TOPLUM VE B?L?M > ?nanç ve toplum

Alevili?e Dair Her?ey

(1/6) > >>

Mod_seval:


Allah, Muhammed, Ali kutsall???n? kalbinde ta??yan, Hz.Ali’nin adaletinden ayr?lmayan temelinde insan sevgisi bulunan her dine, mezhebe ser inanca sayg? duyan ve ho?görü ile bakan, dil, din, ?rk, renk , fark? gözetmeyen eline diline sahip olma ilkelerini ?art ko?an, gelmek isteyen, inançl? insanlar? çat?s? alt?na alarak manevi susuzluklar?n? gideren, insanlar? ya?ad?klar? toplumda kendi istekleriyle kendi kendilerini yarg?lamalar?n? sa?layan, laik,demokrat, ei?tlikçi, kat?l?mc?, payla??mc? dü?ünceyi savunan, zalime ve zulme kar?? gelen, mazlumun yan?nda olan, ?eriat?n ba?naz kuralllar?na ba?l? olmayan, ve onu reddeden, ?slam dinini kendine göre ve sunni inanc?n d???nda yorumlayan, asl? do?ruluk, kemali dostluk, cevheri, merhamet, görü?ü e?itlik, hazinesi bilgi, meyvas? sevgi hamuru ile yo?rulmu?, insan? Kamil ve erdemli insan yaratmay? ön gören, korkuyu a??p sevgi ile tanr?ya yönelen, Enel-Hak ile insan?n özünde tanr?y? gören, yaradan ile yarad?lan ikili?inen Varlk Birli?ine varan, edep ve ahlakl??? ya?am?n temeline oturtan, insan? yücelten, hamurunda hem ilahili?in hemde irfanili?in mayas? bulunan; ki?inin ahlakl? ve karakterli ya?am ilkelerini belirleyen, Hz. Muhammed ve Hz. Ali’den gelen neslin imametini teberra ve tebelle ilkesi ile sahiplenen, dini biçim ve ?ekil olarak de?il, gerçek anlam?yla alg?layan, dini ba??ms?z bir irade gücü ve bat?n? özelli?i ile evrimle?tiren ak?l ve iman bütünlü?ünde birle?tiren ve tüm bunlar? K?rklar Cemi ile yürüten bir inanç sistemidir.

Alevilik Aleviler için üst kavram?, Bekta?ilik ve K?z?lba?l?k ise alt kavramlar? olu?turur.

Mod_seval:
Alevili?in Olu?umu



Hz. Ali

Alevili?in olu?umu ile ilgili olarak iki farkl? görü? bulunmaktad?r:

Birincisi:
Alevili?in ?slamiyetle birlikte ba?lad??? ve Hz.Ali ve onun soyundan gelen imamlarla birlikte Alevili?in olu?tu?u ?eklindeki görü?dür. Hz. Muhammed’ in, ölümünden sonra damad? ve amcas?n?n o?lu olan Hz.Ali ‘nin halife olmas?n? vasiyet etti?i bilinmektedir. Ancak bu vasiyetin uyulanmamas?yla ba?layan sürtü?meler Hz.Ali’nin ve o?ullar? Hasan ile Hüseyin’ in öldürülmesinin de içerisinde yer ald??? olaylarla sürmü? ve ?slamiyet deki büyük ayr?l??? ba?latm??t?r.

Bir tarafta, Hz.Ali ve onun ehlibeytine ba?l? olan insanlar ki bunlar Aleviler, Di?er tarafda ise Muaviye ve onun o?lu taraf?nda yer alan sünniler yer alm??lard?r.

Yaln?z burada Hz. Ali ve Ehlibeyt inin yan?nda yer alan ve ?slamiyet içerisinde ??? olarak bilinen bir grup bulunmaktad?r ki (Örn. ?ran) bunlar?n ?slamiyet, Hz. Ali ve Ehlibeyte bak?? aç?s?, yorumlama ?ekli ile Anadolu ve Balkanlarda bulunan Alevi-Bekta?ilerin ?slamiyete, Hz.Ali ve Ehlibeyte bak?? aç?lar? ve yorumlama ?ekilleri birbirinden farkl?d?r. Örnek: Bir tarafta ?ii olan ve kat? ?slam anlay???n? uygulayan ?ran ?slam Cumhuriyeti ve di?er tarafta Türkiye Cumhuriyetindeki uygulamalar? bile reddeden, kat? bulan Modern Anadolu Alevileri ?ran örne?inde oldu?u gibi ?iilerin ?slamiyete bak?? aç?lar? bilinmektedir. Konuyu daha iyi anlamak için Alevi-Bekta?ilerin ?slamiyete bak?? aç?lar?n? ve Anadolu Alevili?i konusundaki aç?klamalar? okumak gerekmektedir.

?kinci Görü?:
Alevili?in olu?umu hakk?nda ortaya at?lan ikinci görü? ise, Orta Asya‘dan göçe ba?layan ?aman Türkler, yüzy?lar süren bu göç esnas?nda kar??la?t?klar? yerlerdeki dinler ve kültürlerle birlikte Anadolu’ ya gelirler. Anadolu’ ya geldiklerinde burada bulunan yerli kültür ve dinlerin de etkisin içinde bulundu?u bir ortak Anadolu sentezi olu?tururlar, buna da Anadolu Alevili?i denir. Bu olu?turulan sentezin içinde ?slamiyetin ?ii unsurlar? ile birlikte, zerdü?lük, Budizim, Mani dini, Yahudilik ve ço?unlukla da ?amanizm in etkileri gözükür. Orta Asya’n?n Kam’? Anadolu’da DEDE olur, Davulu SAZ olur. ?kinci görü?e göre Alevilik, sadece bir inanç de?il ayn? zamanda bir kültür, bir ya?am biçimidir.

Mod_seval:
Alevilikte ?badet ve Cem

 
Hz. Ali
ALEViLiKTE iBADET:
Alevi / Bekta?îlikte kisisel ibadetin: yeri, zamani, mekâni, sekli yoktur. Birincil ve en iyi ibadet her an ‘Kâmili insan’ (bilgin olgun dürüst insan) olmaya çalismaktir. Bilim yolundan gitmek, eline, diline, beline sahip olmak, helâl lokma yemek, kendine reva görmedigini baskasina uygulanamamak..vs. Aleviler için en büyük ibadettir. Zaten bu kurallari yerine getirenin ‘tanriya’ yalvarip af/merhamet dilemesine gerekte yoktur. Bu nedenlerden Alevîlerin islam’in 5 sartina (namaz, oruç, haç, zekât kelimeyi sahadet) uyma, camiye, kiliseye .... hatta cem-evine, gidip gitmeme, diye bir zorunluluklari yoktur. Gerçek içten ve gizli; insanî ahlâksal kurallara uymadiktan sonra, yapilan ibadet ‘gösteristen’ öteye gitmez. Kendini ve halki, kandirmaktan baska bir sey degildir. Alevi /Bektasîlikte toplumsal anlamda bir tür ‘ibadet’ CEM kurumu içinde vardir. Kelime anlami ile CEM, B?RL?K demektir. "Alevîligin kalbi cem’de atar. Alevîligin sirri cem’de yatar" denilir. Alevîligi bütün yönleri ile anlamak Cem’i anlamaktan geçer. Cemde yapilan her hareketin, her sözün inançsal, kültürel, toplumsal sembolik anlamlari vardir.

CEM’in INANÇSAL KAYNAGI:
Kirklar-Cem’idir. Alevîlikte Muhammed’in ‘miraç’ (tanri ile görü?me) rivayetiyle (gerçekte olmasi mümkün görünmeyen, olay, masal, rüya) birlikte anlatilan bir hikâye ye göre:
Hz. Muhammed Tanri’yi ziyaretten döndükten sonra, gerçek hayatta 40"lar Meclisi denilen bir toplantiya kat?lmak ister. Muhammed 40"lar meclisine girmek için kapiyi çalar ve peygamber oldugunu söyler.
- "Git peygamberligini ümmetine göster" denilir. ve içeriye alinmaz, bir kaç defa dener sonra: - "Bende fakir bir kulum, sizden biriyim" deyince içeriye alinir.
Yani bu meclise isteyen herkes giremez, oraya giren rütbesini, malini mülkünü defterden silmesi gerekir, ve oraya girmek için gönülden istekli ve israrli olmak gerekir. Muhammed, Kirklar CEM’ine girince, oradakilere kim olduklarini, büyük, küçük kim diye sorar.
"- Bize Kirklar derler, bizim küçügümüzde büyügümüzde uludur" cevabini alir.
Muhammed sayar bakar, kadin erkek 39 kisi, biriniz nerede der:
"- O d??arida görevdedir" derler.
Muhammed ispat ister. Birisi Hz. Ali’nin koluna bir biçak vurur, hepsinin kolundan kan akar, bir damla kan da çatidan içeri düser. Ali’nin kolu sarilir digerlerinden dökülen kan da durur.
Burada ki mesaj, Cem’de kadin, erkek herkesin esit ve ayni seviyede oldugudur. Canlardan birisinin acisi herkesin acisidir, birisinin acisi sarilinca hepsinin acisi durur.
Ortaya bir üzüm tanesi getirilir, Muhammed’ten bunu 40 kisiye paylastirilmasi istenir. Muhammed zor durumda kalir ve HAK’tan yardim ister, üzüm tanesi ezilip serbest edilir, buna kirk kisi banip, mest (seri-hos = basi hos) olup semaha kalkarlar.
Burada verilen önemli mesaj, bilmedigini sorup ögrenmektir, var olani esitçe paylasmak, hakkina düsene razi ve beraber mutlu olmaktir.Semah dönerken Muhammed’in basinda ki sarik düser ve 40 parça olur, Kirklar bu parçalari bellerine baglarlar, Muhammed 40"lara PiR’lerini sorar:
"- Pirimiz Ali, rehberimiz Cebrail’dir" cevabini alir.
Muhammed Hz. Ali’nin yanina gelir (Rüyasinda), Tanri kat?na çikmak isterken önüne çikip onu engelleyen bir Aslanin agzina verdigi ve ancak o zaman yoluna devam-edebildigi, Peygamberlik yüzügünü Hz. Ali’nin parmaginda görür . Ve rüyasinda gördügü tanri yüzünü ve sesini HZ. Ali’ye benzetir. Orada Ali’nin kendinden ayricalikli oldugunu görür ve Ali" ye niyaz eder. Burada verilen mesaj: Sadece peygamberler degil, olgun insanlarin hakkin, (halifesi) elçisi, onun bir parçasi oldugudur. Gökte aranan yerdedir (tanri insandadir) düsüncesidir. Sonuçta ortaya çikan H.B.Veli’nin deyimiyle, akil mantiga uyan ve gönülden her insanin kat?labilecegi sonuç: Tanri gökte degil yerdedir, insanlarin içinde, kalbindedir. insanlar da birlesip dünyadaki nimetleri (degerleri) ortaklasa esitçe paylasmalidir. Bu hikâyede anlatilan konular, ve özelikle Cem’de ‘Ehli-Beyt’ Hz. Ali ve soyuyla ilgili konular CEM’in islam’dan aldigi yanlardir.
Eski tarih kaynaklar, Cem’de görülen: kadinli erkekli, dansli, müzikli, yemekli, içkili, ö?ütlü ve duali toplantilara (ayinlere), islam öncesi Anadolu’da ve Asya toplumlarinda rastlandigi göstermektedir. Bu nedenle Cem do?rudan olarak islam’dan kaynaklanan bir olgu degildir.

CEM’in TOPLUMSAL TEMELI:
Fakir, emegi ile geçinen, ezilen, haksizliklara ugrayan, yurttan yurda göç etmek zorunda kalan fakir köylü insanlar, eski yeni inanç ve düsünceleri bir birine katmis, bütünlestirmis ve bu ezilmislik durumdan kurtulmanin yolarini aramislar. Tâbi ki insanlar, bu baski zulme, zaman, zaman bas kaldirmis ve hakim güçlerce ezilmislerdir. Ama teslim olmamislar, kendi inanç, kültür ve toplumsal, sosyal düzenlerini kurmuslar. Ve bu olay, Anadolu’da Türk, Kürt, Arap, Azerî, Müslüman Hiristiyan birçok inanç, milliyet ve kültürler arasinda olusmustur. Birlesmeleri sorunlarina sahip çikmalari, hakim güçlerin çikarlarina zarar verdigi için, yasad??i sayilmislar, kültür ve inançlarini gizli yapmak zorunda kalmislar, baski ve zulümlerden korunmak için, kendi düsünce ve eylemlerini tepki çekmeyecek sifrelerle gizlemisler. Íste toplumsal açidan CEM: Ezilen Anadolu insaninin, bin bir yola basvurarak, bin bir çiçekten öz alarak, kendi kültür, inanç ve toplumsal yasam deneyimlerinin ögrenilip, öretildigi, yasanilip, yasatildigi, her yönüyle gözden geçirildigi bir toplantidir CEM. (Bir tür genel kuruldur)

CEM:
CEM, özgürlük, e?itlik, ibadet ve sevgi yeridir. Cem yargi ve karar yeridir. Birlik ve dirligin korunup sergilendigi yerdir. Cemde sunulan can, söylenen söz, sergilenen özdür. Hizmet ve sohbet muhabbet yeridir. Kul-Köle, efendi-beyin olmadigi esit ve hür canlarin bulustugu yerdir. Sasmasin, yoldan düsmesin diye el ele verilen yerdir cem. Yol tasi, yol kusuna atilmaz cemde. Af, sefaat, riza meydanidir cem. insan asilanir, kötülüklerden kesilir. Çig olan piser cemde. Asi (kötü) olan düser cemde.Güvenin, sevenin yeri, baci- kardesin meydanidir Cem. Saklar Cem erenleri seni, serini (basini) verir sirini vermez. ikrar iman (inanma) yeridir, ölçü ve hükmün yeridir. Edep ve erkân yeridir cem. Cemde bir ulu divandir meydan. Nur kusaklinin yerine, kil kusakli sorgu sual yapar, cem erenleri sözünü söyler. Hak adina, halk adina Pir’indir ferman. Cemde dünya isleri görülür, halk senden razi ise, HAK’ta razidir. Bu yolda yolcu olan kendini kanitlamali, Ceme girmeye lâyik olmalidir. Canlarin mutlulugu esastir. Kurallar sadece inanmak, tekrarlamak için degil, uygulamak, bir yasam biçimine dönüstürmek içindir. Temel kurallar korunur saklanir, her seye kilavuzdur akil. Günü gelir korur kendini, gizlenir. Günü gelir isik, çiçek saçar aleme. Alemi her yönü ile bilmeden, degistirmek mümkün degildir. Öz degismez, ama don zamana çaga uyar degisir zenginlesir. Cennet, cehennem Cem’dedir. Cemde can ile cemaat dengesi kurulur. Mala, güzellige, hatira, zora yer yoktur meydanda. Biri kirk, kirki bir olur CANLAR CEM’de.

Mod_seval:
12 Hizmet


 
12 imamlar
1- Mür?id (Dede)
Görev itibariyle Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Haci Bektasi Veliyi temsil eder. Cem Erkani Baskanl???n? yapar,ikrar al?r nasip verir. Cenaze, Müsahiplik, Nikah, Sünnet, Ad takar (isim takar).

2- Rehber
Görev itibariyle Imam Hüseyin´i temsil eder. Yola girmek isteyenleri haz?rlar, yol gösterir. Mür?idin en yakin yardimcisidir.

3-Gözcü
Görev itibariyle Ebuzer Gaffari’yi temsil eder. Rehberin yard?mc?s?d?r. Cem’in sessiz ve sakinlik icinde gecmesini saglar. Cem’in bekcisidir.

4- Çeragc?k (Delilci)
Görev itibariyle Cabir El Ensari’yitemsil eder.Cem evinde bulunan aydinlatma araclarini yakar.Buhardanliklari ve Mumlari (Ceraglari) hazirlar.

5- Zakir (A??k)
Görev itibariyle Bilal Habes’i temsil eder. CEM’de Tevhid, duazde imam, Mersiye, Semah, Nevruzi ye söyler.

6- Süpürgeci (Ferras)
Görev itibariyle Selman’i Piri paki temsil eder. CEM evinin sürekli temizligi ile meskul olur.

7- Meydanc?
Görev itibariyle Hüzeyme tül Yemeni’yi temsil eder.CEM evinde Semahserleri kaldirir. Postlar? yerine dizer.

8- Niyazc?
Görev itibariyle Mahmut el Ensari’yi temsil eder. Kurbanlaritekbirler ve keser. Gelen Lokmalari alir ve dagilimini saglar.

9- Ibrikc?
Görev itibariyle Kamber Hz.lerini temsil eder. CEM de Mürsidin ve Cem erenlerinin abdest almalarini saglar.

10- Kap?c?
Görev itibariyle Gülam Keysani’yi temsil eder. Cem’e gelen erenlerin evlerini gözetler.

11- Peyikçi
Görev itibariyle Amri Ayyari’yi temsil eder. Cem olacagini tüm canlara duyurur.

12- Sakac?
Görev itibariyle Ammari Yaseri’yi temsil eder.Cem evinde Su Serbet, Saka, Süt v.b. dagilimini saglar.

Mod_seval:
12 ?mamlar




Aleviler, Hz. Muhammed’in hakka yürümesinden sonra Müslümanlara önderlik etmesi gereken ki?ilerin Ehlibeyt soyundan olmalar? gerekti?ine inan?rlar. Buna kaynak olarak ta Kuran-? Kerim’in Azhap Suresi 33. Ayeti gösterirler. Bu Ayet ?öyle: “Ey Ehlibeyt Allah sizden her türlü pisli?i, suçu gidermek ve sizi tertemiz bir hale getirmek diler.” Bu Ayetin anlam?, Ehlibeytin do?u?tan ar? oldu?u bu anlamda da imaml???n Ehlibeytin soyundan gelen ki?ilerin hakk? oldu?udur. Bilindi?i gibi Ehlibeyt, Peygamberin ailesidir, soyudur. Peygamberin soyu da, yani Ehlibeyt Hz. Ali kanal?yla devam etmektedir. Dolay?s?yla önderlik (halifelik) Hz. Ali ve çocuklar?n?n hakk?yd?. Ama maalesef b?rak?n Ehlibeytin imaml???n?, ortada müthi? bir Ehlibeyt dü?manl??? vard?. Bu dü?manl?k asl?nda biçimde Ehlibeyteydi. Bu dü?manl???n as?l hedefi ?slamd?. Çünkü bu dü?manl??? geli?tirenler Cahilliye döneminin az?l? putperestleriydiler. Bu dü?manl???n sonuçlar? günümüze kadar da devam etmektedir. Bu dü?manl?k öyle bir hal ald? ki, ba?ta Hz. Ali olmak üzere bütün soyu büyük zulümler gördü. Ve on ikinci ?mam Mehdi’nin d???nda di?erleri genellikle zehirlenerek ?ehit edildiler. Hiç biri vadesiyle hakka yürümemi?tir.
On iki ?mamlar?n Alevilikte çok büyük bir anlam? vard?r ve Aleviler ibadetlerinde her zaman on iki ?mamlara ba?l?l?klar?n? dile getirip onlar? anarlar. K?saca belirtmek gerekirse; on iki ?mamlar –bir bütün olarak- Alevili?in temel yap? ta?lar?ndad?r. Bunlara ek olarak Aleviler on ikinci ?mam Mehdi’nin bir gün gelip kendilerini kurtaraca??na inan?rlar.

Navigasyon

[0] Mesajlar

[#] Sonraki Sayfa

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
Tam sürüme git