* Anl?k üyeleraras? ileti

Sohbet kutusu bulunamadı.

* Kullan?c? bilgisi

 
 
Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

* ?u an aktif olanlar

  • Nokta Ziyaretçi: 14
  • Nokta Gizli: 0
  • Nokta Üye: 0

Çevrimiçi kullanıcı bulunmuyor.

* ?statistikler

  • stats Toplam Üye: 28
  • stats Toplam İleti: 657
  • stats Toplam Konu: 288
  • stats Toplam Kategori: 11
  • stats Toplam Bölüm: 58
  • stats En Çok Çevrimiçi: 2029

* Son ?letiler/Konular

Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[12 Mayıs 2020, 17:01:31]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[19 Mart 2019, 00:44:57]


Ynt: Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 02:07:46]


Pratik Bilgiler Gönderen: uzumbaba
[27 Temmuz 2014, 01:55:14]


Ynt: Ev ??lerinde Basit Öneriler Gönderen: uzumbaba
[29 Mayıs 2014, 23:48:15]

* Yönetim

uzumbaba admin uzumbaba
Yönetici

* En Popüler Bölümler

* ?nternette ara

internette Arama

Gönderen Konu: Laiklik ve Din E?itimi  (Okunma sayısı 5245 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

SevaL_24

  • Ziyaretçi
Laiklik ve Din E?itimi
« : 06 Ekim 2009, 00:51:07 »
Laiklik ve din e?itimi

Rahmi Y?ld?r?m / Sendika.org 
 
Ergenekon davas?, Kürt sorununda “tarihi f?rsat” derken Türkiye’nin çok temel bir sorununa ili?kin öneri hiç tart???lmadan gündemin arka s?ralar?nda kald?. Yüksek Ö?retim Kurumu YÖK’ün üniversiteye giri?te imam hatip liseleriyle genel liseleri e?itleyen katsay? karar?ndan sonra herhalde din dersleri ve Kur’an kurslar? önerisi de tart??ma gündemine gelir.

Öneri, daha do?rusu fikir YÖK Ba?kanvekili Prof. Dr. ?zzet Özgenç’ten geldi. Özgenç, Diyanet’in açt??? Kur’an kurslar?n? pedagojik ve sosyolojik bak?mdan onaylamad???n?, devletin din e?itimi vermesinin laiklik ilkesine ayk?r? oldu?unu belirterek, tarikat ve cemaatlerin dernekle?erek özel hukuk ki?ileri olmas? halinde özel ö?retim kurumu açarak din e?itimi verebileceklerini söyledi. (Radikal, 11 Temmuz 2009)

YÖK Ba?kanvekili’nin sözleri gerçekten de Türkiye’nin çok temel bir sorununa i?aret ediyor ve kendince çözüm yolunu da gösteriyor. Özetle, laik devlet din e?itimi vermemeli, din e?itimi tarikat ve cemaatlere b?rak?lmal?.

Soruna laiklik ve din e?itimi penceresinden bak?ld???nda te?hise ve çözüme kar?? ç?kmak kolay görünmüyor. Peki, sorun ve çözüm yolu bu denli basit mi? Din e?itimi cemaatlere b?rak?l?nca sorun çözülmü?, Türkiye laikle?mi? mi olacak?

* * *

Laiklik nedir?

Türkçeye Frans?zcadan aktar?lm?? laik terimi eski Yunancadaki laikos ve Latincedeki laicus sözcüklerinin kökünü olu?turan laos’tan gelir. Laos ise halk demektir, yani dinsel bir s?fat? ve görevi olmayan ki?i ve kurumlar? anlat?r. Demos sözcü?ü de Latincede soylular d???ndaki s?radan halk? ifade eder. ??te laiklik, etimolojik anlam?na uygun olarak din alan? ile dünya ve kamu i?leri alan?n?n, ilahî egemenlik alan? ile be?erî egemenlik alan?n?n ayr?lmalar?, birbirlerine kar??mamalar?d?r. Demokrasi de yönetim erkinin halka geçmesidir.

Siyaset düzleminde laiklik, devlet ile dinin birbirlerinden ayr?ld?klar?; dinin devlete, devletin dine kar??mad???; devletin inanmayanlar dahil bütün inanç gruplar?na e?it mesafede durdu?u rejimi ifade eder. Bu ba?lamda devlet kamu yönetiminde hiçbir dini referans almaz, bir dinin savunuculu?unu ve propagandas?n? yapmaz, bir dine ayr?cal?k sa?lamaz, yard?mda bulunmaz.

Bir yönetim ilkesi olarak da laiklik, din ve inanç ya da inançs?zl?k özgürlü?üdür; ki?ilerin inanç ya da inançs?zl?ktan dolay? k?nanmamalar?, ayr?ma tabi tutulmamalar?, diledikleri gibi ibadet edebilmeleri, ba?kalar?na zorla dayatmamak ko?uluyla inançlar?n? ya?amalar? ve savunabilmeleridir. Ö?retide devlet, din ve inanç özgürlü?ünü korumakla yükümlüdür; bu özgürlü?e ancak kamu düzeniyle çat??ma durumunda s?n?r koyabilir. Örne?in, baz? dinlerin kabul etikleri cinsel ayr?mc?l?k ve çok kar?l? evlilik kamusal alanda kabul edilmez, din özgürlü?ü ad?na korunmaz.

Bu içeri?iyle laiklik Bat? dünyas?nda Katolik Kilisesi’nin siyaset ve toplum üzerindeki kat? bask?s?na, dinsel dogmalar?n felsefe, bilim, sanat, bireysel-sosyal hayat üzerindeki bask?s?na kar?? geli?en Rönesans ve Ayd?nlanma sürecinde somut gerçeklik kazand?. Ayd?nlanma sürecinde laikli?in savunuculu?unu Kilise’nin himayesindeki feodal hegemonya ve ayr?cal?klara kar?? ç?kan burjuvazi üstlendi. Burjuvazi, feodaliteyi tasfiye edebilmek için kendi kültürel, siyasal, ideolojik özlemlerine uygun olarak Kilise’yi geriletme, egemenli?in kayna??n? ve kullan?l???n? dünyevile?tirme, bilim ve sanat? dinden özgürle?tirme mücadelesi verdi. Bu mücadele sonunda siyaset, hukuk ve devlet Tanr?’dan geldi?i söylenen emirlerle de?il, insan?n ç?kard??? yasalarla düzenlenir oldu.

Bu içeri?iyle laiklik, yönetim erkinin halka geçmesinin de önko?ulu haline geldi. Belirtmeli ki laiklik tek ba??na demokrasi de?ildir. Demokrasi, yani dünyevi iktidar?n Tanr?’dan halka geçmesi ayr?ca uzun soluklu bir s?n?flar mücadelesini gerektirmi?tir.

Laiklik bu ?ekilde tan?mland???nda demokratik devletin din e?itimi vermesinin, din görevlisi yeti?tirmesinin laiklik ilkesine ayk?r? oldu?u kendili?inden anla??l?r. Bununla birlikte demokratik laik devlet, bireylerin dinî e?itim ve ö?retim hakk?n? da güvence alt?na almakla yükümlüdür. ??te bu noktada burjuvazinin feodaliteyi alt ettikten sonra hem anas? hem ebesi oldu?u laikli?e nas?l s?rt çevirdi?i de ortaya ç?kar. Bat? burjuvazisi hegemonyas?n? peki?tirdikten sonra feodal-dinsel gericili?i sahiplendi; Türk burjuvazisi de ondan geride kalmad?. Laikli?e en a??r darbeler burjuvazi taraf?ndan vuruldu, ayr?mc?l???n ve dinsel asimilasyonun en beteri burjuva devletler taraf?ndan uyguland?.
 
* * *

Türkiye laik midir?

Türkiye’de din e?itiminin laiklikle ba?da??p ba?da?mad???n? tart??maya geçmeden önce devletin laik olup olmad???n? saptamak gerekir.

Türkiye’de modernle?menin ideolojisi ve siyaseti olarak laiklik ve demokrasi Bat?’daki gibi geli?medi. ?slamiyet’in uhrevî-dünyevî, ilahî-be?erî, din-devlet ayr?m?na kapal? olmas?, ibadeti düzenlemekle yetinmeyip bireysel ve toplumsal hayat? ayr?nt?l? olarak düzenlemesi, sosyal ve siyasi hayatta etkisizle?tirilmesinin önünde bir engeldi. En önemli zorluk ise Türkiye’nin Bat?’daki gibi sanayile?me devriminden geçmemesi, laikli?i ve demokratikle?meyi sahiplenecek burjuva s?n?f?n?n geli?memesi, modernle?menin yar? sömürgele?me süreci olarak ya?anmas?, ortaya ç?kan sermaye s?n?f?n?n zay?fl??? ve i?birlikçi karakteriydi. Türk sermaye s?n?f?n?n talihsizli?i Bat? burjuvazisinin devrimci karakterini yitirdi?i, feodal-dinsel gericili?i sahiplendi?i ça?da dünyaya gelmesiydi.

Türkiye’de modernle?menin, yani kapitalistle?menin iki yüzy?la yakla?an mazisine kar??n, modernle?menin yar? sömürgele?meye dönü?mesi laikli?in de kaderini belirledi. Osmanl?’da ?er’i hukukun yan? s?ra dünyevî kaynakl? örfî hukukun da varl??? laikli?in geli?mesine elveri?li bir zemin olu?turuyordu. Buna kar??n laiklik Bat?’daki gibi toplumun ve siyasetin dinden özgürle?mesi olarak geli?medi. Kurtulu? Sava?? döneminde Halife’nin i?galcilerle ayn? safta olmas?, teokrasinin a??lmas?n? ve ulus devletin kurulmas?n? kolayla?t?rd?. ?slam dininde Kilise gibi merkezî hiyerar?ik bir yap?n?n bulunmamas? da laiklik reformunu kolayla?t?r?c? bir etki yapt?. Ancak elveri?li zemine kar??n laiklik kurumla?amad?. Ne devlet dinden elini çekti ne de din devletten.

Halifelik kurumu ile ?eriye ve Evkaf Vekâleti’ni kald?rmas?na, devletin dininin ?slam oldu?u hükmünü anayasadan ç?karmas?na, laikli?i anayasal ilke haline getirmesine, yani hukuk ve siyaseti dinden ar?nd?rmas?na kar??n Türkiye Cumhuriyet asl?nda laik bir devlet olarak yap?lanmad?. Laiklik uyar?nca din ve devletin birbirlerinden ayr?lmalar? gerekirken Türk tipi laiklikte din ve devlet birbirlerinden hiçbir zaman ayr?lmad?lar. Devletin dine, dinin devlete kar??mamas?, devletin inanmayanlar dahil bütün inanç gruplar?na e?it mesafede durmas? gerekirken, Türk tipi laiklikte devlet belirli bir ?slam yorumunu (Sünni–Hanefi ?slam?) resmî din olarak kabul etti. Yasalarda devletin dininin Sünni ?slam oldu?una ili?kin aç?k bir hükme yer verilmese de devlet, ?eriye ve Evkaf Vekâleti’nin yerine kurdu?u Diyanet ??leri Ba?kanl??? arac?l???yla, hutbelerin içeri?ine var?ncaya kadar bütün dinî faaliyetleri Sünnili?in çerçevesine s?k??t?r?p denetim alt?na ald?. ?slam dininde H?ristiyanl?ktaki gibi özerk örgütlenme gelene?inin bulunmamas?, tarikat ve cemaatlerin hep devletle iç içe ya?amalar?, devletin dini denetim alt?na almas?n? kolayla?t?rd?. Denetim, giderek Sünnilik d???ndaki inanç gruplar?n?n asimilasyonu boyutuna vard?r?ld?. Tarihsel bir ironi olarak, bu i?reti laiklik, “Türkiye laiktir, laik kalacak!” diye sloganla?t?r?ld?.

Resmî olarak varl?klar? kabul edilmeyen cemaatler, devletle çat??ma görüntüsüne kar??n alaturka laikli?e, ba?örtüsü yasa?? d???nda ciddi bir itirazda bulunmad?lar. ?tiraz etmek ?öyle dursun, sol siyasete kar?? “laik” devletin ye?il ku?ak politikas?na gönüllü mücahit yaz?ld?lar. 12 Eylül darbesinden sonra din derslerinin zorunlu hale getirilmesini, Alevi köylerine cami ve imam politikas?n? alk??layan cemaatler, faaliyetlerine göz yumuldu?u ölçüde kendileri üzerindeki k?s?tlamalara dahi ciddi bir itirazda bulunmad?lar. Cemaatler, zorunlu din dersleri, imam hatip okullar? ve Diyanet ??leri Ba?kanl??? sayesinde zahmetsizce kitle ve kadro e?itim çal??mas? yapt?lar, mücahit yeti?tirdiler. Nihayet içlerinden cumhurba?kan? ve ba?bakan ç?kard?klar? günleri gördüler.

Sünni tarikat ve cemaatlerin koalisyonu iktidar partisi de ba?örtüsü yasa?? ve imam hatip mekteplerinin üniversiteye giri?te katsay? sorunu d???nda alaturka laikli?e hiçbir itirazda bulunmad?. ?tirazda bulunmad??? gibi zorunlu din derslerini, imam hatip okullar?n?, Diyanet ??leri Ba?kanl???’n? daha da tahkim etti, resmî inanç d???ndaki topluluklara yönelik asimilasyon politikas?n? aynen sahiplendi. Katsay? engelini nihayet kald?ran iktidar partisi, ?imdi sureti haktan görünerek, üstelik bir de demokratik ve laik e?itim söylemiyle, tarikat ve cemaatleri yasalla?t?rmay? hedeflemektedir. Tarikat ve cemaatler yasalla?t?klar?nda, zorunlu din dersleri, imam hatip okullar? ve Diyanet e?itiminin yan? s?ra tarikat ve cemaatler eliyle din e?itimine ba?lanmas? sürpriz olmayacakt?r.

Ba?a dönüp soruyu yinelemeli: Cemaatler yasalla?t?klar?nda, din e?itimi cemaatlere b?rak?ld???nda sorun çözülmü?, Türkiye laikle?mi? mi olacak?

Sendika.org - 24 Temmuz 2009

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal