* Anl?k üyeleraras? ileti

Sohbet kutusu bulunamadı.

* Kullan?c? bilgisi

 
 
Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

* ?u an aktif olanlar

  • Nokta Ziyaretçi: 26
  • Nokta Gizli: 0
  • Nokta Üye: 0

Çevrimiçi kullanıcı bulunmuyor.

* ?statistikler

  • stats Toplam Üye: 28
  • stats Toplam İleti: 657
  • stats Toplam Konu: 288
  • stats Toplam Kategori: 11
  • stats Toplam Bölüm: 58
  • stats En Çok Çevrimiçi: 2029

* Son ?letiler/Konular

Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[12 Mayıs 2020, 17:01:31]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[19 Mart 2019, 00:44:57]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 02:07:46]


Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 01:55:14]


Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[29 Mayıs 2014, 23:48:15]

* Yönetim

uzumbaba admin uzumbaba
Yönetici

* En Popüler Bölümler

* ?nternette ara

internette Arama

Gönderen Konu: Piaget'in Bili?sel Geli?im Kuram?  (Okunma sayısı 10296 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Piaget'in Bili?sel Geli?im Kuram?
« : 05 Temmuz 2009, 14:07:27 »
PIAGET’?N B?L??SEL GEL???M KURAMI
 nurettinyalcin 29 Temmuz 2008 03:09

PIAGET’?N B?L??SEL GEL???M KURAMI
Piaget'ye göre çocuk, dünyan?n pasif al?c?s? de?ildir. Bilgiyi kazanmada aktif bir role sahiptir. Ayr?ca, de?i?ik ya?lardaki çocuklar?n ve yeti?kinlerin dünyalar? birbirlerinden farkl?d?r. Piaget bu farkl?l???n nedenlerini incele¬mi? ve bireyin dünyay? anlamas?n? sa?layan bili?sel süreçleri aç?klamaya çal??m??t?r.
Piaget, bili?sel geli?imi, biyolojik ilkelerle aç?klam??t?r. Piaget'ye göre geli?im, Kal?t?m ve çevrenin etkile?iminin bir sonucudur. ^Bili?sel geli?imi etkileyen ilkeleri de ?öyle belirlemektedir. (1) Olgunla?ma_(2) Ya?ant?; (3) Uyum; (4) Örgütleme ve (5) Dengeleme.
?nsan yavrusu, bir tak?m davran?? biçimlerini kal?t?mla haz?r olarak ge-tirmeseydi, karma??k, bir organizma haline nas?l gelebilirdi? ?nsan yavru su, çok say?da refleksle do?ar. Bu refleksler, çevresine uyum sa?lamas?na yard?m eder Çevresindeki dünya ile ilgili hiçbir ya?ant?ya sahip olmayan bebe?in davran??lar?n? refleksler yönlendirir. Ancak bebek, biyolojik ola¬rak olgunla?t?kça ve çevresi ile etkile?imleri sonucu ya?ant? kazand?kça refleksler de?i?ikli?e u?rar. Refleksler, çocu?un çevresine uyum sa?lamas?¬na yard?m konusunda yerlerini, bilinçli, karma??k hareketlere b?rak?rlar. Burada önemli olan.nokta; bili?sel geli?imde ilerleme olabilmesi için organizman?n biyolojik olgunlu?a eri?mesi ve çevresiyle etkile?imleri sonucu ya?ant? kazanmas? gerekti?idir.Bili?sel geli?im, olgunla?ma ve ya?ant? kazanma aras?ndaki sürekli etkile?imin ürünüdür.
Piaget'nin, bili?sel geli?imde oldu?u kadar, di?er geli?im alanlar?nda da etkili oldu?una inand??? di?er bir ilke de uyumdur.
Organizman?n çevreye uyum yetene?i, kuskusuz tüm canl?lar için or¬tak bir özelliktir ve Piaget’nin de bili?sel geli?imi aç?klamas?nda temel bir kavramd?r. Piaget. bili?sel geli?imi bir denge süreci olarak görmektedir. Di?er bir deyi?le alt düzeydeki bir dengeden, üst düzeydeki bir dengeye ilerleme, olarak tan?mlamaktad?r. Bu dengelenme sürecinin kesintisiz i?leyebilmesi ise kar??la??lan yeni obje, durum ve varl?klara uyum sa?lamay? gerektirir.
Uyum ilkesine ek olarak Piaget nin bili?sel geli?imle ilgili gördü?ü di¬?er bir biyolojik ilke de, organizman?n örgütleme e?iliminde oldu?udur. Her bir uyum hareketi, organize edilmi? bir davran???n parças?d?r. Tüm et¬kinlikler koordinelidir. Uyum davran???, örgütlenmi? bir sistemin, örgüt¬lenmi? bir etkinli?in parças? içinde yer ald??? için düzenlidir. Örgütleme, sistemin düzenini koruyucu ve geli?tiricidir. Örne?in; biyolojik olarak, pankreas, gerekli miktarda, insulin salg?layarak kandaki ?ekeri dü?ürür. Burada dola??m sistemi ile iç salg? bezleri, vücudun dengesini korumak için organize edilmi? (örgütlenmi?) etkili bir sistem için koordineli olarak çal???r. Ancak bu koordinasyon ya da organizasyon, organizman?n di?er biyolojik fonksiyonlar?ndan ba??ms?z de?ildir. Tüm organizman?n bir parças? olarak da i?levlerini yerine getirirler.
Benzer olarak organizman?n bu örgütleme e?ilimi, bili?sel geli?ime de uygulanabilir, örne?in; yeni do?an bebe?in nesneleri yakalad???n?, emdi¬?ini gözleyebilirsiniz. Ancak, bu etkinlikler, ba?lang?çta koordineli de?il¬dir. Birkaç koordinesiz yakalama ve emme etkinli?inden sonra art?k, iste¬di?i nesneyi düzgün olarak yakalay?p emme davran???n? gösterebilir. Böy¬lece düzensiz etkinliklerden organize edilmi? etkinliklere do?ru bir ilerle¬me görülür. Örnekte de görüldü?ü gibi, organizma çevreye uyum sa?lama uyumu da bir organizasyon (örgütlenme) içinde gösterme e?ilimindedir.
Piaget'ye göre uyum ve organizasyon (örgütleme) biyolojik fonksiyon için oldu?u kadar, bili?sel fonksiyon için de önemli iki ilkedir. Bu iki ilke¬ye ''fonksiyonel de?i?mezler'1 ad?n? vermektedir. Yani organizman?n gerek biyolojik, gerek psikolojik, gerekse bili?sel fonksiyonlar?n? yerine getirmesinde duruma uyum sa?lamas? vs bu uyumu bir koordinasyon içinde gerçekle?tirmesi ya?amsal bir öneme sahiptir.
Piaget'nin di?er bir ilkesi de dengelemedir.. Daha önce de belirtildi?i gibi geli?im, alt düzeydeki bir dengeden üst düzeydeki bir dengeye ilerle¬me idi. Çocu?un bili?sel dengesi, yeni kar??la?t??? olay, obje, durum ve varl?klarla bozulur. Onlarla etkile?imde bulunarak yeni ya?ant?lar kazan?r ve yeni obje, olay. varl?k ve duruma uyum sa?lar. Böylece, yeni ve üst dü-zeyde bir dengeye ula??r. Ancak bu denge statik de?il, dinamik bir dengedir. Çevre sürekli de?i?ti?inden ve ö?renilmesi gereken ?ey bulundu?un¬dan, denge sürekli olarak bozulacak ve yeniden kurulacakt?r. Aksi taktirde ö?renme ve sonucunda da geli?me olu?amaz. Dengeleme kavram? ilerde biraz daha ayr?nt?l? olarak aç?klanacakt?r.
Piaget'nin bili?sel geli?im kuram?n? daha iyi anlayabilmek için kuram?n temel kavramlar? a?a??da aç?klanm??t?r.
Zekâ: Piaget, zekân?n bir tak?m test maddeleriyle belirlenmesine kar??¬d?r. Ona göre zekice davranmak, organizman?n ya?am? için en uygun ko¬?ullar? sa?lamakt?r. Di?er bir deyi?le zekâ, organizman?n çevreye etkin bir ?e¬kilde uyum sa?lamas?na yard?m eder; gerek organizma, gerekse çevre sürek¬li de?i?ti?inden, bu ikisi aras?ndaki zekice etkile?imler de de?i?mek zorun-dad?r. Zekice etkinlik, var olan her durumda, organizman?n en iyi ko?ul¬larda ya?amas?n? sa?lamaya yöneliktir.
K?saca Piaget'ye göre, her canl? ya?ayabilmek için kendine en uygun ko?ullan bulmaya çal???r. Bunu gerçekle?tiren temel etken de onun zekâs?d?r. Organizma, de?i?en olgunla?ma düzeyine ve çevresiyle etkile?imle¬rine ba?l? olarak de?i?ik ya?ant?lar kazan?r. Dolay?s?yla organizman?n ze¬kâ düzeyine ba?l? olarak gösterdi?i performansta da farkl?l?klar vard?r.
Piaget'nin kuram?yla ilgili aç?klanmas? gereken di?er bir kavramda "?e¬ma" d?r.
?ema: ?ema, bireyin çevresindeki dünyay? anlamak için geli?tirdi?i bir bilgisayar program? gibidir. Çevresindeki problemleri anlama, çözme, dünyayla ba? etme yollan yap?lar? olarak dü?ünülebilir. ?ema yeni gelen bil¬ginin yerle?tirilece?i bir çerçevedir. Bili?sel yap?lar ya da ?ema yoluyla bi¬rey çevresine uyum sa?lar ve çevreyi organize eder. Piaget, vücudun ya?a-m?n? sürdürmesi için yap?lar? (organlar?) oldu?u gibi, zihninde yap?lar? oldu?una inanmaktad?r. Ku?kusuz bu yap?lar gözlenemez, ancak davra¬n??lardan yordanabilir.
Baz? yazarlar, genel olarak herkese özgü bilme yollar?na, yap?lar?na bi¬li?sel yap? ad?n? verirken, bir çocu?a özgü belirli bilme yollar?na, yap?la¬r?na da ?ema ad?n? vermektedirler.
Yap?lar, sürekli olarak olgunla?ma ve ya?ant? kazanma etkile?imi sonu¬cunda de?i?ir, yeniden organize edilirler. Bir ya? çocu?unun ?emalar? ya da yap?lar?, dört ya? çocu?unun yap?lar?ndan farkl?l?k gösterir. Bu farkl?l?¬?? davran??lar?nda gözlemek mümkündür. ?emay? somut olarak anlama¬n?n en iyi yolu, çocu?a uyar?c? sunmak ve ona kar?? nas?l davranaca??na bakmakt?r. Çocuk bu uyar?c?y? tipik olarak nereye s?n?flay?p yerle?tirmek¬te, ona ne anlam vermektedir? Örne?in; iki ayl?k çocu?a ç?ng?rak verdi?i¬nizde onu yakalay?p a?z?na götürecek ve emecektir. Çünkü, bu uyar?c?yla ilgilenmesi için uygun ?ema; yakalama - emme semas?d?r. Dokuz ayl?k ço¬cu?a ç?ng?ra?? verdi?iniz taktirde, gene yakalay?p a?z?na alabilir, ancak, sallayabilir, döndürebilir ya da atabilir de. Çünkü olgunla?ma ve ya?ant? etkile?imleri sonucunda ?emalar? de?i?mi?, geli?mi?tir. Buna ba?l? olarak ç?ng?ra?a farkl? anlamlar yükleyebilir hale gelmi?tir.
?ema kavram?n? somutla?t?ran bir ba?ka örnek de ?u olabilir: Köye bir gezi s?ras?nda, k?rda yay?lan koyunlar? ilk kez gören çocuk "baba köpekle¬re bak" der. Burada aç?kça görülüyor ki, koyunlar çocu?un bildi?i köpek ölçütlerine en uygunudur. Koyun uyar?c?s?yla kar??la?t???nda, onu kendi¬sinde var olan uygun ?ema içine yerle?tirmi?tir. Ancak, koyunlarla etkile¬?imde bulunup yeni ya?ant?lar kazand?ktan sonra, koyunun köpek Alma¬d???n? anlay?p onun için yeni bir ?ema, kategori olu?turacakt?r. /

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Piaget'in Bili?sel Geli?im Kuram?
« Yanıtla #1 : 05 Temmuz 2009, 14:08:07 »
ÖRNEK OLAY
Merve ilkokul birinci s?n?fa ba?lam?? ve okulda her sabah söyledikleri "AND"?, evde tekrar etmektedir. "Türküm, do?ruyum, çal??kan?m, yasam; büyüklerimi saymak küçüklerimi korumak...." Bu s?rada halas? Merve'ye sorar; "büyüklerimi saymak ne
demektir, Merve?" Merve odadaki dedesini, babaannesini, a?abeyini saymaya ba?lar. bir, iki, üç ..."
?emalarla ilgili önemli bir nokta, sürekli olarak olgunla?ma ve ya?ant? kazanma yoluyla de?i?meye u?ray?p yeniden organize edilebilir olmalar?d?r.
Bebe?in do?du?undaki ilk ?emalar? refleksif etkinliklerdir. Bunlar; emme, yakalama vb. çok basit ?emalard?r. Bebeklikten yeti?kinli?e do?ru ?e¬malar, olgunla?ma, ya?ant? kazanma, uyum ve örgütleme yoluyla sürekli olarak de?i?ir, geli?irler.
Uyum: Daha önce de belirtildi?i gibi uyum fonksiyonel bir de?i?mez¬dir. Yani uyum, ya?am boyunca devam eder. Bili?sel geli?im aç?s?ndan ol¬du?u kadar di?er fiziksel ve psikososyal geli?im aç?s?ndan da sürekli ola¬rak uyum sa?lanmak durumundad?r.
Piaget'ye göre uyumun iki yönü vard?r. Bunlar, özümleme (assimilation) ve düzenlemedir (accomodation)
Özümleme, bireyin, kendisinde var olan bili?sel yap?larla (?emalarla) çevresine uyumunu sa?layan bili?sel bir süreçtir. Di?er bir deyi?le; çocu¬?un kar??la?t??? yeni bir olay?, fikri objeyi, kendisinde daha önceden var olan bili?sel yap? içine almas? sürecidir. Çevresine, kendisinde var olan bi¬li?sel yap?larla tepkide bulunmas?d?r. Yukarda verilen örneklerden, çocu¬?un koyunlar?, köpek ?emas? içine yerle?tirmesi, Merve'nin "saymak" de yince büyüklerini say? olarak saymaya kalk??mas?, birer özümleme örne?i¬dir. Bir ba?ka örnek de, hayat?nda hiç deniz kestanesi görmemi? bir çocuk, "deniz kestanesi" sözcü?ünü duydu?unda, bunu kendisinin bildi?i kesta¬ne yap?s? içine al?p, yenebilen kahverengi bir meyve olarak dü?ünmesidir.
Yukarda ki örneklerde de görüldü?ü gibi özümleme tek ba??na bili?sel ge¬li?imi sa?lamada yetersiz kalmaktad?r. D??ardan gelen uyar?c?lar?, bireyin, sürekli olarak kendisinde var olan yap?lan içine almas? ve onlara göre tep¬kide bulunmas? geli?imi s?n?rland?r?r. Bu nedenle, yeni obje olay, durumla¬r? anlamak, bilmek için var olan yap?lar?n yeniden ?ekillendirilmesi, biçim¬lendirilmesi de gerekmektedir, ??te, mevcut ?emay? yeni durumlara, objele¬re, olaylara göre yeniden biçimlendirme, ?ekillendirme sürecine "düzenle¬me" (accomodation) ad? verilmektedir. Her ya?ant? özümleme ve düzenle¬meyi kapsar. E?er mevcut bili?sel yap?lar, yeni durumlara cevap vermek için uygun ise özümleme yap?l?r. Yeterli de?ilse, mevcut bili?sel yap?lar yeniden düzenlenir. Bu yeniden düzenleme kabaca, ö?renmeye e?de?er görülmekte¬dir. Yeniden düzenleme olmadan tek ba??na özümleme ile ö?renme ve do¬lay?s?yla da geli?me mümkün de?ildir. Yukarda ki örnekleri devam ettirecek olursak, koyunlar? köpek ?emas? içinde özümleyen çocuk, koyunlarla etki¬le?imde bulundu?unda, koyunlar?n köpeklerden farkl? oldu?unu görür ve köpeklere ili?kin ?emas?n? yeniden düzenler. Belki koyunlar için ayr? bir ?e¬ma olu?turur. Deniz kestanesi örne?inde de, denizde ya?ayan, yürüyebilen dikenli bir hayvan oldu?unu gördü?ünde buna ili?kin ?emas?n? yeniden dü¬zenleme yoluna gider. Böylece ö?renme ve geli?me sa?lan?r.
Özümleme ve düzenleme süreçleri, bebe?in emmesinden yeti?kinin ö?¬renmesine kadar farkl? karma??kl?k düzeylerinde meydana gelir. Örne?in; Piaget'nin bili?sel geli?im kuram? konusunda kitap yazan bir yazar, bu konuyla ilgili çok çe?itli kaynaklan okur. Elde etti?i bilgilerden daha önce bil¬diklerini, kendinde var olan ?emalar içine özümleme yoluyla al?r; yeni kar¬??la?t??? bilgiler için ise, var olan ?emalar?n? yeniden de?i?ikli?e u?ratarak ya da ?emalar?na eklemeler yaparak "düzenleme" sürecine ba?vurur. Sonuç ola¬rak tüm bilme etkinlikleri, özümleme ve düzenlemeyi kapsar. Ancak, ilk ya¬?ant?lar, son ya?ant?lara göre daha çok düzenleme içerir. Daha sonra ya?an¬t?lar birikerek bili?sel yap?lar?n ço?almas? ile, yeti?kinler daha çok özümle¬me, daha az düzenleme yapabilir hale gelebilirler.
Dengeleme: Piaget'ye göre, bili?sel geli?imin temelindeki itici güç, dengeleme kavram?nda yatmaktad?r. Ona göre, tüm organizmalar, do?u?¬tan, kendileri ve ba?kalar?yla uyumlu ili?kiler kurmalar?n? sa?layacak özel¬liklere sahiptirler. Yani organizman?n tüm donan?m?, en yüksek uyumu¬nu sa?lamaya yöneliktir. Dengeleme de bu içsel e?ilimi, ya?ant?larla orga¬nize edici bir süreçtir.
Bili?sel geli?imde dengeleme, bireyin özümleme ve düzenleme yoluyla çevremize uyum sa?layarak dinamik bir dengeye ula?mas? sürecidir. Ge¬li?en bireyin çevresiyle tüm etkile?imlerinde dengeleme süreci yer al?r. Dengeleme süreci bireyin çevreye uyumunu ve dengeye ula?mas?n? sa?lar. Ancak, bireyin denge durumu dura?an (statik) de?ildir. Dolay?s?yla ortaya ç?kan yeni uyar?c?larla, bireyin denge durumu bozulur. Bu dengesizlik, özümleme ve düzenleme yoluyla giderilir ve yeni bir denge durumu sa?lan?r. Ö?renme, büyük ölçüde organizman?n denge durumunun bozul¬mas?na ve dengenin, yeniden daha üst düzeyde kurulmas?na ba?l?d?r. Ge¬li?imin sa?lanabilmesi için bili?sel yap?daki dengenin dinamik olmas? ge¬rekir. Dengeleme sürecini harekete geçirebilmek için, bu süreç içinde yer ilan özümleme ve düzenleme etkinliklerinin dengeli bir ?ekilde yer alma¬s? gerekir. Bireyi tamamen bili?sel yap?y? yeniden düzenlemeye zorlayan ya da tamamen özümlemeye yönelten etkile?imler dengeleme sürecini harekete geçirmez. E?er ö?retmenler, çocuklar?n düzeyinin alt?nda davra¬n??lar kazand?rmaya çal???rlarsa, verilen bilgiyi kolayl?kla özümleyeceklerinden ilgileri da??l?r. Onlar için bir dengesizlik söz konusu olmad???ndan dengeyi kurma için de bir çabalan olmaz. Çocuklar?n düzeyinin çok üs¬tünde problem çözmeleri beklendi?inde de, hâlihaz?rda var olan ?emala¬r?yla harekete geçmeleri mümkün olamayaca??ndan problemi çözmekten vazgeçerler. Bu her iki durumda da dengeleme meydana gelmez. Dolay?¬s?yla da ne ö?renme ne de geli?me meydana gelir. En üst düzeydeki geli?im, özümleme ve düzenleme dinamik bir dengede oldu?u zaman gerçekle?ir. Etkili bir dengeleme ve ilerleme olmas? için, problem ve hâlihaz?rda bireyin sahip oldu?u bili?sel yap?lar aras?ndaki fark orta düzeyde olmal?d?r.nurettinyalcin
Site Yöneticisi
 


esosyoloji.com

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal