* Anl?k üyeleraras? ileti

Sohbet kutusu bulunamadı.

* Kullan?c? bilgisi

 
 
Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

* ?u an aktif olanlar

  • Nokta Ziyaretçi: 32
  • Nokta Gizli: 0
  • Nokta Üye: 0

Çevrimiçi kullanıcı bulunmuyor.

* ?statistikler

  • stats Toplam Üye: 28
  • stats Toplam İleti: 657
  • stats Toplam Konu: 288
  • stats Toplam Kategori: 11
  • stats Toplam Bölüm: 58
  • stats En Çok Çevrimiçi: 2029

* Son ?letiler/Konular

Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[12 Mayıs 2020, 17:01:31]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[19 Mart 2019, 00:44:57]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 02:07:46]


Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 01:55:14]


Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[29 Mayıs 2014, 23:48:15]

* Yönetim

uzumbaba admin uzumbaba
Yönetici

* En Popüler Bölümler

* ?nternette ara

internette Arama

Gönderen Konu: Marxism ve Do?u  (Okunma sayısı 4457 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Marxism ve Do?u
« : 05 Temmuz 2009, 13:10:26 »
MARX?SM VE DO?U

Dünyan?n tek bir tarihi vard?r. Do?u’nun ayr?, Bat?’n?n ayr? bir tarihi yoktur! Söz konusu olan ayn? tarihin farkl? farkl? ya?anm?? olmas?d?r.Yine hemen belirtmek gerekir ki,bu farkl? ya?ay??,önde gidenin arkadan gelene kendi gelece?inin tasvirini gösterdi?i bir durumda yaratmam??t?r.Bu çok ele?tirdi?imiz “tarihsel ilerlemecilik” tezinin görü?üdür. A?amal? yada ilerlemeci tarih anlay???, tarihin tek bir do?rultuda geli?ti?i fikridir. T?pk? mevsimlerin süreklili?i ve de?i?mezli?i gibi. Bu anlay?? der ki, her toplum kapitalizmin o me?um sonuçlar?n? ya?amak zorundayd?, ba?ka hiçbir çaresi yoktu! Bu bilim d??? bir iddiad?r. Bunun kayna?? nerededir? Bunun kayna??, Marx’?n Bat? Avrupa kapitalizminin kurulu?una ili?kin tarihi tasla??n?n,genel bir geli?im süreci teorisine dönü?türülmü? olmas?d?r. Marx’?n “ ilk birikim” üzerine yaz?lm?? ?emas? olsun, Bat? Avrupa’da kapitalist ekonomik düzenin nas?l feodal ekonomik düzenin kuca??ndan ç?km?? oldu?una ili?kin çözümlemeleri olsun, tüm bunlar neredeyse bire bir bütün sat?hlar için genelle?tirilmi?tir.
Oysa bizzat Marx’?n kendisi, Kapital’de “bu hareketin, tarihsel kaç?n?lmazl??? belirli bir ?ekilde bat? Avrupa ülkeleriyle s?n?rlanm??t?r” deme öngörüsünde bulunmu?tur. Marx’?n birikim ?emalar? salt bat? Avrupa için “tarihi kaç?n?lmazl?k” ifade etmektedir. Marx’a göre bat? kapitalizmin “me?’um sonuçlar?n?” ya?amamazl?k edemezdi.Ama ayn? ?eyi Do?u ve Ortado?u için hiçbir zaman söylememi?tir.Marx asl?nda bu konuda epey de s?k??t?r?lm??t?r.Bu yüzden V.Zazuliç’e yazd??? ve derdini anlatt??? bir mektubunda ?unlar? belirtmek durumda kalm??t?r. “(….) Böylesi bir teoriye göre de içinde bulunduklar? tarihi ?artlar ne olursa olsun, her ulus kaç?n?lmaz bir biçimde toplumsal eme?in üretici gücünde büyük bir at?l?mla, insan?n her yönden geli?imini garanti eden bu (kapitalist) ekonomik formasyona eri?ecektir!.. Böylesi bir sav, bana ayn? zamanda hem hak etmedi?im kadar sayg? göstermek, hem küfür etmek anlam?na geliyor.” Anla??laca?? üzere a?amal? ve ilerlemeci tarih anlay???n?n sonuçlar?ndan biride ka? yapay?m derken göz ç?kartmak, sayg? göstereyim derken küfür etmek anlam?na gelmektedir.
Marx’ta yer yer ekonomik determinizmin izlerinin oldu?u söylense de hiç kimse bu determinizmin “ Avrupa merkezci bir do?um lekesi” özelli?i gösterdi?ini iddia edemez. Bu son y?llar?n moda ele?tirilerindendir. Bu ele?tiriler o denli ileriye götürülmü?tür ki,Marx’?n Do?u üzerine yapt??? kimi politik tespitlerden yola ç?karak, bu tespitlerin Do?u’yu küçümsedi?i, a?a??lad??? söylenerek, “Marksizmin s?rt?ndan at?lamayan yük: Sosyal Emperyalizm” gibi saptamalar dahi yap?labilmi?tir.Marx’a bütünsel yakla??ld???nda, Marx’?n bizzat kendinde varolan Avrupa kökenci taslaklar? tasfiye etti?i görülecektir. S?k s?k Hindistan örne?i verilir, Marx’?n Hindistan’daki ?ngiliz egemenli?ini dolayl? olarak onaylad??? söylenir ama bunun kar??s?nda Rusya üzerine yazd?klar? gözard? edilir. E?er Marx bat? Avrupa için söylediklerini tüm dünya ülkeleri için geçerli olan bir kanun oldu?unu iddia etmi? olsayd? ya da do?u’nun “durgun” , “iç dinamiksiz” oldu?unu söyleseydi, acaba Rusya’da topraktaki ilkel kolektif mülkiyetin (Ob?ina) dolays?z bir ?ekilde komünist kolektif mülkiyete dönü?üp dönü?meyece?i sorusunu ,bu olas?l??? hiç gündemle?tirir miydi? O bu soruyu sormu?, bu olas?l??? de?erlendirmi?ti ve bu gayette bilimsel bir yakla??m olmu?tur.Gerçekle?ip gerçekle?memesi bir yana burada as?l görülmesi gereken, ele al?nan olgunun bilimsel temellerde ortaya konulmu? olmas?d?r.
Tarihsel ilerlemecilik, sonuçlardan hareket eden büyük bir kolayc?l?kt?r.Bu anlay??, toplumsal bir olgunun, tarihsel bir donemin çözümleni?inin bilimsel bir yöntemini vermez bize.Zorunluluklara bir gereklilikmi? gibi yakla??r ve “tarihi kaç?n?lmazl?k” kavram?n? her derde deva bir ilaçm??ças?na, gördü?ü her alt-üst olu?a yamamaya çal???r. Bir yerde devrim mi oldu, “ko?ullar olgunla?m??t? ve kaç?n?lmazd?” der yada bir yerde yenilgi mi ya?and?, o zamanda “henüz ko?ullar olgunla?mam??t?, yenilgi kaç?n?lmazd?” der!... Bu basitle?tirici ve mant?k düzleyici bak?? aç?s? dünya komünist hareketine nelere mal olmad? ki ? Bir çok komünist partisi ,ba?ta SBKP (b) “zay?f halka” özelli?i gösteren bir çok ülke için bile, buralarda henüz kapitalizmin yeterli olgunluk derecesine ula?mad???n? gerekçe göstererek sosyalizmin kurulamayaca??n? söylüyorlard?. Oysa bir tarafta onlar?n “bilimsel yasalar?” di?er taraftada devrim ve sosyalizim isteyen somut emekçi-ezilen insanlar vard?.Marksist devrim teorisini vulgarize edenler (baya??la?t?ranlar), siyasal bir devrimin gerçekle?mesinde temel k?stas olarak kapitalizmin geli?kinlik derecesini yada genel olarak üretici güçlerin geli?kinlik derecesini esas al?rlar. Oysa bilimsel Marksist devrim teorisinde temel k?stas,s?n?f sava??m?n?n keskinlik ve ?iddet derecesidir.Nitekim dünya çap?nda ilk sosyalist kuruculuk deneyimi olan Ekim Devrimi, kapitalizmin en geli?kin oldu?u Avrupa’da de?il, s?n?f sava??m?n?n en keskin ve en ?iddetli geçti?i Rusya’da gerçekle?mi?tir.Rusya’da ,oda??nda do?ru devrimci önderlik bulunan toplumsal ruhta bir ba?kald?r? ile üretici güçlerin son s?n?r?na kadar geli?mesi beklenmeden üretim ili?kileri de?i?tirilmi?tir. Böylece sadece uzun donemde, son tahlilde ve de?i?imin genel hatt? için do?ru olan ama yanl?? olarak k?sa vadedeki ekonomik, siyasi ve askeri de?i?meler içinde kullan?larak körle?tirilen “alt yap? üst yap?y? belirler” tezi, Rusya özgülünde insan?n bilinçli iradesiyle tersine çevrilmi? ve siyasi üst yap?yla ona uygun bir alt yap? yarat?lmaya çal???lm??t?r.Burada as?l anlatmak istedi?imiz, bizlerin, determinizmin yasall?klar?n? ona köle olmak için de?il, onu yenmek için ke?fetti?imizdir.Kapitalist ekonominin son s?n?r?na kadar geli?mesinin ac?l? beklentisi içinde olmak, onun me?’um sonuçlar?n? ya?amak insan?n kaderi de?ildir!...
?nsan devrimcile?irse, kendisini ko?ullayan determinizmi bilince ç?kartabilir ve o andan itibaren kendisini ko?ullayan? ezip geçebilir,ona yön verebilir, kendi kendisini belirleyebilir hale gelir.Devrimcili?in özü de budur.Marx , tarihsel determinizmi aç??a ç?kart?rken bunu her halde insan kendi d???ndaki ko?ullar taraf?ndan belirlenmeye devam etsin diye yapmam??t?r.
Tam tersine insano?lu bu determinizmi kavrarsa, bunun üstüne ç?kabilir, bunu bo?a ç?karabilir diye yapm??t?r.Bu anlamda özgür insan, zorunluluklar?n kölesi olmayan insand?r ; kendi iradesi d???nda kendini hiçbir ?eyin determine etmedi?i insand?r.
Dünyan?n tek bir tarihi vard?r, ancak bu tarih “ tek bir çizgisel evrim “ dahilinde de?il, dalgal?, zaman zaman geriye dönü?lü ve en do?ru tan?mla helezonik bir seyir dahilinde kendini gerçekle?tirir.Tarihin hareket yasas?, (tarihsel zorunluluk ) bir yazg?,bir al?n yaz?s? de?ildir. Zorunluluk yasas?, mutlak ve kaç?n?lmaz bir kesinlik ve keskinlikten ziyade, tarihin genel do?rultusunu ve e?ilimini gösteren bir yasad?r. Bu anlam?yla çokça söylene geldi?i gibi , “tarihin demir yasalar?”, “tarihsel kaç?n?lmazl?k” vb. betimlemeler oldukça tart??mal?d?r. Dedi?imiz gibi tarih dalgal? bir seyir izler ve helezoniktir. Hareket halinde ak??kan bir süreçtir.
Marx ve Engels bütün halklar?n s?n?fs?z topluma eri?mek için ya?amak zorunda olduklar?, kaç?n?lmaz-a?amaland?r?lm?? bir surecin var oldu?u yolundaki tek do?rultulu, buna meydan verecek dü?ünceler savunmam??lard?r. Yani illede ya?anmas? gerekmiyor, son s?n?r?na kadar ya?anmadan da devrilebilir diyorlar. Gerek tarihsel ilerlemecilik gerekse alt yap? / üst yap? ili?kilerinin dogmatik kavran??? 2.Enternasyonalcilerle ba?lat?lan, Ekim Devrimi’nden sonra Komintern prati?i ile sürdürülen ve ek olarak belirtelim Stalin’de de yo?un izleri görülen bir anlay??t?r. Lenin’e gelirsek, o bu meselelerde Marx kadar tarihi k?yaslamalara girmedi.Onun için Rus orta ça??n?n feodal mi yoksa “ Asya tipi” mi oldu?u o kadar can al?c? bir sorun de?ildi.
Lenin daha çok Rusya’daki Devrimin olas?l??? ve geli?me yollar? üzerinde yo?unla?m??t?.Ama tüm bunlara ra?men devrim öncesinde narodizme ( halkç?lar) kar?? mücadelesinde gerekse devrim sonras?nda 2.Enternasyonalcilere kar?? vermi? oldu?u mücadelesinde önemli derecelerde Do?u / Bat? sorununa , Rusya’n?n kendi özgünlü?üne giriyordu. Narodnizmin Çar despotizmine kar?? militan sava?ç?l???n? al?rken,onun Rusya’daki kapitalist geli?ime kar?? geli?tirdi?i küçük burjuva mülk sahipli?i görü?ünü ve eski serflik düzeninin kapitalizmin ?imdiki sonuçlar?ndan “ daha az kötü “ oldu?una dair görü?leri ele?tiriyordu. Lenin ?öyle diyordu: “ Hem serflik düzeni hem de kapitalizm eme?in sömürülmesidir ve bu ba?lamda her iki biçimin anlam?da “Zincir ve U?akl?kt?r “(….)” Ancak pe?i s?ra ?unu da ekliyordu, “ Kapitalizmi zincir ve u?akl?k olarak nitelemek ve ayn? zamanda-halkç?lar?n yapt??? gibi- kapitalist geli?imin sürümcemede kalmas? için çal??mak, asl?nda serfli?in kal?nt?lar?n? kurtarmak için u?ra?mak,durgunluk için çal??mak anlam?na gelmektedir.”
Lenin, “Sol Halkç?lar ve Marksizm” adl? yaz?s?nda sol halkç?lar?n,Marksistlerin kapitalizmi oldu?undan daha iyi gösterdikleri suçlamas?na kar?? kendini savunurken di?er yandan ayn? çevrenin, kitlelerin serflik yoluyla boyunduruk alt?na al?nmas?n? kapitalizminkiyle ayn? tutmas?nada kar?? ç?k?yordu.?öyle diyordu Lenin: “Yarg?lamakla yetinmek ve ekonomik geli?menin nesnel gidi?ini kavrayamamak”

Mod_seval

  • Ziyaretçi
Ynt: Marxism ve Do?u
« Yanıtla #1 : 05 Temmuz 2009, 13:10:53 »
Lenin’in sol halkç?larla girdi?i polemi?in tüm amac?, Marksist teorinin, her ülkenin kendine özgü ko?ular?n? ret etmeksizin “genel anlamda geçerli” oldu?unu kan?tlamaya yönelikti. Evet, M-L Devrim Teorisi tüm sat?hlar için geçerli ve uygulanabilirdir ve bu sat?hlar?n özgünlüklerini ret edecek dogmatik kal?plarda içermez. Halkç?lar,(ilk ku?aklar?) militand?lar ama Rus toplumunun Asya’ya özgü ö?elerini, geli?en kapitalizmi, bunun iç dinamiklerini göz ard? ederek umutsuzca savunmaya devam ettiler. Lenin bu konuda çok daha gerçekçi ve bilimseldi. O eski Rusya’dan, tarihin derinliklerinden gelen güçlü ortakl?k ve dayan??ma güdüsünü almakta terettut etmedi. Onun narodniklerden üstünlü?ü, sözü geçen güdünün yard?m?yla, ba?ka bir ?ey olmaks?z?n sosyalist topluma geçilebilece?i fikrinin imkans?zl???n? kan?tlayabilmi? olmas?yd?.Eskinin güçlü ortakl?k güdüsü ve dayan??ma ili?kileri, narodnizmin sava?ç? karakteri, Lenin tüm bunlar? geli?en yeni kapitalist ili?kiler içinde yeniden yo?urdu, yeniden biçimlendirdi. Lenin bir romantik de?ildi, gerçekçiydi. Tarihe gömülü kalmad?, onu ça?da?la?t?rd?! Kendi yerelcileri kar??s?nda müthi? bir enternasyonal oldu?u kadar, ülke d???ndaki kendini be?enmi?, Rusya’y? küçümseyen sözüm ona enternasyonalistler kar??s?nda da müthi? özgündü. O, özellikle 2. Enternasyonal Marksistleri kar??s?nda sap?na kadar tam bir Rus devrimcisi kesilirken, Do?u’nun ezilen, sömürge halklar? kar??s?nda da tam anlam?yla bir Dünya devrimcisiydi!...
Ama denilecektir ki. Lenin ikinci bir devrimin Bat? Avrupa’dan yükselece?ini iddia etti, Do?u’daki ulusal kurtulu? mücadelelerine de yeterince, hak etti?i de?eri vermedi! Lenin ve Rus devrimi kendi ko?ullar? içinde de?erlendirildi?inde bu ele?tiriler tam yerli yerine oturmuyor. Bir kere Lenin’in Avrupa’dan devrim beklentisi, beraberinde Do?u’yu tümüyle ihmal etmeyi getirmemi?tir. Bu beklenti bir ele?tiri konusu olsa bile, Lenin’in daha sonra geli?tirdi?i “Tek ülkede sosyalist devrim” tezi buna bir cevap özelli?i ta??maktad?r. UKM’leri ve sömürgeler sorununda Hindistanl? Roy’un Lenin’e kar?? getirdi?i ele?tiriler vard?r. Bu ele?tirilerde bizce hakl? yönler olmakla birlikte, bu durum Lenin’in kesinlikle ne dünya devrimcili?ine ne de sömürgeler sorunundaki temel görü?lerine halel getirir.
Lenin 2. Enternasyonalciler kar??s?nda Rus devrimini ve onun özgünlüklerini savundu?u kadar, bu kesimlerin dünya tarihini Avrupa merkezci olarak ele al??lar?na kar?? da sava?m??t?r. Lenin, dünya tarihinin Avrupa merkezci kavran???n?n s?n?rlar?n? alabildi?ine zorla?t?rm??t?r. Salt gerçekle?tirdi?i devrimin kendisi bile bu kavran???n yanl??l???n?n ispat?d?r asl?nda. Lenin 16/17 Ocak 1923 tarihli “Devrimimiz Üstüne” adl? çal??mas?nda 2. Erternasyonalcilerin tarih ve devrim anlay??lar?n? ele?tirirken ?öyle diyordu “(…) Tüm dünya tarihinin geli?imindeki bir genel kurallara uygunlu?un yan? s?ra, geli?imin biçimine ya da art arda gelen evrelerine ili?kin bir kendine özgülük gösteren tek tek evrelerin varl???n? varsaymak gerekti?i dü?üncesi onlara tamam?yla yabanc?d?r.(…) Rusya’n?n bundan dolay? dünya geli?iminin Bat? Avrupa ülkelerindeki tüm önceki devrimlerden farkl? k?lan ve Do?u ülkelerine geçi?te k?smi baz? yenilikleri beraberinde getiren kendine özgü yanlar gösterebildi?i ve göstermek zorunda oldu?u hiç de ak?llar?na gelmemi?tir” Lenin ayn? çal??mas?n?n bir ba?ka yerinde, 2.Enternasyonalcilerin, “Rusya, üretici güçlerin geli?imi yolunda henüz sosyalizmi olas? k?lacak düzeye eri?memi?tir” yarg?s?na kar?? ?öyle cevap veriyordu: “Peki ya durumun ümitsizli?i, ki bu i?çilerin ve köylülerin gücünün on misline ç?kmas?na yol açt?, bize, uygarl???n ana öncülerini yaratmak için ba?ka bir geçi? olas?l??? sunduysa, ne demeli?”
Lenin 2. Enternasyonalciler kar??s?nda s?k s?k Rusya’n?n ve genelde Do?u’nun “kendine özgülü?ü” vurgusunu tekrarlamak durumunda kalm??t?r.Özellikle ya?am?n?n son döneminde 1923 tarihli ayn? çal??mas?nda ele?tirilerinin dozunu art?rarak ?öyle diyordu: “ E?er sosyalizmin olu?abilmesi için belli bir kültür düzeyi gerekliyse (ama hiç kimse bu belli kültür düzeyi’nin nas?l oldu?unu söylememektedir çünkü bu her Bat? Avrupa Ülkesinde de?i?iktir) biz neden devrimsel yola bu düzeyin ?artlar?na ula?mak için çal??maya ba?lamayal?m ve i?çi ve köylü iktidar?n? ve Sovyet düzeninin esas alarak ilerleyip di?er haklara yeti?meyelim” Lenin 2. Enternasyonalcilerin ve Avrupal? dar kafal? burjuvalar?n sosyal ve siyasal durumlar? ölçülemeyecek derecede büyük bir çe?itlilik gösteren Do?u ülkelerindeki süregelen devrimlerin kendilerine özgü yanlar gösterebilece?ini bir türlü anlayamad?klar?n?, bunu dü?ünemediklerini belirtiyordu.

Al?nt?

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal