?lay?c?l??? ve Üstünlü?ü, m.11.

Anayasan?n De?i?tirilmesi, m.175.

Anayasan?n Yürürlü?e Girmesi, m.177.

Anayasaya Ayk?r?l???n Di?er Mahkemelerde ?leri Sürülmesi, m.152.

Anayasaya Sadakat Borcu, Km.42

Andiçme, m.81.

Andla?malar, m.90.

Ankara, m.3

Arama, m.20, 21, 168.

Asker Ki?iler, m.145, 156, 157.

Askeri Mahkemeler, m.145

Askeri Suç, m.145.

Askerî Yarg?, m.145.

Askerî Yarg?tay, m.156.

Askerî Yüksek ?dare Mahkemesi, m.157.

Askerlik, m.72.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, m.134.

Atatürk Milliyetçili?i, m .2

Atatürk Ara?t?rma Merkezi, Km.134.

Bakanlar Kurulu, m.109-118

Bakanlar Kuruluna Görev S?ras?nda Güvenoyu, m.111.

Bakanlar Kurulunun Göreve Ba?lama ve Güvenoyu, m.110.

Bakanlar Kurulunun Görevi, m.112.

Bakanlar Kurulunun Kurulu?u, m.109.

Bakanlar Kurulunun Siyasî Sorumlulu?u, m.112.

Bakanlar?n Atanmas?, m.104

Bakanl?klar?n Kurulmas? ve Bakanlar, m.113.

Bakanl?ktan Dü?me, m.109

Bas?n Araçlar?n?n Korunmas?, m.30.

Bas?n Hürriyeti, m.28.

Bas?n ve Yay?mla ?lgili Hükümler, m.27-32.

Ba?bakan, m.98, 99, 100, 104, 109, 11, 112, 113, 114, 116, 117, 118; 155.

Ba?kanl?k Divan? (TBMM), m.94.

Ba?kent, m.3.

Ba?komutanl?k ve Genelkurmay Ba?kanl???, m.117.

Ba?komutanl?k, m.117.

Ba?lang?ç ve Kenar Ba?l?klar, m.176.

Bayrak, m.3.

Bayram Tatili, m.50.

Baz? Kisvelerin Giyilemeyece?i, m.174

Belediye, m.127.

Belediye, m.B127.

Bilgi Edinme ve Denetim Yollar? (TBMM), m.98-100.

Bilim ve Sanat Hürriyeti, m.27.

Bilimsel Özerklik, m.130.

Birle?im, m.89.

Bütçe, m.161-164

Bütçelerde De?i?iklik Yap?labilme Esaslar?, m.163.

Bütçenin Görü?ülmesi, m.162.

Bütçenin Haz?rlanmas? ve Uygulanmas?, m.161.

Cevap Hakk?, m.32

Ceza Sorumlulu?u, m.38.

Cezalar?n Kanunili?i ?lkesi, m.38

Cezalar?n ?ahsili?i ?lkesi, m.38.

Cumhurba?kan?, m.101-108

Cumhurba?kan?na Vekillik Etmek, m.106.

Cumhurba?kan?n?n Andiçmesi, m.103.

Cumhurba?kan?n?n Görevleri ve Yetkileri, m.104.

Cumhurba?kan?n?n Nitelikleri ve Tarafs?zl???, m.101.

Cumhurba?kan?n?n Seçimi, m.102.

Cumhurba?kan?n?n Sorumluluk ve Sorumsuzluk Hali, m.105.

Cumhurba?kan?n?n?n tek ba??na yapaca?? i?lemler, m.125.

Cumhurba?kanl??? Genel Sekreterli?i, m.107.

Cumhuriyet Ba?savc?s?, m.69, 148.

Cumhuriyet, m.1.

Cumhuriyetin Nitelikleri, m.2.

Cumhuriyetin Temel Organlar?, m.75-160

Çal??ma Hakk? ve Ödevi, m.49.

Çal??ma ?le ?lgili Hükümler, 49-55

Çal??ma ?artlar? ve Dinlenme Hakk?, m.50.

Çal??ma ve Sözle?me Hürriyeti, m.48.

Çevrenin Korunmas?, m.56.

Dan??tay, m.155.

Dayan??ma Grevi, m.54

De?i?tirilmeyecek Hükümler, m.4.

Demokratik Devlet, m.2.

Demokratik Toplum Düzeninin Gerekleri, m.13

Denetim Yollar? (TBMM), m.98-100.

Dernek Kurma Hürriyeti, m.33.

Devlet Denetleme Kurulu, m.108.

Devlet Güvenlik Mahkemeleri (Mülga, m.143).

Devlet Mallar?, m.160.

Devlet Orman?, m.170.

Devlet S?rr?, m.26.

Devletin Bütünlü?ü, m.3.

Devletin ?ktisadî ve Sosyal Ödevlerinin S?n?rlar?, m.65.

Devletin ?ekli, m.1.

Devletin Temel Amaç ve Görevleri, m.5.

Devletle?tirme ve Özelle?tirme, m.47.

Devrim Kanunlar?, m.153.

D?? Ticaret, m.167.

D?? Ticaretin Düzenlenmesi, m.167.

Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, m.134.

Dilekçe Hakk?, m.74.

Din Derleri, m.24.

Din ve Vicdan Hürriyeti, m.24.

Dini Tören, m.24

Dinlenme Hakk?, m.50.

Disiplin Kovu?turmas?nda Güvence, m.129.

Disiplin Mahkemeleri, m.138.

Diyanet ??leri Ba?kanl???, m.136.

Durdurma (THH), m.15.

Duru?malar?n Aç?k ve Kararlar?n Gerekçeli Olmas?, m.141.

Dü?ünce ve Kanaat Hürriyeti, m.25.

Dü?ünceyi Aç?klama ve Yayma Hürriyeti, m.26.

Düzeltme ve Cevap Hakk? Toplant? Hak ve Hürriyetleri, m.32.

Düzeltme ve Cevap Hakk? Toplant? Hak ve Hürriyetleri, m.32.

Egemenlik, m.6.

E?itim ve Ö?renim Hakk? ve Ödevi, m.42.

Ekonomik Hükümler, m.166-173

Esnaf ve Sanatkar?n Korunmas?, m

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal