TOPLUM VE B?L?M => Edebiyat => Konuyu başlatan: Mod_seval - 05 Temmuz 2009, 18:17:06

Başlık: Halk Edebiyat? Düz Yaz? Türleri
Gönderen: Mod_seval - 05 Temmuz 2009, 18:17:06
Halk Edebiyat? Düzyaz? Türleri

Destan

Kahramanlar?n?n ola?anüstü eylemlerini co?kulu, törensel bir üslupla anlatan ve genellikle birkaç bölümden olu?an manzum yap?tlard?r. Destanlar ve destans? öyküler ilkça?lardan beri dünyan?n her yerinde gelenekleri sonraki ku?aklara aktarmak için kollektif olarak yarat?lm?? edebi biçimlerdir. Halk edebiyat?nda Yarad?l?? Destan?, Karahanl?lar döneminde olu?mu? "Satuk Bu?ra Halk Destan?", 11 ve 12’nci yüzy?llarda Türkistan’da Yedisu bölgesinde do?du?u san?lan Manas Destan?, O?uz Kaan Destan?, Dede Korkut Kitab?, Cengiz Han Destan?, Timur Destan?, Dani?mend Gazi Destan? ve Battal Gazi gibi destanlar günümüzde bile bilinirler.

Kahramanl?k öyküleri
Soylu sava?ç?lar?n ve hükümdarlar?n kahramanl?klar?n? dramatik bir üslupla i?leyen öykülerdir. Konular?, bak?? aç?lar? ve üsluplar?yla kahramanl? ?iirinin düzyaz?daki kar??l???d?r. Sözlü ve yaz?l? olabilirler. Anlat?lmak üzere üretilmi?lerdir. Bu tür öykülerde sözlü gelenekteki birçok kal?p kullan?l?r. Türk Edebiyat?'nda bu tür öykülere s?k rastlan?r. Sözlü gelenekteki destanlar?n yan? s?ra Hazreti Muhammed’in zaferleri, Hazreti Ali’nin devlerle çarp??mas? ve inan?lmaz kahramanl?klar? konu alan halk öyküleri vard?r.

Masal

Hayal ürünü olan, bilinmeyen bir zamanda geçen, anlat?lanlara inand?rmak iddias? bulunmayan anlat?m türüdür. Dinleyicinin dikkatini masalda toplayabilmek için masal?n ba??nda, sonunda ve bazen uygun görülen yerlerde masal tekerlemeleri söylenmektedir.

Hikaye

Kayna??n? gerçek ya?amdan alan, anlat?ya saz?n-ezginin e?lik etti?i, ses ve mimiklerin kullan?ld??? uzun soluklu anlat?m türüdür. Boyutlar? aç?s?ndan ikiye ayr?l?rlar: 1. Efsaneden, masaldan ya da gerçek ya?amdan al?nm??, bir tek olay çevresinde geçen yap?s? basit, k?sa hikâyelerdir. Türküleriyle birlikte en çok iki saatlik anlatma süresi vard?r. 2. Daha çok kalabal?k ki?ileri, birbiri ard?ndan gelen beklenmedik durumlar? ve bunun sonucu olarak da az çok çapra??kla?an olaylar? birbirine ekleyerek anlat?ya uzun bir süre sa?layan hikâyeler. Bu hikâyeler 1-7 gece devam edebilir.

Evliya menk?besi
Bu türün geni? aç?klamas? için www.edebiyatturk.net "divan edebiyat?" bölümüne ba?vurabilirsiniz.

Halk öyküsü
Geleneksel bir içeri?i olan, ku?aktan ku?a?a sözlü olarak aktar?lan öykülerdir. Söylencelerle halk öyküleri aras?nda kesin bir ay?r?m yoktur. Kimi öyküler söylence olarak geli?mi?, aktar?lm??t?r. Çe?itli öykü türlerinde belli motifler, örne?in hayvanlar, s?namalar, belli kal?p olaylar yer al?r. Halk öykülerinin ba?l?ca türleri masallar, efsaneler, dini ki?ilerle ilgili anlat?lanlar, hayvan öyküleri, kahramanl?k öyküleri ve f?kralard?r.

F?kra

Ya?amsal olaylardan hareketle anlat?lan, anlat?lanlardan bir sonuç ç?karma amac?nda olan, nükte, hiciv, mizah unsuru bar?nd?ran k?sa sözlü ürünlerdir.

Atasözü

Atalar?m?zdan günümüze kadar ula?an, belirli bir yarg? içeren, söyleyeni belli olmayan düz konu?ma içinde kullan?lan sözlerdir.

Deyimler
As?l anlamlar?ndan uzakla?arak yeni kavramlar meydana getiren kal?pla?m?? sözlerdir. ?ki veya daha çok kelimeden kurulu bir çe?it dil ifadesi olan bu sözler, duygu ve dü?üncelerimizi dikkati çekecek biçimde anlatan isim, s?fat, zarf, basit ve birle?ik fiil görünü?lü gramer unsurlar?d?r.

Kaynak:edebiyatforumu.com
SimplePortal 2.3.7 © 2008-2020, SimplePortal